පිවිසිය

ආයුබෝවන්!
තෙරුවන් සරණයි,

වරින් වර පුවත් පත් වල සහ වාර ප්‍රකාශනයන් හි පළ වූ මාගේ ලිපි සමුච්චය මෙම බ්ලොග් අඩවියෙහි ඇතුලත්ය. ඉතිහාසය පුරාවිද්‍යාව සිංහල ගොවිතැන වාස්තු විද්‍යාව වැනි විෂයන් අරභයා සංග්‍රහ කරන ලද මෙම ලිපි එක් තැනක ගොනු කොට තැබීමෙන් පාඨකයා හට පහසුවක් සැලසීම මෙහි අරමුණය. එයට අමතරව විවිධ කේෂ්ත්‍රයන් හි කරුණු ඇතුලත් නව ලිපි ද මෙයට එක් කරමි.
වසර දෙදහස් පන්සීයයකට වඩා එහා දිව යන ඉතිහාසයක් ඇති ජාතියක් වශයෙන් අපගේ පාරම්පරික උරුමයන් හි සුරැකියාව මුල් කොට මෙම සියලු ලිපි සම්පාදනය වේ. මෙහි අඩංගු කරුණු සහ පාරම්පරික දැනුම උපුටා ගැනීමට අවසර ඇත. එහෙත් එය ජාතියේ උන්නතිය වෙනුවෙන් පරිහරණය කරන්නේ නම් මාගේ ව්‍යායාමය සඵල වූවා වෙයි.
ඉතිහාසයේ ජාතිය හමුවේ පැවති අභියෝග රැසකි. ඒවා සියල්ලටම අප සාර්ථකව මුහුණ දුන්නෙමු. අද දින ද එය එසේ විය යුතුය. සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතියෙහි හරය මැනවින් වටහා ගෙන නැවතත් ඒ අභිමානවත් මහා සම්ප්‍රදාය තහවුරු කරලීමට සැවොම ‍එක්වෙමු.

Saturday, March 28, 2026

ඩොලර් ගිවිසුම් සමග තෙලෙන් නැටවෙන ශ්‍රී ලංකාව

 

                           


         ඉරානය සහ ඊශ්‍රායලය අතර ඇති වූ යුධ ගැටුමට මැදිහත් වූ ඇමරිකානු අවි මෙහෙයුම නිසා ලෝක ප්‍රමාණ අර්බුදයක් නිර්මාණය වී තිබේ.ප්‍රධානතම ප්‍රශ්ණය ගොඩ නැගී තිබෙන්නේ මැද පෙරදිග තෙල් ලබා ගැනීම  තිබෙන අවිනිශ්චිතභාවයයි. ඒ නිසා ඛනිජ තෙල් මිළ ඉහළ ගොස් ඇති අතර ඒවා ලබා ගැනීමට තිබෙන බාධා නිසා තෙල් ලබා ගන්නා රටවල් රැසක් අමාරුවේ වැටී තිබේ. ලංකාව මේ දැවැන්ත අර්බුදය නිසා විශාල අපහසුතාවයකට පත් වී තිබේ.ඛනිජ තෙල් රටේ සෑම ආර්ථික ක්‍රියාකාරකමකටම බලපාන බැවින්  ආහාර නිෂ්පාදනය පවා කඩා වැටීමට තිබෙන ඉඩකඩ විශාලය.1970 දශකයේ දී හිටපු ඇමරිකානු ජනපති රිචඩ් නික්සන් විසින් තෙල් ගනුදෙනු වලදී භාවිත කළ යුතු මුදල් ඒකකය ඩොලරය බවට පත් කිරීමෙන් පසු එය පෙට්රො ඩොලරය ලෙසින් හඳුන්වන්ට විය.අද පවතින අර්බුදයේ ස්වභාවය නිර්මාණය වන්නේ මෙම මුල්‍ය ඒකාධිකාරය බිඳ දැමීම පිණිස චීනය රුසියාව ඇතුළු රටවල් කීපයක් උත්සාහ දැරීම මගිනි.නමුත් මෙහි ඉතිහාසය ඊට වඩා පැරණිය.

 දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව කඩු වැටුණු යුරෝපය නැවත ගොඩ නැන්වීම පිණිස 1944 දී බ්‍රෙටන්වුඩ් හි මුළු දුන් ලෝක නායකයන් ගේ එකමුතුව තුළ ඇති වූ එකඟතාවය මෙයට මූලික පදනම දැමූ බව පැවසේ.මෙම එකඟතාවයට රටවල් 44 ක් අත්සන් තැබූ අතර එයට ලංකාව ද අයත් විය.බ්‍රෙටන්වුඩ් සම්මුතියේ අරමුණ බවට පත් වූයේ ලොව පුරා රටවල ව්‍යුහාත්මක වෙනසක් ඇති කිරීමයි.ඒ මගින් ලෝක ආර්ථීකය පාලනය කළ හැකි බව සාකච්ඡා වී ඇත. ඒ සඳහා මූලිකව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල පිහිටුවන ලදී. එයට අමතරව ලෝක බැංකුව හෙවත් නැවත ගොඩනැන්වීමේ සහ සංවර්ධන කිරීමේ ජාත්‍යන්තර බැංකුව වෙළෙඳ හා තීරු බදු ගිවිසුම සහ ආහාර හා කෘෂීකර්ම සංවිධානය යන ආයතන ඇති විය. අවියෙන් සහ මංකොල්ලකෑමෙන් අත්පත් කරගෙන තිබූ රටවල් ඉන් නිදහස් වන විට ඒ රටවල් ආර්ථීක වශයෙන් නැවත බැඳ තබා ගැනීමට මෙම එකඟතාවයන් ඉතා වැදගත් විය.

       එක් දහස් නමසිය හතලිස් අටේ බ්‍රිතාන්‍ය විසින් අපට ලබා දුන් නිදහස 1815  කරා ආපසු කැඳවා  ගෙන යෑමක් නොවුණු බව  සඳහන් කළ යුතුය.1815 වන විට ලංකාවට  රජෙකු සිටියේය. රජු කවරෙකු වුවද සියවස් ගණනාවක් විකාශනය වූ රාජකීය සම්ප්‍රදායක් විය. 1815 උඩරට ගිවිසුම මගින් සිදු වූයේ  රාජ්‍යත්වය අහෝසි වීම නොව එංගලන්ත රජුට රටේ පක්ෂපාතිත්වය හිමි වීමයි.1948 වන විට එම පදනම මත ලංකාව එංගලන්ත රැජින යටතේ පාලනය වෙමින් තිබිණ. නිදහස ලැබිය යුතු අවස්ථාව උදා වුවද රටේ පැරණි සම්ප්‍රදාය මත පදනම්ව නිදහස නොලැබුණි. ඒ වෙනුවට එංගලන්තය ට පත්ෂපාතී අග්‍රාමාත්‍ය වරයෙකු පත් විය.ඒ තත්වය 1972 දක්වාම පැවතිණ. 1972 ඇති කළ ජනරජ ව්‍යවස්ථාව සකස් කරන ලද්දේ ආචාර්ය කොල්වින් ආර්.ද සිල්වා විසිනි. මාක්ස්වාදියෙකු වූ ඔහු කිසි විටක රටේ රාජකීය සම්ප්‍රදාය පිළීබඳව හිස නැමීමක් සහිත පුද්ගලයෙකු නොවීය.එම නිසා රටේ අග්‍රාමාත්‍ය තනතුර සහ ව්‍යවස්ථාදායකය ආදී බ්‍රිතාන්‍ය සම්ප්‍රදාය තවදුරටත් ස්ථාපිත වූවා මිස ස්වාධීන ගමනක් යෑමට මුල පිරිමක් සිදු වූයේ නැත.මේ කාලයේ ලංකාවේ විදේශ මුදල වූයේ රන් පවුමයි. මහ බැංකුව සතුව තිබූ රන් සංචිත මගින් ආනයන අපනයන ආර්ථිකය හැසිරවීම සිදු විය.1944 ජූලි මස  දී අත්සන් කරන ලද බ්‍රෙටන්වුඩ් සම්මුතියෙන් පසු ලොව නොයෙකුත් රටවලට ඒ එකඟතා ආදේශ කිරීමේ පියවර ඇරඹිණ. ඒ අනුව 1950 දී මෙම එකඟතාවය ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කෙරිණ. එය 1950 අංක  20 දරණ ආඥා පනත යනුවෙන් හැඳින්විණ.මෙම පනත සම්මත වූවායින් පසුව මුදල් අමාත්‍යවරයා එහි බලධරයා බවට පත් විය. එහි 3(1) වගන්තිය අනුව රන්පවුම් වලින් සහ ලංකා රුපියල් වලින් ගනුදෙනු කිරිමේ හැකියාව මෙතෙක් ලැබුණද එහි පස් වන වගන්තිය අනුව රන් පවුම් සහ ඇමරිකානු ඩොලරයට මාරු වීම සඳහා අවකාශ ලබා දී තිබේ.

    1859 දී ඇමරිකාවේ පෙන්සිල්වේනියා ප්‍රාන්තයේ පොළව කැණීමකින් පළමු වරට ඛනිජ තෙල් ලබාගෙන තිබේ. ඒවා පිරිසිඳු කර කාර්මික ලෝකයේ යන්ත්‍ර සූත්‍ර දිවවීමට යොදා ගත හැකි බව තේරුම් යෑමෙන් පසු එය පිස්සුවක් මෙන් පැතිරුණි. මේ පිස්සුවට අසුවූ රොකෆෙලර් නම් තරුණයෙකු ඒ තෙල් ගොඩ නැගිමෙන් විශාල ධනවතෙකු බවට පත් විය.ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ලෝකයේ තෙල් අධිකාරිය ආරම්භ කරන ලද්දේ එලෙසිනි. ඉන්පසු  රුසියාවේ සහ මැද පෙරදිග පොළව යටින් ද මේ තෙල් මතුකර ගැනීමෙන් තෙල් සඳහා තරඟකාරිත්වයක් ඇති විය. මේ තෙල් තරඟකාරිතවය පාලනය කිරීමට ඔපෙක් සංවිධානය බිහි වූ අතර  බ්‍රෙටන් වුඩ් සම්මුතියෙන් පසු ඇමරිකානු ඩොලරයේ බලපෑම් මත වක්‍රකාරයෙන් මැද පෙරදිග තෙල් සම්පතේ ඒකාධිකාරය ඔවුන් සතු විය.තෙලෙන් නැටවෙන ලෝකයක ශ්‍රී ලංකාව එහි ඉත්තෙකු බවට පත් වීමේ පසුබිම මෙයයි. ලංකා පාර්ලිමේන්තුව මෙයට එකඟ විම ජනතා පරාමාධිපත්‍ය ‍ලෙසට හැඳින්වේ.ජනතාව විසින් තෝරා පත් කර යවන මන්ත්‍රීලා විසින් ඕනෑම ගිවිසුමකට ඕණෑම පනතකට එකඟවන බැවින් එය මන්ත්‍රී පරාමාධිපත්‍ය ලෙසට ද හැඳින්විය හැකිය. ලංකාව සහ එහි ජනතාව අද  මේ ඉරණමෙහි හිර වෙමින් පීඩාවට පත් වෙමින් ඇත.ඩෙලරය මගින් විදේශ සංචිත ඉහළ නන්වා ගැනීමේ ක්‍රමවේදය ආරම්භ වූවායින් පසුව රට ස්වාධීනව ඉදිරියට යෑමක් සිදු නොවිය.උපයන මුදල් ණය ගොවීම සඳහාම වැය කෙරිණ. එම ණය උගුල නිසා වර්තමානය වන විට රට තදබල ලෙස කඩා වැටීමකට ලක්ව තිබේ.

 පසුගිය කාලයේ හිටපු බල ශක්ති අමාත්‍යවරයා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව සතු ඉන්ධන පිරවුම් හල් විශාල ප්‍රමාණයක් සිනොපෙක් සහ තවත් විදෙශීය සම්ගාම් වෙත නිදහස් කරන ලද්දේ ඒ මගින් ඇතිවන තරඟකාරිත්වය මත ජනතාවට අඩු මිළට තෙල් ලබා ගත හැකි බව පවසමිනි  නමුත් එය ඉටු වූයේ නැත.  සංස්ථාව   දරා  සිටින පාඩුව නැති කර ගැනීම ද අරමුණක් වුවද එයද ඉටු වූයේ නැත. නමුත් ඇත්ත තත්වය නම් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ කොන්දෙසි මත රජය ව්‍යාපාර වලින් ඈත් වීම සිදු වීමයි.බ්‍රෙටන්වුඩ් සම්මුතිය නිසා  (IMF) හෙවත් ජගත් මූල්‍ය අරමුදල රටේ අදිසි පාලකයා බවට පත්ව තිබේ. රට කොයි තරම් උගුලක අසු වී ඇත්දැයි මේ නිදසුන් වලින් තේරුම් ගත හැකිය.

         තෙල් සහ ඩෙලර් මත පවතින ලෝකයක මේ බැඳීම් වලින් නිදහස් වීම ලෙහෙසි පහසු නොවේ. විශේෂයෙන්ම ඩොලරයෙන් නිදහස් වී ම ලෙහෙසි නැත. නමුත් වර්තමානයේ ඩොලරය අභිබවා යුවාන් සහ රූබලය ඉදිරියට එමින් ඒක ධ්‍රැවීය ආධිපත්‍ය බිඳ වැටෙමින් පවතී.එවැනි තත්වයක් තුළ ලංකාව හැසිරිය යුත්තේ නෙලසකදැයි තීරණය කර ගත යුත්තේ පක්ෂයක නායකයෙකු විසින් නොවේ යයි සිතමි.එයට හේතුව පක්ෂය ප්‍රවර්ධන කිරීම හැරුණු කොට ජාතික න්‍යාය පත්‍රයක් ඔවුන්ට නොමැති බැවිනි.මෙය වෙනස් කළ යුතු තත්වයකි.බුද්ධිමතුන්ගේ සහයෝගය සහ ප්‍රඥාවන්ත නායකත්වයක අවශ්‍යතාවය රට ඉදිරයේ පවතින්නේ එහෙයිනි.

 මතුගම සෙනෙවිරුවන්