ගැඹුරු උණු දියේ තැම්බූ කුරහන් - දියවැඩියාවට මසුරන්

-->

                          

           සුළඟට ලාලිත්‍ය දෙමින් වැඩෙන පඳුරු කුරහන් අතර රෑන් ඇදී යමින් දිවෙන වට්ටක්කා වැළක  හැංගුණු නාඹර පුලුලුකුලකට තට්ටු කරන්නට නොකැමති ගොවියෙකු වන්නි කරයේ නැති තරම්ය.බඩ ඉරුං ගස් මණ්ඩි ඔස්සේ දකින තියඹරා ගෙඩියක කැඳවුම ද ඒ තරමටම මිහිරිය. හේනේ වනස්පති වෘක්ෂයේ මහ පැළට වී පාලුවේ සිටින්නෙකුට තමන්ගේ හේනේ සිරියාව විවිධාකාරයෙන් අත් විඳිය හැක්කේ එලෙසය. පාලු නිකින්නියේ වල් බැදි කපමින් හෙලූ දහදිය ට මිහිමවගෙන් ලැබෙන තෑග්ගක් බඳු හේන් භෝග හේඩාව එකින් එක අස්වනු දී සෙමින් සෙමින් තුනී වන විට ගොවි ගෙදර අටුව සරි බර වෙයි. කුරහන් බඩ ඉරුං මෑ බටු මිරිස් තක්කාලි අසමෝදගම් තම්පලා ආදී නොයෙකුත් භෝගයන්ට ක්ෂේම භුමියක්ව තිබූ හේන ඉන්පසු කැලෑවට යයි.මේ ළඳු කැලෑවෙන් ද තිබ්බටු එළබටු පමණක් නොව නොයෙකුත් ඖෂධයන්ද ගැමියන්ට ලබා දෙන්නේ ස්වභාව ධර්මයේ කරුණාව මෙතැකැයි කියමිනි.

         මූකලන් හේන වල සිරියාවත් සමෘද්ධියත් ගමෙන් ඉවතට ඇදී ගොසින් දැන් බොහෝකල්ය. හේන හේඩාව වෙනුවට ගමම හේ බා ගොසිනි. සිදාදියේ අරුමෝසම් කෑම වලින් කඩපිල් පිරිලාය. වකුගඩු රෝගයෙන් ද පිළිකාවෙන්ද මැරෙන ගම්මුන් ගේ විලාපය සුළං අතට හැරී හෝ හෝ ගා ගත් ගමන්ය.කුරහන් නැති රටට පැසිපික් රම්බෝ වැනි දෙමුහුන් බඩ ඉරිඟු පැමිණිලාය. මේ බඩ ඉරිඟු වත්තේ මුරකරුවා වන්නේ රජරට ගොවියයාය. කෘෂි රසායන ටැංකිය පිටේ බැඳ ගත් ගමන් සිටින මේ ගොවියාට ත් සෙක්කුවේ බැඳ සිටින හරකාටත් නිදහසක් නම් නැත.

           බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින්1840 වර්ෂයේ දී ඉදිරිපත් කරන ලද මුඩුබිම් පණත් වල ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් හේන් ගොවිතැනට අවශ්‍ය වූ මූකලාන් සහ කනතු සිංහලයින්ට අහිමි විය. ඒ ඉඩම් කෝපි වැවිල්ලට යටකරන ලදී. වන්නිය හා නැගෙනහිර ප්‍රදේශ වල පමණක් හේන් ගොවිතැනේ ශේෂ දක්නට ලැබුණි. අනතුරුව ඉඩම් භුක්ති ක්‍රමයේ විකාශනය නිසාම ගොවීහු විනාශකාරී හේන් ගෙවිතැන් ක්‍රම අනුගමනයට පටන් ගත්හ. ඉංග්‍රීසින් ඇතැම් විට මේ ක්‍රමය තහනමට ලක් කරනු ලැබූහ. එහෙත් මාස් කන්නයට පමණක් වැසි ලැබෙන පළාත් වල වැසියන් තමන්ට ආයාසයකින් තොරව ලබා ගත හැකි ධාන්‍ය වර්ග සඳහා හේන අත් නොහළහ.වී වගාවට ජලය නොලැබෙන කල්හි ගොවීහු හේන් වලට සංක්‍රමණය වෙති. මාස් කන්නයේ වුවද නියන් ලකුණු දුටු කල්හි ඔවුන් වඩාත් ප්‍රිය කරන්නේ හේන් කෙටීමටයි. කුරහන් එහි ප්‍රධාන භෝගයයි.

               හේන් ගොවිතැන අභාවයට යත්ම කුරහන් ගොවිතැන ද අභාවයට ගියේය. වෙසෙසින්ම මහවැලි ව්‍යාපාර සංවර්ධනයත් සමග හේනට තහංචි පැනවුණි. මෙම ආහාරයට තිබෙන ප්‍රිය මනාප භාවය නිසාම අතරින් පතර කුරහන් වගාව කළද ඒ සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයට නොවේ. 1980 සිට 1994 දක්වා කුරහන් වගාවේ සංඛ්‍යා ලේඛන ගත හොත් මෙම වගාවේ පරිහානිය තේරුම් ගත හැකිය. 1981 වර්ෂයේ දී හෙක්ටයාර් 19600 ක මෙම වගාව පැතිර තිබුණි. 1982 දී එය හෙක්ටයාර් 20 400 විය. ඒ තත්වය ක්‍රමයෙන් වෙනස් වී 1994 වන විට එය හෙක්ටයාර් 7474 ක් දක්වා  අඩුවුණි.2008 වර්ෂය වන විට මේ වගාව හෙක්ටයාර් 2000 කට පල්ලම් බැස ඇත. මේ නිසා දැන් වර්ෂ කීපයකම සිට කුරහන් ඉන්දියාවෙන් මැලේසියාවෙන් සහ වියට්නාමයෙන් ගෙන්වති.

      කුරහන් ශක්ති ජනක ආහාරයකි. ආහාරයක් වශයෙන් එහි අඩංගු කැලරි ප්‍රමණයෙන් ඒ බැව් තේරුම් ගත හැකිය. මාංශ ජනක ධාතු  කැල්සියම්  විටමින් බී වැනි පෝෂ්‍ය ගුණ එහි යහමින් අඩංගු වන බව නවීන පර්යේෂකයින් පෙන්වා දී තිබේ.මහ මොර ගල් මොර කලු ගැටයා මෙන්ම නර මානෙල් නමින් තිබූ පැරණි සාම්ප්‍රදායික කුරහන් වර්ග දැන් අභාවයට ගොසිනි. මාස් කන්නයට හේනට පිරිමහින ප්‍රධාන ගොවිතැනක් වූ කුරහන් යල් කන්නයේ ද සරුවට වැඩුණි. කුරහන්  සකස් කරගන්නට නිවසක තිබූ කුරහන් ගල අපූරු උපකරනයකි. එහි අත් ගලේ මැද හිලට දැමූ කුරහන් ඇට ඇඹරෙමින් ගල දෙපැත්තෙන් බිමට වැටෙන්නේ වන්නිකරයේ ගොවියාගේ අව්‍යාජ සිනාව මතක් කර දෙමිනි. මේ කුරහන් පිටි ඉක්මනින් ආහාරයක් ලෙසට සකස් කර ගන්නට ගෙවිලිය දනී. විග විගැහින් වතුර මුට්ටියක් ලිපේ තබන ඇය වතුර නටා ගෙන එන කල්හි ඉන් වතුර භාගයක් පමණ වෙනත් බඳුනකට අයින් කර ගනී. අනතුරුව කුරහන් පිටි අවශ්‍ය පමණ දමමින් පත්තෙන් පතු ගාන්නේ කවි දෙපදයක්ද කියමිනි.නටන උණු ජලයේ තිබෙන ගුප්ත තාපයෙන් කුරහන් හොඳ හැටි තැම්බෙන අතර වෙන්කර ගත් වතුර මට්ටියේ උණු ජලය වරින් වර දැමීම නිසා කුරහන් පිටි අහුර තලපයක් බවට පත් වී විශාල දොදොල් ගුලියක හැඩය ගනී. මේ තලපය කටේ  අලවා නොගෙන ගිලීමට සමත් හොද්දක් හෝ ආනමක් දැන් අවශ්‍ය වේ. ඒ සඳහා කොල්ලු ආනම අගේට ගැලපේ. රටේ විවිධ පළාත්වලට එයට ගැලපී යන ආනම් දකින්නට හැකිය. කෙසේ වෙතත් ගැඹුරු උණු දියේ තම්බන ලද මේ තලපය ඉතා ඉක්මනින් දිරවන සුලු පොෂණ ගුණයෙන් ඉහළ ආහාරයක්  බව නොකියාම බැරිය.

මෝරන උදරද ථූල පිලා ගෙඩි කැසි මුස වමනෙද මූල              ගෙඩිත්

 ජීරණ කර ඇඟ දිරවන කබරද ලාදුරු දස ගැට                   පරන්ගියත්

රෑ කණ ඇඳිරිද මූල තිඹිරි දිය පසු උල්වාරම් ඇස්                     ගිලුමත්

කාරන මේ සැම ලෙඩ වල් ගුණ වෙන උතුම් ගුලිය ඉන් නම කියවෙත්

කුරහන් දියවැඩියාව සමනයට අගනා ආහරයක් යයි පැරණියන් අතර තිබූ මතය බිඳ හෙලන්නට දැන් වෛවාරන නවීන මත ඉදිරිපත් කරන විට  ආහාරයක් සකස් කර ගන්නට නොදත් සමාජයක් නිතරම පැකිලේ. විචිකිච්චාවට පත් වේ. කුරහන් ගැඹුරු උණුදියේ තම්බන්නට ඕනෑය කීවේ ඒ නිසයි. කුරහන් කැඳ මෝරු සමග බීම දියවැඩියා රෝගීන්ට පත්‍ය ආහාරයකි. කුරහන් පිට්ටුවටද කෙට්ටුව මට්ටු කර ලිය හැකි බව පැරණි කවුරුත් දැන සිටියහ. එයට ගැලපී යන හොද්දක් ඇඹුලක් ද තිබිය යුතුය. කුරහන් රොටිය  ඉතා දුගී ආහාරයක් වුවද උණු අලු පල්ලේ දමා තම්බා ගත් කුරහන් ගිනිපූ නමින් වූ සාම්ප්‍රදායික රොටිය රසවත් කමින්ද ගුණයෙන්ද ඉහළය. එයට හාල් මැස්සන් රතු ලූණු කරපිංචා ආදිය එක් කර කෙසෙල් කොලයක ඔතා උණු අලු පල්ලක දමා තම්බා ගැනීම නිසා ක්ෂණයකින් ලේ ධාතු ගත වන අගනා ශක්ති ජනක ආහාරයක් ලැබේ. සමහරක් හේන් ගොවීන් හේනේ ගල් තලාවක් හොඳ හැටි පිරිසිඳු කර ඒ මත රොටිය වඩවා තබා දහවල් වන තුරු වැඩ කර එතැනට යළිත් පැමිණෙන්නේ පදමට අව්වෙන් තැම්බී ඇති රොටිය ආහාරයට එක් කර ගැනුමටයි.මේ සෑම ආහාරයක්ම තැනේ හැටියට වැඩයේ හැටියට පිරිමහින දේවල්ය. ශිත කාමර වල සිටින දහදිය නොදක්වන හීල් වැඩ කරුවන්ට පෙර සඳහන් කළ කුරහන් තලපය තරම් අගනා ආහාරයක් තවත් නැතිය. සෙම මේද වාත නසන එසේම බඩේ ආමය නිසි ලෙස සකස් කරන තව දුරටත් මුත්‍රා ගල් දියකරවන කොල්ලු ආනමත් එක් වූ විට එයින් ඇති කරවන ප්‍රතිශක්තිය මෙන්ම රුධිර සීනි සමබර තාවය විශිෂ්ඨය. මේ සියුම් තැන් නොදන්නා බටහිරයන් තම වියුක්ත දැනුමේ පිහිටා සිටිමින් කුරහන් වලට අවමන් කරති. නමුත් සත්‍යය දන්නේ කුරහන් නිසා දිවි ගැට ගන්නා රජරට ගොවියාම පමණකි. මී මල් පිපෙන කාලයට ඒවා අහුලා රේණු තලා වේලා කුරහන් පිටි සමග එක් කර කිතුල් පැණි මුසු කර සාදා ගන්නා මී මල් හැලපය වාතය නසන මිහිරිතම අතුරු පසකි.කුරහන් හේනේ හේඩාවට ගොවියා දෑත් එක් කර වඳින්නේ ඒ නිසයි.

        

හක්කෙ බුදුරැස් - බොක්කෙ ගව මස්

-->

                                        

                                          චාරූපය - අම්පාර සුසන්ත අමරබන්දු

        පූජ්‍ය බෝවත්තේ ඉන්ද්‍රරතන ස්වාමීන් වහන්සේ දළදා මාළිගය ඉදිරිපිට දී සිය සිරුරට ගිනි තබා ගෙන සිය ජීවිතය පූජා කර ඇත. උන් වහන්සේ මේ උත්තම පූජාව කිරිමට උත්සාහ දරන ලද්දේ මේ  රටේ සිංහල බෞද්ධයින් ගේ වන්දනා මානයට ද පාත්‍ර වන ගවයා ඝාතනයට එරෙහිවය. එසේම අන්‍යාගම්කරණය නැවැත්විමට සකස් කරන ලද පණත ද සම්මත කරන ලෙස ද එහි ඉල්ලා ඇත.

           ගවයා නොහාත් අම්බරුවා ගොවියාට නම් දෙවියෙකි. කමතේ වැඩ අහවර වූ පසු වැඩ ගැන්ම උදෙසා උන්ට නමස්කාර කිරීමද හීයෙන් පසු මුදා හැරීමට ප්‍රථම නමස්කාර කිරීමද පුරුදු පුහුණු වූ ජාතියක් ගවයා මස් කඩයට දැක්වූයේ කෙලෙසකදැයි කල්පනා කල යුතුය.   දිවංගත ඩී.එස්.සේනානායක අගමැති තූමා මුණ ගැසීමට පැමිණි ෆෝඩ් ට්‍රැක්ටර් සමාගමේ නියෝජිත පිරිසක් ලංකාවට ප්‍රථමයෙන්ම ගෙන් වූ ට්‍රැක්ටර් තොගය බෙදා හැරිමේ අවස්ථාව සඳහා සාභාගි වන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. මෙහිදී අගමැති වරයා එක් ප්‍රශ්ණයක් පමණක් ඔවුන් වෙත යොමු කලේය. මේ යන්ත්‍රයට ගොමත් ගැසිය හැකිදැයි ඔහු විමසා සිටියේ නොදන්නා තාලයටය. ට්‍රැක්ටර් සමගමේ අයිති කරුවන් නිරුත්තර වි ඇත. අපේ ගොවි බිම් ට්‍රැක්ටරය විසින් ආක්‍රමණය කරන කල්හි මීමා සතුන් වත්තටත් නගුල කටුගෙයටත් යැවිය යුතු යයි ජේම්ස් මූමා නම් විදේශීය විශේෂඥයෙකු නිර්දේශ කලේය. දශක පහකට පසුව අද  ඒ ප්‍රකාශය සත්‍යයක් බවට පත් වී ඇත. සිංහල නගුල් දැන් දක්නට ලැබෙන්නේ කෞතුකාගාරයන් හි පමණකි. මීමා සතුන් වත්තට ගෙන නොගියද  මස් කඩයට දැක්කවීමට පසුබිම සකසා ඇත. ගොවි බිම් නිසරු වී තිබෙන අතර ආසනික් වැනි කෘෂි රසායන වලින් දූෂණය වී තිබේ.

        ලංකාවේ පශු සම්පත් අංශ මූමා ගේ උපදෙස් පිළිපැද ඇත්තේ අකුරටමය. සිංහල තාලයට හැදුණු බටු හරකා ගේ කිරි නිෂ්පාදන හැකියාව මද බවට ඔවුන් කළ තක්සේරුව නිසා දෙමහුන් කිරි හරක් වැඩ පිළිවෙල ව්‍යාප්ත විය. කේප්ප හරක් ලංකාවට ආනයනය කෙරුණි. ඇමරිකන් පට්ටි ගොනුන් ලංකාවට ආනයනය කිරිම ආරම්බ කරන ලද්දේ නවසිය විස්ස දශකයේ දීය. ඒ සමගම විෂ බීජ සහිත දෙනුන් ගෙන්වීම නිසා 1929 දී ගව වසංගත තත්වයක් ද ඇති විය. එයින් දේශීය ගව සම්පත විශාල වශයෙන් විනාශයට පත් විය.යටත් විජිත වාදීන් මේ තුලින් කාරනා දෙකක් ඉටු කර ගත්හ. එකක් නම් ගව වසංගත තත්වය නිසා මෙරට එළකිරි ප්‍රවේශම් සහිත නොවේ යයි පුවත් පත් වල දැන්වීම් පළ කොට ටින්කිරි භාවිතයට ජනතාව යොමු කරලීමයි. අනෙක නම් බ්‍රිතානය ආණ්ඩුවේ නිළධාරීන්ට අවශ්‍ය හරක් මස් ප්‍රමාණය වැඩි කර ගැනීමට ගව ඝාතනය ව්‍යාප්ත කරලීමයි. 1958 දී ගව ඝාතක පණත සංශෝධනය කලේ මෙලෙස රෝග නිසා අබල දුබල වන මීගවයින් මැරීම පිණිසයි. නමුත් එම චක්‍ර ලේඛන නැවත 1983 .06. 20 දින අවලංගු කර ඇත. නමුත් එස් .බී දිසානායක මහතා කෘෂිකර්ම ඇමතිවරයාව සිටි කාලවකවානුවේ දී නැවතත් 1958 පණත බලාත්මක කොට මීගවයින් ඝාතනයට  අවසර දෙන ලදී.

     දේශීය මී හරකා මෙලෙස වඳව යන්නට පටන් ගත් අතර සූර්ති මූරා වැනි ඉන්දියන් මීමුන් ගේ ආගමනය ද සිදු විය. එහිදී බටු හරකා මස් කඩයට දක්කනවා ඇරෙන්නට වෙන යමක් කරන්නට හැකි කමක් නොවීය.පරංගින් ලක්දිවට පැමිණි සමයේ සිට මේ රටේ ගව ඝාතනය යස රඟට සිදු වූ බව අප දනිමු. කතෝලික ආගම වැලඳ ගත් සිංහලයින් පරංගින් ලන්දේසින් අනුගමනය කරමින් ගව මස් කෑවේ ඔවුන්ගේ සංස්කාතිය ඉහළින් සැලකූ බැවිනි. බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේ දී ඇතැම් රටේ මහත්වරුන් තමන්ගේ ස්වාමීන් වූ ඉංග්‍රීසින් උදෙසා තොග පිටින් හරක් මස් සැපයීමේ කොන්ත්‍රාත්තු බාර ගෙන කටයුතු කළහ. 1820 ගැසට් පත්‍රයේ මේ සඳහා දැන්වීම පළ කොට තිබේ.  ගව ඝාතනයට සිංහලයින් කැමති නොවන බැවින් ඒ සඳහා පාලුවට ගිය සිංහල ගම් වල මුස්ලිම් වරු පදිංචි කළහ. හුරුල්ලේ සහ මහවලතැන්න යන රටේ මහත්වරුන් එලෙස කළ බවට සාක්ෂි ඇත. එහෙත් සිංහල බෞද්ධයින් බහුතරයක් මේ මෑතක් වන තුරුම ගව මස් කෑමේ ආදීනව දැන ගෙන එය පිළිකුල් කළහ.

         ලංකාවේ ගව මස් කඩ වල බහුතර අයිතිකරුවන් මුසල්මානුවන්ය. ඔවුන්ගේ ආගමේ හැටියට හලාල් කරන ලද ගව මස් බුදීමට අයිතියක් ඇත.  රත්කරන ලද  තැටියක් උඩ සිට මේ ගව ඝාතනය කළ යුතු බව ඉස්ලාම් ආගමේ දක්වන  බව ඇතැම් මුස්ලිම් වරුන් ගේ මතයයි.  නමුත් එය ප්‍රවාදයක් පමණකි. ඔවුන්ගේ සංස්කෘතියම බිලි පූජාව අනුමත  කිරීමට වැඩි කැමැත්තක් දක්වති. මීට කලකට ඉහත  රත් වූ යකඩය වෙනුවට රතු පාට තැටියක් උඩ සිට ගව ඝාතනය කළ  බව පැරණි මුස්ලිම් වරු පවසති. ප්‍රවාද තැනීමට  ඔවුන් දක්ෂ බැවින් එයද පිළිගන්නට නොහැකිය.වර්තමානයේ දී ගවයින්ට ඉතා වේදනා කාරී ලෙස ගව ඝාතකාඝාරවලදී සලකන ආකාරය  මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂක වරුන් දැක තිබේ. 

      ගව ඝාතකාගාර ආඥා පණත ට අනුව පළාත් පාලන ආයතනයක අනුමැතිය රහිතව ගව ඝාතක මඩු පවත්වා ගෙන යා නොහැකිය. එහෙත් සෑම මුස්ලිම් ගමකම මෙලෙස අනවසර මස් මඩු පවත්වාගෙන යන්නේ ඇතැම් විට නිවෙස් ඇතුලාන්තයේය. සෑම නගර සභාවකටම ප්‍රාදේශීය සභාවකම වැඩි ආදායමක් ලබා ගන්නා කඩ වෙන්දේසිය නම් හරක් මස් කඩ වෙන්දේසියයි. ඒ මස්කඩ ගත්දා සිට සිංහල බෞද්ධයින් ගේ ගම් වලට රිංගන මුසල්මානුවන් හොර හරක් මැරිමේ නිරත වෙති. එසේත් නැතිනම් සිංහල ඔත්තු කරුවන් යොදවා ගෙන ගම් වලට පැමිණ මහ රෑ හරක් පැහැර ගෙන යති. පසුගිය කාලයේ ලංකාව පුරාවටම මෙවැනි සිද්දි ගණනාවක් වාර්තා වී ඇත. ඒ අතර අම්පාර මඩකලපුව අක්කර පත්තුව වැනි බහුතර මුස්ලිම් ජනගහනයක්  පවතින ප්‍රදේශ වල තත්වය ඉතා දරුණුය. හම්බන්තොට අම්බලන්තොට වැනි ප්‍රදේශ වලින්  හරක් පටවන මුස්ලිම් වරු සියඹලාණ්ඩුව පාරේ නැගෙනහිරට උන් සේන්දු කරති.පසුගිය දා දමන පොලිසිය මගින් අත්අඩංගුවට පත් කර ගත්තේ ඉතා කුඩා ලොරි රථ වල පටවන ලද  විශාල  මී ගවයින් ප්‍රමාණයකි. මීගවයා එළ දෙන සහ වහු පැටියා ඝාතනය කිරිම නීතියෙන් තහනම් නමුත් මේ අවස්ථාවලින්  පැන යාමටද මග විවර කර ගැනීමට මේ අය දනිති.  අනවසරව ගවයින් ප්‍රවාහනය බලපත්‍ර නොමැතිව අත්අඩංගුවට ගන්නා ලද අවස්ථාවලදී පොලිසිය ක්‍රියා කරන්නේ විවිධාකාරයෙනි. දඩ ගසා ගවයින් නැවත චූදිතයින් හටම භාර කරන අවස්ථා සුලභය. මීට එක් හේතුවක් වී තිබෙන්නේ උසාවියට ඉදිරිපත් කළ පසු ගව පට්ටිය බලා ගැනීමට සිදු වී තිබෙන්නේ  ද පොලිසියට බැවිනි. මෙම ගැටලුවට පිළියමක් වශයෙන් පූජ්‍ය ඕමල්පේ සෝභිත හිමියන් ගව අනාථාගාරයක් ඇඹිලිපිටියේ විවෘත කළහ. එහෙත් එහි ගාල් කළ හැක්කේ සීමිත ප්‍රමාණයකි.  තෙත් කලාපයට පුරුදු පුහුණ වූ ගවයින් මේ ස්ථාන වලදි රෝගාතුර වීම ද ප්‍රශ්ණයක් බවට පත්ව ඇත.

       2011 වසරේ දී ශ්‍රී ලංකා සත්ව ආරක්ෂක සංවිධානය ඇතුලු 8 දෙනෙකු ගව ඝාතනයට අදාල සියලු නීති රෙගුලාසි ක්‍රියාත්මක කරන ලෙසට ඉල්ලා පොලිස්පති සත්ව විෂය භාර ඇමති ඇතුලු වග කිව යුත්තන්නට එරෙහිව උසාවි ගියහ.එහිදී ඉල්ලා සිටියේ මැන්ඩාමුස් ආඥාවක් නිකුත් කරන ලෙසටයි. එය විභාග කිරීමට 2011 ජන 14 දින අවසර දෙන  ලද අතර  පූජ්‍ය බෝවත්තේ ඉන්ද්‍රරතන හිමියන්ද  මෙහි පෙත්සම් කරුවෙකු වෙයි. ඉන්ද්‍රරතන හිමියන් වරක් ජනාධිපතිවරයා බැහැදැකීමට ද ගියේය. අත්සන් දශ ලක්ශයක් සහිත පෙත්සමක් රැගෙන ගිය උන්වහන්සේ ඇතුලු පිරිස ගව ඝාතනය  සම්පූර්ණයෙන් නතර කරන ලෙසට ඉල්ලා සිටියහ. මීට ප්‍රථම ජාතික හෙළ උරුමය ද ජනාධිපතිවරයාගෙන් එවැනි ඉල්ලිමක් කොට තිබේ. එසේම සත්ව අහිංසා පණතක්ද ඉදිරිපත් කිරීමට කටයුතු සූදානම් කර තිබේ. එහෙත් මුස්ලිම් වරුන්ගේ චන්ද වලට තිබෙන ආශාව නිසා මේ දේශපාලනඥයින් ගව ඝාතනය නතර කිරිමට තීරණයක් ගැනීමට සෘජුව ඉදිරිපත් වන්නේ නැත. පූජ්‍ය බෝවත්තේ ඉන්ද්‍රරතන හිමියන් ගිනි තබා ගැනීමට ප්‍රථම මැයි මස 07 වන දා දාතමින් ජනාධිපතිවරයා වෙත ලියූ මේ ප්‍රකාශයේ මේ සත්‍යය හෙළි දක්වා ඇත.

    ලොව්තුරා පාද ස්පර්ශය ලැබූ උතුම් වූ පුණ්‍යවන්ත වූ ශ්‍රී ලංකාවේ ගව ඝාතනය නතර කල යුතුය. මන්ද  යත් මේ රට සිංහල බෞද්ධ රටක් නිසාවෙනි.මේ රටට හරියන්න නම් මේ පාපා ක්‍රියාවන් නතර කළ යුතු වෙයි. සාමයේ අරුණලු මිනිසාට පමණක් නොව සතා සීපාවාටද තිබිය යුතුය.දිනකට ගවයින් 5000 ක් මරා මේ මහ පොළව ලෙයින් තෙත් කරන බව ඔබ දන්නවාද මේ පිළිබඳව මා ඔබ තුමා සමග අරලිය ගහ මන්දිරයේ දී සාකච්ඡෘවක්  ද පැවැත් වූවා . ඉන්පසු දශලක්ෂයක පෙත්සම භාර දුන්නා. ඉන් අනතුරුව ඇඹිලිපිටිය සිට අනුරාධපුරයට පා ගමනින් වැඩම කරලා ජය ශ්‍රී මහා බෝධිය අසලදී අධිෂ්ඨාන පූජාවක් සිදු කලා. එහෙත් ඒ කිසිම දෙයකින් පිළිතුරක් නැති නිසා මා ගේ ජීවිතය පුදා අධිෂ්ඨාන කිරීමට තීරණය කරමි.

       ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවසථාව අනුව බුද්ධාගමට ප්‍රමුඛස්ථානය හිමිවිය යුත්තේය. මල්වතු විහාරයට සහ සියම් උපසම්පදාවට වසර 260ක් පිරීම නිමිත්තෙන් පැවති උත්සවයේ දී ජනාධිපතිවරයා ද මේ ප්‍රතිපාදනය පිලිබඳව නැවත මතක් කිරීමක් කළේය. එහෙත් දැන් පෙනෙන ආකාරයට මේ ප්‍රකාශ හුදෙක් වචන වලට සීමා වෙයි. උත්සවයකදී මහා සංඝ රත්නය සතුටු කිරීමට හෝ මාධ්‍ය සංදර්ශණ පැවැත්වීමට පමණක් සිංහල බෞද්ධ වටිනාකම් උපයෝගි කර ගන්නා බව පැහැදිළිය. පූජ්‍ය බෝවත්තේ ඉන්ද්‍රරතන හිමියන් ජීවිත පූජා කරන ලද්දේ හක්කේ බුදුරැස් හා බොක්කේ ගව මස් තබා ගෙන සිටින  මේ දෙබිඩි දේශපාලනය නිරුවත් කිරීමේ අධිෂ්ඨානයෙනි. සිංහල බෞද්ධ රටක් වෙනුවෙන් ජීවිතය පූජා කල උන්වහන්සේට නිවන් අවබෝධ කර ගැනීමට මත්තෙන් සැබෑ ධර්ම ද්වීපයක ඉපදීමට වරම් ලැබේ වායයි අවසාන වශයෙන් ප්‍රාර්ථන කරමි.

  

හිරු දෙව් නැගි දෙවනගලට මුස්ලිම් පා පහර

                                

 

           කොලඹ නුවර මාර්ගයේ කඩුගන්නාව බලන දුර්ගය තරණය කරන කල්හි දකුණු පසින් දිස් වන රමණීය චිත්‍රණයට අයත් කඳු පන්ති අතර බතලේගල හා දෙවනගල විසින් දක්වන්නේ අපූරු චමත්කාරයකි. මවනැල්ල හෙම්මාතගම පාරේ කිලෝ මීටර් නයවයක් පමණ ගමන් කරන කල්හි කටුගහවත්ත කඩ මන්ඩිය හමු වෙයි. එතැනින් ඉහළ බැලූ කල්හි දිස් වන්නේ දෙවනගල මහා පර්වතයේ පඩි පෙළයි. වසර දෙදාහේ දී  මහනුවර වාරියපොළ සුමංගල විදුහලේ පාසල් දරුවන්ගේ ව්‍යාපෘතියක් උදෙසා කරුණු සෙවිමට අප මෙම පර්වතය තරණය කළෙමු. මේ උත්තලාකාර පර්වතය අමරගිරි දුතිය සේල දාසෙන් පව්ව කිත්සෙන් පව්ව හා දෙව් නැගි ගල යනුවෙන් නාමකරණය වී තිබෙන්නේ එහි ඉතිහාසයේ මනරම් යුගයන් ගැන සිහිපත් කරවමිනි. එහි එක් යුගයක් ගැන විහාර විස්තරයේ සඳහන් වන්නේ මෙසේය.

දිලේ දිලේ රැස් බුදු සසුන ලක තුලේ- විලේ ජලේනොසිඳේ සැදුන හැම            කලේ

කලේ නිරිඳු දාසෙන් වෙහෙර මන කලේ -ගලේ දෙවන නැග ගොස් වඳිමු සිතු ලොලේ

කටුගහවත්ත කඩ මණ්ඩියෙන් මෙන්ම අයගම හන්දියේ ඉදිරිපිට මාර්ගයෙන්ද උඩපමුණුව මාර්ගයෙන් ද දෙවනගලට පිවිසිය හැකි වන අතර එහි මස්තකයට දර්ශනය වන්නේ සතර කොරළයේ කඩයිම් බව කිව යුතුය. ජූනි මාසයේ දී සමකයට ආසන්න ව ගමන් කරන හිරු ලංකාවට මුදුන් වන්නේ අප්‍රියෙල් මාසයේ දීය. දෙවුන්දර දේවාලය ඉහළින් මුදුන් වන හිරු සමනොල කන්ද පසුකර දෙවනගලටද මුදුන් වෙයි. අනතුරුව අනුරාධපුරයේ ඉසුරුමුණි යෙන්ද නික්ම ඉරුමියන්කුලම හරහා පැදුම් දොර නොහොත් පේදුරු තුඩුවෙන් ලංකාවෙන් නික්ම යයි.දෙවනගල ට නැගි කල්හි මේ අතීත සූර්ය දේවාලයේ නටබුන් අපට දක්නට හැකිය. එවැනිම ගල් දෙවොලක් දෙවිනුවර ද වෙයි.

    සීතාවක රාජසිංහයන් භික්ෂූන් වහන්සේලාට විරුද්ධව ආඬි පක්ෂය ගෙන කටයුතු කරන අවස්ථාවේ දී සෙංකඩගලින් යුග පුරුෂයෙකු බිහි විය. ඔහු නමින් කොනප්පු බන්ඩාර විය. කලක් පරංගි යටතේ යුධ සෙනෙවි කම් කළ හෙතෙම උඩරට භික්ෂූන් වහන්සේලා සමග සම්බන්ධකම් ඇති කරගෙන රට නිදහස් කර ගැනීමේ සූක්ෂම ව්‍යාපාරයක නිරත විය. මල්වතු විහාරයට අයත් භික්ෂු පරමිපරාවේ දෙවනගල රතනාලංකාර හිමි මේ කටයුත්තේ දී දුන්සහාය නිසා උඩරට ජය ගැනීම මෙන්ම රාජ උරුමය ඇති කුසුමාසන දේවියද තමන් ළඟට ගැනීමට කොනප්පු බණ්ඩාරයන්ට හැකි විය. පළමුවන විමලධර්ම සූරිය නමින් රජ වූ කොනප්පු බණ්ඩාර උඩරට රාජධානියට නව ජීවයක් එක් කොට නැති ව තිබූ උපසම්පදාව යලි ඇති කොට ශ්‍රී පාදය නැවත ආඬින් ගෙන පවරා ගෙන බෞද්ධයින් සතු කොට තමන්ට උපකාර කළ දෙවනගල රතනාලංකාර ස්වාමීන්ට ද පුද සත්කාර කලේය ඒ වෙනුවෙන් ගම් බිම් පුදා දෙවනගල ගලේ කරන ලද ශිලා ලිපියක් වෙයි.

        2000 වසරේ දී අප එහි යන විට මෙහි ගල පාමුළ අරක් ගෙන සිටි මුසල්මානුවන් සහ ඔවුන්ට උදව් කරන සිංහලයින් ගේ නිධන් ආශාවට මේ ස්ථානය ගොදුරුව තිබුණි. ඒ සෙල් ලිපියේ සූර්ය ලාංඡනය මත ඇසිඩ් වත් කර එය කඩා දමන්ට කළ උත්සාහය  මොනවට දිස් වුණි. ඒ මතුද නොව නුවර යුග‍යේ දී ඉඳිකළ ටැම් පිට විහාරයේ දොර කඩා එහි තීබූ බුදු පිළිමය යවුල් වලින් ඇණ දෙපලු කර එහි ද නිධන් සෙවීමේ නියුක්ත  වී ඇත. පළමුවන විමල ධර්මසූරිය රජු ගේද දෙවනගල රතනාලංකාර හිමියන් ගේද පිලිරූ නියඬවම මේ විනාශය දර සිටිනු පෙනෙයි.එකල මේ විහාරය සම්පූර්ණයෙන් ආරාජිකව තිබූ අතර දෙවනගල චෛත්‍ය රාජයානන් වහන්සේ ගේ සතරැස් කොටුව පවා මේ නිධන් හොරුන්ගෙන් හානියට පත්ව තිබුණි.

    දෙවනගල හිරු ගල් දෙවොලට පහලින් උඩ පමුණුව පාරට වැටෙන පඩිපෙළ මදක් දුර යන විට තවත් සෙල් ලිපියක් හමුවෙයි.පොළොන්නරුව ජය ගත් පළමුවැනි පරාක්‍රමබාහු රජතුමා  විසින් කෙට වූ එම සෙල් ලිපිය වටේ ගසා තිබූ යකඩ වැටද කඩා දමා ඇත. සෙල් ලිපිය මත ගඩොල් වලින් හූරා එයට හානි කරන්නට මුසල්මානුවන් කළ උත්සාහයද ප්‍රකට වෙයි. කිත් නුවර ගල් නම් නෙනෙවියෙකු බුරුමයේ රාමඤ්ඤ රට කුසුමිය නගරය ජය ගෙන එහි රජ කරමින් සිටි අහංකාර අලෞංසිතු රජු දමනය කොට කරන ලද දස්කම සඳහා උඩ පමුණුව පල්ලෛ පමුණුව සහ ලබුටුව ආදී ගම් වලින් අමුනු පණස් දෙකක ඉඩ කඩම් නින්දගම් කොට පවරාදීම පිණිස මේ සන්නස් කොටවා තිබේ. කොත්මලේ අමරවංශ හිමියන් ගේ ලක්දිව සෙල් ලිපි ග්‍රන්ථයේ මේ සෙල්ලිපි පාඨයන් අඩංගු කර ඇත. නමුත් මේ සෙල් ලිපි පාඨ වල සඳහන් ඉඩ කඩම් බොහොමයක් අද විහාර සන්තකයේ නොමැත.  

         1941 වර්ෂයේ දෙසැම්බර් දොලොස් වනදා නිකුත් කරන ලද ගැසට් පත්‍රයක් මගින් දෙවනගල විහාර සන්තක ප්‍රදේශය පුරා විද්‍යා ස්මාරක ලැයිස්තුවට ඇතුලත් කර ඇත. නමුත් පෙර සඳහන් කරන ලද රජ වරුන් පූජා කරන ලද ගම් බිම් සහිත සම්පූර්ණ විහාරගම ඇතුලත් බිම් මැනුම සකස් කර ඇත්තේ 1876 වසරේ දීය. කැකිරි ගොඩ ලියන රාළ නැමැත්තෙක් හේන් කෙටීම  සඳහා  දෙවනගල විහාරස්ථානයෙන් අවසර ලබා ගෙන ඇත්තේ මීට කලකට පෙරය. ඒ අනුව ගල පාමුළ කැලේ කොටා හේන් පැල් ඇටවිණ. කලක් යද්දී ස්වාමීන් වහන්සේ අපවත් වූ පසු මේ ඉඩම් වලට බලපත්‍ර ලබා ගත් ඔවුහු  ස්ථිර නිවාස ද ඉඳි කළහ. අනතුරව වරින් වර රුපියල් එකසිය පණහක් වැනි සුලු මුදලකට මේ ඉඩ කඩම් මුස්ලිම් වරුන්ට විකුණා දමා ඇති බව දැන ගන්නට තිබේ. විහාරස්ථානයත් ගමත් අතර සම්බන්ධය බිඳ වැටෙද්දී අන්‍ය ජාතිකයින් දෙවනගල ගල වටේ අක්‍රමණය කරන්නේ මෙලෙසය.

    අනූව දශකයේ සිටම මේ විහාරය  ආරාජිකව පැවතුණි.මුස්ලිම් වරුන්ගේ මෙහෙයවීම මත විහාරයේ බොහෝ විනාශකාරී සිදු වීම් දියත් වූ බව පැවසේ. මල්වතු මහා විහාරයේ කාරක සංඝ සභාව විසින් මේ ස්ථානයේ භාර කාරත්වයට ස්වාමීන් වහන්සේලා පත්කළද වරින් වර උන්වහන්සේලාද අපවත් වීම නිසා තව දුරටත් නායකත්වයක් නොමැති ස්ථානයක් බවට පත් ව තිබුණි. පසු ගිය කාලයේ දී යවුලෙන් ඇණ කඩා බිඳ දැමූ පිළිම වහන්සේලා නැවත ප්‍රතිස්ඨාපනය කිරීමේ වගකීම ඉටු කරන ලද්දේ පුරාවිද්‍යා දෙපාරතමේන්තුවේ නිලධාරින් පිරිස විසිනි. එහෙත් දෙවනගල ගල පාමුළ වටයක් තුල පුරා විද්‍යා රක්ෂිතයට අයත් ඉඩ කඩම් කිසිවක් තවමත් නිදහස්ව නොමැත. පුද බිම පාමුළ උඩ පමුණුව පැත්තෙන් ගලේ කොටසක් කැඩීමට දමන ලද ගල් වලකි. කටු ගහවත්ත හා අයගම මාර්ගයන්ට මැදිව තිබෙන්නේ මුසල්මානුවන්ගේ ගව මස් කඩ හා කුකුලු කොටුය.

         වර්ෂ 2009 දී එවකට සපරගමුව ආණ්ඩුකාරවර පදවිය හෙබවූ ජානක ප්‍රියන්ත බණ්ඩාර මහතා ගේ මෙහෙය වීමෙන් මේ ස්ථානයේ රැස්වීමක් පැවැත්වුණි. පුරාවිද්‍යා රක්ෂිතයට අයත් ඉඩම් නිරවුල් කොට එම රක්ෂිත භුමිය වෙන් කර කණු සිටුවීම එහි අභිප්‍රාය විය. නමුත් එයින් කලබල වුණු පලාතේ මන්ත්‍රීවරයා තමන්ගේ චන්දදායකයින් වන මුස්ලිම් වරුන්ද කැටිව එම රැස්වීමට කඩා පැණ කළ කලබගෑනිය තවමත් මට හොඳ හැටි මතකයට නගා ගත හැකිය. ගල වටේ මේ ඉඩම් සියල්ල දැනට අත්පත් කර ගෙන තිබෙන්නේ ආතාවුද සෙනෙවිරත්න ඇමති වරයාගේ ආධාරකාරයෙකු වන  මුස්ලිම් පුද්ගලයෙකුය. ඔහු ඇත්ලු මුස්ලිම් වරු වරින් වර ඔවුන් ගේ සීමාවන් පුලුල් කර ගැනීමට උත්සාහ දැරීම නිසා දැන් පුරා විද්‍යා අංශ ඔවුන්ට විරුද්ධව නීතය ඉදිරියට පැමිණ ඇත.  දැනට සිවිල් ආරක්ෂකයින් ගේ ආරක්ෂාව යටතේ පවතින දෙවනගල විහාර භුමිය නැවත බෞද්ධයින් ගේ වන්දනා මානයට විවරව තිබිම සතුටට කරුණකි. එහෙත් එම විහාර නඩත්තුවට වෙන් කරන ලද ඉඩ කඩම්ද නිරවුල් ව ශාසනයේ පැවැත්ම පිණීස යෙදවෙන්නේ නම් එදා දෙවනගල රතනාලංකාර හිමියන් ජාතියට කළ මෙහෙයට කරන උපහාරයක්ම වන බව මතක් කළ යුතුය.

                 

කවදා රජ වෙයිද අපෙ කුරහන් පිට්ටු

                                            

 

         ලංකාවේ ප්‍රාග් මානවයා ලෙසට සැලකෙන්නේ යක්ෂ ගොත්‍රිකයින්ය. ඔවුහු සිය ආහාර පරිභෝජනය පිණිස බත් ප්‍රධාන කොට ගත් බව නොපෙනේ. බත් යනු බත වරුන් වශයෙන් සෙල්ලිපි වල සඳහන් වන බත නම් විදේශකයින්ගේ ප්‍රධාන ආහාරයයයි මදකට සිතිය හැකිය. නමුත් ඒ පිලිබඳව වැඩිදුර ගවේශණය කළ යුතුය. නමුත් හෙළ යක්ෂ ගෝත්‍රිකයින් අතර වඩාත් ජනප්‍රියව තිබූ ආහාර වර්ග කීපයක් මෙහි සඳහන් කිරීම උචිතය . ඒ අතර කුරහන් ප්‍රධානය. එයට අමතරව තණහාල් මෙනේරි සහ අමු ද දක්වා ලිය හැකිය. හෙළ යක්ෂ රාක්ෂයින් ගේ ගොවිතැන් රටාව හේන ආශ්‍රිතව වර්ධනය වූවකි. සාමුහික ජීවන ක්‍රමයක කැඩපතක් ලෙසට හැඳින්විය හැකි හේන් ගොවිතැන යටකී මිශ්‍ර භෝග සහිත පරිසර හිතකාමී ජීවන රටාවකි.

            බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින්1840 වර්ෂයේ දී ඉදිරිපත් කරන ලද මුඩුබිම් පණත් වල ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් හේන් ගොවිතැනට අවශ්‍ය වූ මූකලාන් සහ කනතු සිංහලයින්ට අහිමි විය. ඒ ඉඩම් කෝපි වැවිල්ලට යටකරන ලදී. වන්නිය හා නැගෙනහිර ප්‍රදේශ වල පමණක් හේන් ගොවිතැනේ ශේෂ දක්නට ලැබුණි. අනතුරුව ඉඩම් භුක්ති ක්‍රමයේ විකාශනය නිසාම ගොවීහු විනාශකාරී හේන් ගෙවිතැන් ක්‍රම අනුගමනයට පටන් ගත්හ. ඉංග්‍රීසින් ඇතැම් විට මේ ක්‍රමය තහනමට ලක් කරනු ලැබූහ. එහෙත් මාස් කන්නයට පමණක් වැසි ලැබෙන පළාත් වල වැසියන් තමන්ට ආයාසයකින් තොරව ලබා ගත හැකි ධාන්‍ය වර්ග සඳහා හේන අත් නොහළහ.වී වගාවට ජලය නොලැබෙන කල්හි ගොවීහු හේන් වලට සංක්‍රමණය වෙති. මාස් කන්නයේ වුවද නියන් ලකුණු දුටු කල්හි ඔවුන් වඩාත් ප්‍රිය කරන්නේ හේන් කෙටීමටයි. කුරහන් එහි ප්‍රධාන භෝගයයි.

        කුරහන් ශක්ති ජනක ආහාරයකි. රොටි පිට්ටු හැලප හා තලප සකසා ආහාරයට ගෙන මහන්සි වී වැඩ කළ හැකි ගුණාංග අඩංගු බැවින් ගොවීන් ඊට වඩාත් ප්‍රිය කර.ති. කටුසර ධාන්‍ය වර්ගඅතර කුරහන් ඉදිරියෙන්ම සිටී. ප්‍රමේහ රෝග අතර තිබෙන දියවැඩියාව අරිශෂ් වාත රෝග ආදී රෝග ගණනාවක් සෑදීම වළක්වන ගුණදායක වූ කුරහන් රජරට රුහුණේ ගිරුවා පත්තුවේ මෙන්ම සපරගමුවේ ද එකසේ ජනප්‍රිය වූවකි. මහමොර ගල් මොර මහ කලු ආදී වැඩි වයස් කුරහන් ප්‍රභේද මෙන්ම නර මානෙල් කලු ගැටයා කිරි කුරහන් ආදී පැරණි සාම්ප්‍රදායික කුරහන් ප්‍රභේද විශාල ගණනක් විය. කුරයක හැඩය සහිතව කුරහන් කරල හටගනී. එයිනුත් නර මානෙල් කරල  මැසි පිලවුන්ට හානි කළ නොහැකි වන ලෙසට දිගඇරී හට ගන්නා ව පැරණි ගෙවීහු කියති.

       හේන් ගොවිතැන අභාවයට යත්ම කුරහන් ගොවිතැන ද අභාවයට ගියේය. වෙසෙසින්ම මහවැලි ව්‍යාපාර සංවර්ධනයත් සමග හෙනට තහංචි පැනවුණි. මෙම ආහාරයට තිබෙන ප්‍රිය මනාප භාවය නිසාම අතරින් පතර කුරහන් වගාව කළද ඒ සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයට නොවේ. 1980 සිට 1994 දක්වා කුරහන් වගාවේ සංඛ්‍යා ලේඛන ගත හොත් මෙම වගාවේ පරිහානිය තේරුම් ගත හැකිය. 1981 වර්ෂයේ දී හෙක්ටයාර් 19600 ක මෙම වගාව පැතිර තිබුණි. 1982 දී එය හෙක්ටයාර් 20 400 විය. ඒතත්වය ක්‍රමයෙන් වෙනස් වී 1994 වන විට එය හෙක්ටයාර් 7474 ක් දක්වා  අඩුවුණි.2008 වර්ෂය වන විට මේ වගාව හෙක්ටයාර් 2000 කට පල්ලම් බැස ඇත. මේ නිසා දැන් වර්ෂ කීපයකම සිට කුරහන් ඉන්දියාවෙන් මැලේසියාවෙන් සහ වියට්නාමයෙන් ගෙන්වති.

               ගිරුවා පත්තුවේ බුද්ධියාගම විදාන ආරච්ච් ගේ පුත් දොන් මැතිව්ස් රාජපක්ෂ මහතා එදා හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ තැලුනු පෑගුණු ගොවි ජනතාවගේ නායකයා විය. ඔහු 1936 දී රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව ට ඉදිරිපත් වූයේ එවක එම පෙදෙස පාලනය කළ මුදලි වරු කෝරාළ වරු අතරින් පැන නැගුණු රදල මාන්නාධික පාලනය බිඳ හෙලන්නටයි. ඔහු නාම යෝජනා දෙන දිනයේ තිරික්කල  පෙරහරකින් දිසාපති කන්තෝරුවට පැමිණියේ ගොවීන් පිරිවරා ගෙනයි. දිසපති වූ පී .ජේ. හඩ්සන් මහතා රාජපක්ෂ මහතාට අවශ්‍ය පාට කුමක්දැයි විමසිය. තමන් පිරිවරා සිටි ගොවි ජනතාව දෙස බැලූ විට ඔහුගේ නෙත් එක්වරම ඇදී ගියේ කුරහන් ගල් පොත්තයායේ හෙන්ද්‍රික් අප්පුහාමි මහතාගේ කුරහන් පාට තුවායයි. එම තුවාය අතට ගත් රාජපක්ෂ මහතා තමන්ගේ පාට මෙලෙස විය යුතු යයි ප්‍රකාශ කර සිටියේය. මෙයින් කිපුණු හඩ්සන් දිසපති වරයා මදක් නැමී දෙපයින් සපත්තුව ගලවා මේකත් ඔය පාටම නේදැයි උපහාසයෙන්  විමසා සිටියේලු . ඒ එදා සුද්දන් ගේ කාලයේ දේශපාලනයේ රඟ සොබාවයයි. ගොවීන් ගේකර පිටින් ගිය මේ රාපක්ෂ වරු සැබවින්ම ඔවුන් ගේ නියොජිතයින් වූහ. කුරහන් සාටකය පළඳා ගෙන ගමේ දුක් විඳින ජනතාවගේ එදිනෙදා ප්‍රශ්ණ විසඳාලන්නට ඔවුන් කළ කැපකීරීම් අනන්තය. බණ්ඩාරනායක මහතා විරුද්ධ පක්ෂයට යන විට අවදානම නොතකා ඩී.ඒ.රාජපක්ෂ මහතා ඔහු පසු පස ගියේ පොදු ජන යුගයක් උදා කිරීමේ පවිත්‍ර චේතනාවෙන් බව පැහැදිලිය.

                   දශක ගණනාවක් ගෙවී ගොස් දැන් ගිරුවායට නව ප්‍රවේශයක් ලැබී ඇත. හම්බන්තොට වරාය මත්තල ගුවන් තොටුපළ අධවේගී මාර්ග වලින් ළඟා වීම ඇරුණු කොට කාපට් කරන ලද ග්‍රාමීය පාරවල් නිසා ගිරුවායේ ජනතාවට කුරහන් පාට දැන් අමතකව ගොසිනි. ඒ නිසා කුරහන් දැන් විදේශවලින් මෙරටට ගෙන්වති. බුද්ධියාගම විදානේ ආරච්චිගේ මී මුණුපුරා දැන් මේ රටේ ජනාධිපතිවරයා වෙයි. කුරහන් පාට අමතක කළ ජනතාව අතර දැන් ප්‍රධානත්වය ගෙන තිබෙන්නේ බඩ ඉරිඟුය. පැසිපික් රම්බෝ වැනි දෙමුහුන් බඩ ඉරිඟුය. මේවායේ බීජ ගොවීන්ට නිපදවා ගත නොහැකිය. සෑම කන්නයක් පාසාම සමාගම් වලින් මේ දෙමුහුන් බීජ මිලදී ගත යුතුය. බඩ ඉරිඟු පැළ කල දා පටන් එයට රසායනික පොහොර දැමිය යුතුය. පණුවන්ගෙන් හා පලිබෝධ වලින් ආරක්ෂා කර ගැනීමට කුරේටර් නම් උග්‍ර විස රසායනිකය ඉරිඟු ගසේ මුදුනටම දමති.පිළිකා කාරක වකුගඩු ආසාදනය කරන මේ ඉරිඟු තම්බා බස් වල පාරවල් ගානේ තබා ගෙන විකුණති. කුරහන් පාට සාටකයේ පමණක් තබා ගෙන ඉරිඟු වලට සමාගම් වලට රටේ ගොවි ජනතාව බැඳ ඇත්තේ එසේය. ඒ අතින් බලන කල්හි ගිරුවායේ මුදලි මුහන්දිරම් ලා මෙලෙස ගෙවීන් සූරා කෑවේ නැත. වස විස ලබා දී මිනිසුන් මිය පරලොව ඇරියේ  ද නැත.

         කුරහන් ලංකාවට පිරිමහින ආහාරයකි. ගොවිතැනකි. ඉතා අඩු වියදමින් යෙදවුම් නොමැතිව කළ හැකි මේ භෝගය සරල පහසු ක්‍රමයන් මගින් ආහාරයට සකස් කර ගත හැකිය. අවුරුද්දක් පමණ බීජ කල් තබා ගත් හැකි වන අතර වසර තුනත් පහත් අතර කාලයක් වුවද කරල් පිටින් අටුවේ කල් තබා ගෙන ආහාරයට ගත හැකිය. ඒ අතින් බලන කල්හි ආහාර සුරක්ෂිතතාවයට කුරහන් වැනි ශක්ති ජනක ආහාරයක තිබෙන වටිනාකම් වඩාත් ඉහළය.ස්ළුාධින ලංකාවකට අවශ්‍ය වන්නේ මේ සරල සංකල්ප හා වයටිනාකම්ය. නමුත් මේ වටිනාකම දිවිනැගුම සංලකල්පයන්ට අයත් නොමැති බවද මෙහිදී පෙන්වා දිය යුතුය. එම නිසා කුරහන් සාටකයෙන් වසා සිටින දේශපාලන රඟපෑම් ඉවරකරන්නට දැන් කාලය පැමිණ ඇති බවද මෙහිදී මතක් කළ යුතුය.