පිවිසිය

ආයුබෝවන්!
තෙරුවන් සරණයි,

වරින් වර පුවත් පත් වල සහ වාර ප්‍රකාශනයන් හි පළ වූ මාගේ ලිපි සමුච්චය මෙම බ්ලොග් අඩවියෙහි ඇතුලත්ය. ඉතිහාසය පුරාවිද්‍යාව සිංහල ගොවිතැන වාස්තු විද්‍යාව වැනි විෂයන් අරභයා සංග්‍රහ කරන ලද මෙම ලිපි එක් තැනක ගොනු කොට තැබීමෙන් පාඨකයා හට පහසුවක් සැලසීම මෙහි අරමුණය. එයට අමතරව විවිධ කේෂ්ත්‍රයන් හි කරුණු ඇතුලත් නව ලිපි ද මෙයට එක් කරමි.
වසර දෙදහස් පන්සීයයකට වඩා එහා දිව යන ඉතිහාසයක් ඇති ජාතියක් වශයෙන් අපගේ පාරම්පරික උරුමයන් හි සුරැකියාව මුල් කොට මෙම සියලු ලිපි සම්පාදනය වේ. මෙහි අඩංගු කරුණු සහ පාරම්පරික දැනුම උපුටා ගැනීමට අවසර ඇත. එහෙත් එය ජාතියේ උන්නතිය වෙනුවෙන් පරිහරණය කරන්නේ නම් මාගේ ව්‍යායාමය සඵල වූවා වෙයි.
ඉතිහාසයේ ජාතිය හමුවේ පැවති අභියෝග රැසකි. ඒවා සියල්ලටම අප සාර්ථකව මුහුණ දුන්නෙමු. අද දින ද එය එසේ විය යුතුය. සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතියෙහි හරය මැනවින් වටහා ගෙන නැවතත් ඒ අභිමානවත් මහා සම්ප්‍රදාය තහවුරු කරලීමට සැවොම ‍එක්වෙමු.

Friday, November 27, 2020

දිගාමඩුල්ලේ ආශ්චර්ය හෙවත් දීඝවාපී ස්ථූපයේ සාධුනාදය

 


 

 

                       

            නැගෙනහිර පළාතේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පවතින දීඝවාපී චෛත්‍ය රාජයාණන් වහන්සේ සමස්ත සිංහල බෞද්ධ ජනතාවගේ සදා වන්දනීය පූජ්‍යස්ථානයකි.බුදුන් වහන්සේ ලංකාවට වැඩම කොට දිවාගුහාවේ සමවත් සුවයෙන් වැඩ සිට නැගෙනහිර පළාතේ දීඝ මණ්ඩලයට වැඩම කළහ.එහි භාවනායෝගීව වැඩ සිටි අතර සම්බුද්ධ පරිනිර්වානයෙන් පසුව ලබාගත් උන්වහන්සේ ගේ දික්නිය ධාතුව මෙහි තැන්පත් කොට සත්රියන් උස ඉඳුනිල් මුවා දාගැබක් නිර්මාණය කරන ලදැයි පැවසේ. පසුව දුටුගැමුණු මහරජුන් ගේ මලණුවන් වූ සද්ධාතිස්ස රජු විසින්  මේ ස්ථූපය විශාල කරවා සාදවා තිබේ.මේ අසිරිමත් පුදබිම වසර දහස් ගණනාවකට පසු නැවත ජීවමානව සුදෝසුදුවන්ව බැබළෙන්නට නියමිතය.ඒ වර්තමාන රජය සම්බුද්ධ ශාසනයේ චිරස්තිථිය උදෙසා මේ දාගැබ සම්පූර්ණ වශයෙන්ම තහවුරු කරලීමට තීරණය කර තීබිමයි.

     දීඝවාපී දා ගැබේ මෑත කාලීන පුරාවිද්‍යා කැණීම් ආරම්භ වන්නේ 2011 වසරේ පමණ සිටයි.දැන් ඒ කැණීම් ලහිලිහියේ අවසන් කිරීමේ අදිටනින් පසුවන අතර එහි දකුණු වාහල්කඩ ධාතු ගර්භයක තිබී ශිලාමය ධාතු මංජුසාවක් හමු වීම අශ්චර්යක්ම වී තිබේ.ලංකාවේ පළමු වතාවට එකම මංජුසාවක තිබී සර්වඥ ධාතු තැන්පත් කරන ලද රන් කරඬු හතරක් සම්මුඛ වන්නේය.භික්ෂූන් වහන්සේලා ගේ පමණක් නොව ගිහියන් ගේද පිරිත් හඬ මධ්‍යයේ මේ ධාතු මංජුසාව පුරාවිද්‍යා කැණීම් නිළධාරීන් විසින් ගොඩගත් අතර සැදැහැති බෞද්ධයන්ගේ සාධු නාදය දස අත ගිගුම් දුන්හ.අනතුරුව ඉතා ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තව මෙම කරඬු පුරාවිද්‍යා රසායනික සංරක්ෂණ නිළධාරීන් විසින් විවෘත කළහ.රන්කරඬු හරතක් පළිඟු කරඬුවක් ආදීවශයෙන් මේ ධාතු කොටස් හඳුනා ගන්නට උත්සාහ ගන්නා ලද්දේ මින් අනතුරුවයි.දැන් අම්පාර මහදිසාපති තැන්පත් ඩී.එල්.එම්.බණ්ඩාරනායක මහතාගේ අධීක්ෂණය යටතේ මේ සර්වඥධාතුන් වහන්සේලා දිසාලේකම් මැදුරේ විශේෂ කුටියක තැන්පත්ව තිබේ.

      ස්ථූපයක ගර්භය තුළ ධාතු තැන්පත් කල පසු කාලාන්තරයක් තිස්සේ වන්දනාමානයට ලක්ව ජරාවාසව ගිය කල්හි පසුකාලීන රජවරු තව තවත් ධාතුන් වහන්සේලා තැන්පත් කොට නැවත තහවුරු කරලීමට පෙළඹේ.වාහල්කඩ සැළකෙන්නේ ස්ථූපයට ඇතුල් වන දොරටුව ලෙසටයි. සද්ධර්මාලංකාර කතා වස්තුවේ සිරිනාග වර්ගයේ දක්වන පරිදි ඒ රජු ධාතු ගර්භ කඩා නිධන් ගත් කෙනෙකි.ධාතු ගර්භයට ඇතුල් වෙන සන්ධිය දන්නේ මේ ස්ථූපයන් රකින පුද්ගලයන් පමණකි.අනුරාධපුරයේ හෙල්ලොලි නම් ගම එක් චන්ඩාලයෙන් මේ සන්ධිය දනිතැයි අසා ඒ  රහස් හෙළ කිරීමට බල කළ බව දැක්වේ. නමුත් දාගැබ් බිඳුවීම පඤ්ඤානතරීය පාපකර්මයක් බව දත් චණඩාල උපාසක එය නොකී කල්හි ඒ පුද්ගලයන්  උල හිඳුවා ඝාතනය කළ බව ඒ කතාවේ කියාපායි.කෙසේ වෙතත් දීඝවාපී ධාතු ගර්භයට ඇතුල් වන දකුණු වාසල් කඩේ මේ ධාතුන් වහන්සේ තැන්පත් කරන්නට ඇත්තේ සිරිනාග රජුට පෙර සිටි භාතිකාභය වැනි රජුන් අනුදත් ධාතු තැන්පත් කරලීමේ පූජාඋත්සව ආදර්ශයට ගෙන බව නිසැකය

 


   

 

 

 

 නැගෙනහිර පළාත් වශයෙන් වර්තමානයේ දී හඳුනාගන්නා මේ ප්‍රදේශය පැරණි දිගා මඩුල්ලයි.දීඝායු කුමරු ට දුන් මේ පෙදෙස ඒ නමින්ම හඳුන්වා තිබීම අදටත් ජනප්‍රවාද ගතය.දඹදිව ශාක්‍ය ජනපද වල සිට සංක්‍රමණය වූ බුදුන් වහන්සේ ගේ ඥාතීන් මේ පෙදෙස් වල පැලපදියම් වූයේ මහින්දාගමනයටත් පෙර සිටය. විජයාගමනයෙන් පසුවත් මේ පරපුරු සහ කාලිංග දේශය අතර සිදු වූ විවාහ සබඳකම් ඉතිහාසයට රහසක් නොවේ.දීඝ මණ්ඩලය අතීතයේ දී ඉතාමත් සශ්‍රීක ප්‍ර දේශයක් විය.ගොවිතැන් බතින් සුලභ කරන ලද ජන ජීවිතය ආලෝකමත් කරන ලද්දේ ප්‍රසිද්ධ නාවිකයන් විසින් වරින් වර සම්බුද්ධ ශාසනයට කරන ලද පූජාවන් කරණ කොටගෙනය.වෙසෙසින්ම නාගයන්ගේ ආධිපත්‍ය මත සිංහල රජවරු ද නාග නාමකරණය වී මෙම පළාතේ දේශපාලන බලය තහවුරු කර ගත්හ. අනතුරුව සම්බුද්ධ ශාසනය වෙනුවෙන් විශාල පූජාවන් ඉටු කළහ. නැගෙනහිර පළාතේ තැනින් තැන විසිරී තිබෙන දහස්ගණනක් ස්ථූප නටබුන් මෙයට සාක්ෂි සපයයි.

    සෙනරත් රජුගේ කාලයේ දී ඔහුගේ රාජ්‍යත්වය තහවුරු කර ගැනීමට තිබූ දුෂ්කරතා නිසා නැගෙනහිර පළා ශක්තිමත්ව තබා ගැනීමේ අවශ්‍යතාවයක්ද මතුවිය.  විදේශිකයන් නිතරම මේ වෙරළ තීරයෙන් රටට ගොඩ බැස වානිජ ආධිපත්‍ය පවත්වා ගැනීමට මාන බැලීය.සෙනරත් රජුට එරෙහි සිංහල කුමාරවරු ද මේ විදේශිකයන් කෙරෙහි විශ්වාසය තබා කටයුතු කළහ. මේ අතර පෘතුගීසීන් ගේ තාඩන පීඩනවලට ලක්වූ දකුණු ඉන්දීය මරක්කලයන් සෙනරත් රජුගේ ආරක්ෂාව අයැද සිටියිහ. රජු මොවුන් කෙරෙහි අනුකම්පා කොට අවතැන් වූ පිරිස දිගාමඩුල්ලේ පදිංචි කරන ලද්දේ ඒ ගම් නියම්ගම්වල රාජකාරි පිණිසමය. එහි සිටි සිංහල පිරිස සමග මිශ්‍ර වන ලෙසටද කියා සිටි බවට කතාවක් ඇත.

     අවසාන වශයෙන් මේ දිගාමඩුල්ල සංවර්ධනය වූයේ කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු අතිනි. එතුමා දීඝවාපී විහාරය ට වී බිජු අමුණු දහසක පමණ ඉඩම් පූජා කර ගල් සන්නසක් පිහිටවූ අතර දැනට දක්නට ඇත්තේ එහි පිටපතක් පමණි. කෙසේ වෙතත් ඉංග්‍රීසි පාලන සමය වන විට මේ ප්‍රදේශයේ සිංහල ජනගහනය ක්‍රමයෙන් අඩු වන්නට විය. මේ පළාතේ දෙමළ පාසල් පිහිටුවීම නිසා සිංහල ජනතාවද වැදි ජන වර්ගයන්ද ද්‍රවිඩ බස සිය මව් බස කර ගත්හ.මේ අතර ඉංග්‍රීසීන් ගේ සේවවාන්ට එකතුවී මරක්කලයන් ධනයෙන් හා රජකාරි බලයෙන් ශක්තිමත් වූහ.1916 වසරේ දී පූජ්‍ය කොහුකුඹුරේවත ස්වාමීන් වන්සේ විසින් දීඝවාපී චෛත්‍ය රාජයාණන් වහන්සේ නැවත සොයා ගන්නා කල්හි එය ඝන කැලෑවෙන් වටව තිබූ ගඩොල් ගොඩක් පමණක් විය. විසිවන සියවසේ මුල් භාගයේ දී වාරිමාර්ග කටයුතු සඳහා බඳවා ගත් මරක්කලයන් මේ දාගැබේ ගර්භය බිඳ වාහල්කඩ බිඳ එහි තිබෙන ගඩොල් ද කලුගල්ද ගලවා ගෙන ගල් අමුණු  ඉඳි කරලීමට කටයුතු කරමින් සිටියහ.මඩකලපුවේ දිසාපතිවරයාව සිටි ඇලන්සන් බේලි මහතාගේ අනුදැනුම ඇතිව මෙසේ දීඝවාපී චෛත්‍ය විනාශ කරමින් සිටි මරක්කලයන් පළවා හැර එම ස්ථානයේ ගසක අත්තක් උඩ නවාගැන් ගත් රේවත හිමියන් ඉතා දුෂ්කර ලෙසට දිවි ගෙවමින් පැරණි බෞද්ධ උරුමය අරක්ෂා කොටගත් බව මෙහිදී මතක් කළ යුතුය.                                               

       දීඝවාපී චෛත්‍යය ස්ථානය නොයෙකුත් සතුරු ආක්‍රමණ මධ්‍යයේ ජරාවාසව ගිය කල්හි නිදහස් ලංකාංවේ ප්‍රථම වරට එහි කැණීම් හා සංරක්ෂණ කටයුතු ආරම්භ වන්නේ හැටේ දශකයේ දීය.ඒ පිළිබඳ වාර්තා රාශියක් පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව සතුව පවතී. අනතුරුව අවස්ථා කීපයකදීම මෙම කටයුතු නැවත ආරම්භ කරන ලද නමුත් කොටි ත්‍රස්ත සමයෙන් පසුව ඒ කටයුතු සියල්ල අඩාල විය. එම ප්‍රදේශයේ බලය අත්පත් කරගෙන සිටි මුස්ලිම් අන්තවාදී මන්ත්‍රීවරු තම බල වපසරිය තුළ විශාල විනාශයක් කළහ.

 

 

 දීඝවාපී සෑයේ පරිවාර සෑරදුන් හතරක් තිබූ අතර ඉන් ඒක් ස්ථූපයක් මේ මුස්ලිම් අන්තවාදීන් විසින් ඩෝසර කරන ලදහ.දැනට එක් පරිවාර චෛත්‍යයක් පමණක් සංරක්ෂණයට බඳුන් කර තිබේ. කෙසේ වෙතත් දෙමළ කොටි පරාජය කරලීමෙන් පසු නැවත 2011 වර්ෂයේ දී නැවත මේ ‌ෙඑතිහාසික ස්ථානයේ වැඩකටයුතු ආරම්භ කරන ලද්දේය.එහිදී සල පතුල මලුවේ කරන ලද කැණීම් වලදී ඉතා වැදගත් ශීලා ලේඛන කීපයක්ද ලැබී ඇති අතර සිවිල් ආරක්ෂක බලකයේ සහයෝගයෙන් ස්ථූපයේ සංරක්ෂණ කටයුතු ද දිගින් දිගටම ක්‍රියාත්මකවේ. වර්තමාන කැණීමේ දී හමූ වූ වැදගත්ම සාධකය නම් නිධන් සොරුන් විසින් විනශ කරන ලද දක්ෂිණ වාහල් කඩ ආසන්නයේ සම්මුඛ වූ ධාතු මංජුසාවයි. මේ සමග ලැබුණු අකුරු කෙටූ රන්පත් කීපය ඉතා වැදගත්ය. මීට පෙර බටහිර වාහල්කඩ අසල කැණීමේ දීත් මෙවැනි රන්පත් ඉරුකීපයක් දැක ගන්නට ලැබී තිබේ. මේ පත් ඉරු වල ලේඛන වලට අනුව මලුතිස නොහොත් කණිෂ්ට තිස්ස නම් රාජ්‍ය කාලයේ එනම් ක්‍රි.වර්ෂයෙන් යට දෙවනි සියවසේ දී මේ ධාතුන් වහන්සේලා තැන්පත් කරන්නට අතැයි පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ආචාර්ය සෙනරත් දිසානායක් මහතා සහ මෙම ස්ථානයේ කැණීම් භාර නිළධාරී සේනක චන්ද්‍රකුමාර මහාත පවසයි.මෙහිදී ලැබී තිබෙන රන් කරඬු හතර සුවිශේෂීය මීට පෙර නිධන් හොරුන් විසින් සහ අන්තවාදීන් වසින් නැගෙනහිර මොට්ටාගල සහ හිරුකෝවිල් දාගැබ් ඩෝසර කිරීමේ දී ලැබුණු ධාතු කරඬු වලට මේවා සමාතය. වෙනසකට පවතින්නේ එකම ස්ථානයකින් කරඬු හතරක්ම ලැබීමයි.මෙහි සතරැස් කොටුවේ රන්වන් ධූර ඡත්‍ර පැහැදිලිවම දර්ශනය වීම කෙතරම් භාග්‍යයක්ද. එදා භාතිකාභය රජ දවසදී මහාචෛත්‍ය පාදයේ පටන් ධූර ඡත්‍රය දක්වා සුවඳ කලලින් ආලේප කරන ලදැයි මහාවංශයේ දැක්වේ.ශ්‍රද්ධ සම්පන්න මහරජවරු ධූර ඡත්‍රය ගැන මහත් සැලකිල්ලක් දක්වා ඇත.ඒවා රන්කරඬු ආකෘතිවලද සටහන් කළහ. වසර විසිඅටක් අනුරාධපුරයේ රජකල කණිෂ්ට තිස්ස නොහොත් මලුතිස රජු මහා ශ්‍රද්ධ සම්පන්න රජෙකු බව මේ ධාතු පූජාවෙන් පැහැදිලි වේ.

    දීඝවාපී චෛත්‍යට පළන්දන ලද ධජයක් සුළඟේ ගසාගෙන ගොස් කුඹුරක වැටී තිබියදී පොරෝනයක් ලෙසට පරිහරණය කිරීමේ පාපයෙන් ප්‍රේතයෙක් ලෙසට ඉපැදුණු කෙළෙඹි පුත්‍රයෙකු ගැන බණකතා සාහිත්‍යයෙහි සඳහන් වෙයි.ඒ ප්‍රේතයාට සුගතිය අත්කර දීමට හැකිවූයේ පතාක දහසක් දීඝවාපී චෛත්‍යයට පූජා කරලීමෙනි.ශ්‍රද්ධා සම්පන්න ගුණයෙන් හෙබි සිංහල බෞද්ධයන් මේ හොඳ නරක දෙකම හොඳින් දනී. නමුත් සුමග නොයන්නේම මේ රටේ දෙශපාලකයන් සහ අන්තවාදීන් පිරිසයි.දීඝවාපී ස්ථූපයෙන් ලැබුණු මේ අගනා ධාතු සම්පත්තිය දක්වා මේ රටට හඬනගා කිය යුත්තේ පෙර රජවරුන් ගිය මග ගැනීම කෙතරම් අර්ථවත්ද යන්න නොවේද.

මතුගම සෙනෙවිරුවන්

                                                                                      

           

Tuesday, November 10, 2020

ව්‍යවස්ථා චෞරයෙකු සමග අලුත් ව්‍යවස්ථාවක් සැකසිය හැකිද


         ජනපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා යටතේ පත් කරගන්නා ලද නව රජය ස්වකීය ප්‍රමුඛ කාර්යයක් වශයෙන් සලකා ඇත්තේ නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සකස් කිරීමයි.මේ කරුණ සාකච්ඡා කිරීමේ දී පැවති ආණ්ඩුකම ව්‍යවස්ථා පිළිබඳ විමසීම කරනු වටී. එංගලන්ත රැජින යටතේ ස්වාධීන පාලනයක් ලංකාවට ඇති කරලීම පිණිස 1948 දී සකස් කළ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සමග  යම් පමණක දේශපාලන නිදහසක් රටට හිමි විය. නමුත් ලංකාව පූර්ණ වශයෙන් රැජින ගේ පාලනයෙන් මිදී නිදහස ලබනුයේ 1972 වසරේදීය.ආචාර්ය කොල්වින් ආර්.ද සිල්වා මහතා ගේ මූලිකත්වයෙන් සැකසුණු 1972 ව්‍යවස්ථාව තුළ මෙතෙක් සිංහලේ නැතිනම් සිංහල ද්වීපය යනුවෙන් භාවිත කල රට ශ්‍රී ලංකාව බවට පත් විය.කොල්වින් ආර්.ද සිල්වා මහතා වරක් පිළිසඳර කතාබකදී පවසා ඇත්තේ එකල සිටි ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයට සාපේක්ෂව එම නාමය ඇති කළ බවයි.1977 වර්ෂයේ දී විශාල ජන වරමක් ලබාගත් ජේ.ආර්.ජයවර්ධන මහතා 1978 දී නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ලබා දෙමින් විධායක ජනපති ක්‍රමය ලකාවට දායාද කලේය.ඒ සමගම ඔහු ලංකාවේ ජීවත් වූ පාරම්පරික සිංහලයන් සහ ලියාපදංචියෙන් පුරවැසිකම් ලැබූ විදෙස් ජන වර්ග එක මට්ටමක ලා සලකමින් පුරවැසි භාවය පිළිබඳ නව වගන්තියක්ද ඇතුලත් කලේය.එසේම එක්සත් ජාතීන් ගේ සංවිධානයේ නිර්දේශයන් මත ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව තුළ මූලික අයිතිවාසිකම් ඡෙදය වඩා බල ගන්වමින්  එය මගින් ජනතා පරමාධිපත්‍ය තහවුරු කරන බවටද ප්‍රතිපාදනද ඇතුලත් කලේය.1978 සිට 2020 දක්වා මෙම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට සංශෝධන විස්සක් ගෙනවුත් තිබේ. මේ සංශෝධන ගෙන ඒමට මුල් වූයේ හුදෙක් දේශපාලන කාරණාය.අතැම් විට බලයේ සිටි පුද්ගලයන්ගේ බලය වැඩි කර ගැනීමටද විරුද්ධ පක්ෂයේ අයට චන්දයට ඉදිරිපත් වීමට නොහැකිවන ලෙසටද ගෙනා සංශෝධන විය. එලෙසම විවිධ ජන වර්ගයන් සතුටු කිරීමට සහ ඔවුන් ගේ බලය වැඩි කර දීමට ගෙනා සංශෝධන ද විය. උතුරේ සහ නැගෙනහිර පළාත් වල දෙමළ  පාරිපාලන භාෂාව කරන ලද්දේ 16 වන සංශෝධනය මගිනි.නමුත් මේ සංශෝධන වලින් කිසිවිටක සිංහල බෞද්ධයන් ගේ අයිතිවාසිකම් සුරක්ෂිත කර ගැනීමට එකදු පියවරක් තැබීමට නොහැකි විය.

     13 වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සහ 19 වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය මගින් බෙදුම්වාදය ශක්තිමත් කර ලීමට පියවර කීපයක් තැබූ ආකාරය මේ වන විට පැහැදිලිය.ඉන්දියාව සහ ඇමරිකාව කරන ලද බලපෑම් මගින් මේ කටයුත්ත සඳහා මෙරට අතරමැදියන් පත් කරතිබුණි.19 ගෙන ඒමට ජයම්පතී වික්‍රමරත්න සහ එම්.ඒ .සුමන්තිරන් වැනි අය මැදිහත් වී සිටියහ.19 සම්මත වන කල්හි 1978 ව්‍යවස්ථාවේ 70(1) ව්‍යවස්ථාව අනුමත කරන ලද්දේ 2002 ශ්‍රේෂ්ඨාධීකරණ තීරණයන්ට පටහැනිවය. එසේම කාරක සභා අවස්ථාවේ දී මන්ත්‍රීවරුන්ට කොලේ වසා නොයකුත් සංශෝධන ඇතුලත් කරන ලද්දේ විය.මේ අවුල විසින් යහපාලන රජය පරිහානියට ගෙනයන ලද්දේය. ඔවුහු ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයක් පත් කරමින් වසර කීපයක් කල්මරමින් සිට ඔරුමිත්ත නාඩු නම් බෙදුම් වාදී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පතක් සම්මත කරගන්නට උත්සාහ දරනු ලැබීය.මේ සම්බන්ධයෙන් රට පුරා ඇති වූ විරෝධය ඉතා මහත් විය.ඇතැම් කරුණු සඟවා ගන්නට උත්සාහ කළ ද ඒවා වේගයෙන් ජනතාව අතරට සන්නිවේදනය විය.ඒ අතර යුධ අපරාධ චෝදනා රණ විරුවන් සිරගත කිරීම් ආදිය නිසා ජනතා අප්‍රසාදය දිනෙන් දින උත්සන්න විය. 

     ජනතාව නව නායකයෙකු කෙරෙහි විශ්වාසය තබන ලද්දේ ඒ නිසාය. 19 ව්‍යවස්ථාව මගින් මහින්ද රජපක්ෂ මහතාට නැවත ජනපතිවරණයට ඉදිරිපත් වීමේ ඉඩකඩ අසුරා තිබුණි.එසේම ද්විත්ව පුරවැසියෙකු වන ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාටද එම පුරවැසි කම නිසා මෙරට නායකත්වයට පත් වීම පිණීස අවස්ථාව අහිමි කර තිබුණී.නමුත් චන්දයෙන් පරාජයට පත් කරන ලද මහින්ද රජපක්ෂ මහතා ජනතා අනුකම්පාව දිනමින් නැවත ජනප්‍රියත්වයට පත් වීමත් සමගම නව නායකයෙකු ලෙසට ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහාතාට පිළිගැනුමක් ඇති විය. ඒ ඔහු ආරක්ෂක ලේකම්වරයා ව සිටි සමයේ කල සපන්කම් නිසාවෙනි. වෙසෙසින්ම යහපාලන කාලයේ උත්සන්නව පැවති මත්ද්‍රව්‍ය ව්‍යාපාරය ග මුස්ලිම් අන්තවාදය දෙමළ බෙදුම්වාදය මෙන්ම රාජ්‍ය සේවයේ බිඳ වැටීම් ජය ගන්නට නම් ඔහු වැනි සෘජු නායකයෙකු පත් විය යුතු යැයි මතයක් සමාජ ගත විය.2019 වසරේ වත්මන් ජනපති වරයා ජයග්‍රහණය කරන ලද්දේ මේ සියලු කාරණා එකට ගොනු වීමෙනි.

      ලංකාවේ දේශාපාලනය තුළ ව්‍යාකූල තත්වයක් ඇති කරන ලද 19 වන සංශෝධනය ඉවත් කිරීම කළ යුතුම දෙයක් විය.එදා 19ට විරුද්ධව සිය චන්දය භාවිතා කල එකම මන්ත්‍රීවරයා සරත් වීරසේකර මහතා පමණි. මහින්ද රජපක්ෂ මහතා ගේ සහ මෛත්‍රීපාල සිරිසේන හිටපු ජනපති වරයාගේ මැදිහත් වීම මත  බොහෝ විරුද්ධ පක්ෂ මන්ත්‍රීවරු 19 ට පක්ෂව චන්දය භාවිතා කළහ.එසේ භාවිත කිරීම විශ්ලේෂණය කරන විට දැන ගන්නට ඇත්තේ පාර්ලිමේන්තු විවාදය පැවැත්වෙන විට සහ කාරක සභා අවස්ථාවන්හිදී මන්ත්‍රීවරුන්  අදාල වගන්ති වලට නිසි අවධානයක් යොමු කොට නැති ආකාරයයි.සභා මේසයට පැමිණෙන කෙටුම්පත් කියවා නොබලා අත් ඉස්සීම සුලභ දෙයකි. හිතු හිතු ලෙස කල ව්‍යවස්ථා සංශෝධන නිසා 19 අවුලක් බවට පත් වූයේ එලෙසයි. නමුත් තමන්ගේ අරමුණු කර යමින් සිටි ව්‍යවස්ථා චෞරයන්ට එනම් රනිල් වික්‍රමසිංහ ජයම්පතී වික්‍රමරත්න සහ සුමන්තිරන් වැන්නවුන්ට මේ වංචාව ක්‍රීඩාවක් විය.කෙසේ වෙතත් අද වන විට 19 නැවත ආපිට  හරවා යවා ඇත. ඒ සඳහා 2020 අගෝස්තු මාසයේ දී ගෙන එන ලද 20 ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය ඉදිරිපත් කළ සැණින් ජනතාව ඉදිරියේ එය මහත්  කලබගෑනියක් ඇති කරන ලද්දේය.  වෙසෙසින්ම ද්විත්ව පුරවැසි බාවය ඉවත් කිරීම රාජ්‍ය සමාගම් විගණනය ඉවත් කිරීම ප්‍රතිඥාව ඉවත් කිරීම අමාත්‍ය මණ්ඩල සීමාව ඉවත් කිරීම ආදී කරුණු එම පනතේ තිබූ බැවින් වෙසෙසි සාකච්ඡාවට බඳුන් විය.ශ්‍රේෂ්ඨාධීකරණයේ දී අභියෝගයට ලක් වූ වගන්ති හතර ගැන නීතිපතිවරයා සහ අධීකරණ ඇමතිවරයා සැලකිල්ල නොදැක්වීම මේ අවුලට තවත් හේතුවක් විය.ජනමතවිචාරණයට තුඩුදෙන මේ වගන්ති හතර නිසා 76 ව්‍යවස්ථාවෙන් කියැවෛන් ව්‍යවස්ථාදායක බලය අත් හැරීමක් ද සිදුව ඇත.අවසානයේ ජනතා විරෝධය මත ආණ්ඩුව පියවර කීපයක් පස්සට තබා ගනිමින් ජාතික සංවිධාන ඇතුලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ඉල්ලීම් වලට කන්දුන්හ.

     2020 ඔක්තෝබර මාසයේ 20 වන දින 20 වන සංශෝධනය පාර්ලිමේන්තුවේ සංවාදයට බඳුන් විය. ඒ මෙම පනතට දුන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරන තීරණය ද සභාගත කරමිනි.නමුත් එය සභාගත කරන ලද්දේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් පමණකි.ඔක්තෝබර 20 වන දිනට කලින් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී අනුප පැස්කුවල් මහතා ස්ථාවර නියෝග යටතේ  මෙම ඉහළ උසාවියේ නියෝග වල සිංහල පරිවර්තනයක් ලබා දීය යුතු යැයි ඉල්ලීමක් කරන ලදී. නමුත් පාර්ලිමේන්තු ලේකම්වරයාගෙන් එය සිදු වී නැත.හැන්සාඩ් වාර්තාවටද සිංහල පරිවර්තනය ඇතුලත් වී නැත. 

20 සම්මත කරන ලද්දේ යම් සංශෝධන කීපයක් සමගිනි. ද්විත්ව පුරවැසි භාවයට මරාගත් ජනපති වරයා සහ ආණ්ඩුව 1978 සිට 2015 දක්වා සිංහලයන්ට විරුද්ධව ගෙනා සංශෝධන අකුලා ගන්නට කිසිම තැතක් නොදරන ලදී.ඒ වෙනුවට දේශපාලන වශයෙන් සහ පුද්ගලිකව වාසිදායක වන සංශෝධන සඳහා උනන්දු වූ බව පැහැදලිය.   එයට අමතරව කාරක සභා අවස්ථාවේ දී අධිකරණ අමාත්‍ය වරයා 20 පනත් කොටුම්පතේ නොවූ නමුත් 19 යටතේ 46(4) වශයෙන් තිබූ වගන්තිය එනම් ජාතික ආණ්ඩුවක් ඇති කර ගෑනීමට  ලබා දී තිබෙන බලය පිළීබඳ ප්‍රතිපාදනය නැවත ඇතුලත් කර තිබේ.මෙම ප්‍රතිපාදනය ඉහල උසාවියේ පවා ප්‍රශ්න කරඇති අතර යහපාලන කාලය තුළම ජනතා විවේචනට ලක් ව තිබුණි.මේ සංශෝධන සියල්ල ඔහු සාකච්ඡා කරනුයේ නැතිනම් සභාගත කරනුයේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙනි.සිංහල බසින් හොඳින් කතා කළ හැකි අධිකරණ ඇමතිවරයා සිංහල භාෂා පාඨයට තිබෙන මුල් තැන ගැන නොදන්නවා නොවේ.අතැම් විට ව්‍යවස්ථාවේ ඉංග්‍රීසි පිටපතේ එක තිතක් වෙනස් කිරීමෙන් අර්ථය ද වෙනස් කළ හැකි බව ඔහු දන්නවා ඇත. උදාහරණ වශයෙන් 9 වන වගන්තිය සහ 76 වගන්තිය ගත හැකිය. ඔහු සටකපට අන්දමින් ඉංග්‍රීසි බසින් සංශෝධන ඉදිරිපත් කරමින් සිටිනාතර ලක්ෂ්මන් කිරිඇල්ල මහතාද රීති ප්‍රශ්ණ අසමින් සභාවේ අවධානය වෙනත් තැන් වලට යොමු කළ ආකාරය 2020 ඔක්තේබර 22 හැන්සාඩ් වාර්තවෙන් බලාගත හැකිය. කෙසේ වෙතත් සිංහල බෞද්ධ නායකයෙකු වශයෙන් මහත් විශ්වාසයක් තැබූ ගෝඨාභය රජපක්ෂ මහතා සිය අධීකරණ අමාත්‍යවරයා මගින් ජනතා විශ්වාසය වංචනික ලෙසින් කඩ කරතිබේ. අලුත් ව්‍යවස්ථාවක් සෑදිමටද භාර දී ඇත්තේ ද මෙවැනි චෞරයෙකුටය.මේ තටයුත්තට විද්වත් කමිටුවක් පත් කර තිබුණද එම කමිටුවේ එක් පුද්ගලයෙකුට ඇරෙන්නට මෙවැනි භාරදූර වැඩක් ගොඩ දාන්නට අනෙක් අයට තිබෙන සුදුසුකම් මොනවා ද යන්න ප්‍රශ්ණයකි.ඒ අතර අලුත් ව්‍යවස්ථාව ගෙන ඒමට ගන්නා ලද මුල් පියවරෙන්ම මේ චෞරයන් ගේ හැටි  තවදුරටත් අනාවරණය වේ.

     ඒ සඳහාද උදාහරණ මෙහි දැක්විය හැකිය.එනම් යහපාලන රජය විසින් නව ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කරන බවත් ජනතාවගේ අදහස් විමසීමට දැමූ පුවත් පත් දැන්වීමත් වර්තමානයේ අධිකරණ ඇමතිවරයා දැමූ පුවත් පත් දැන් වීමත් පෙන්වා දිය හැකිය. යහ පාලන පුවත්පත් දැන්වීම තුළ අදහස් දැක්විය යුතු වගන්ති 20 ක් ඇතුලත් විය. එහිදී බලය බෙදීම බල හවුල්කාරිත්වය වැනි බෙදුම්වාදී මාර්ග  ගැන අසා තිබුණී. වර්තමාන පුවත් පත් දැන්වීමේ ඇත්තේ වගන්ති 12ක පමණකි.  ආගම පුරවැසි භාවය ආදී මූලික වැදගත් කරුණු  එහිදී මහජන අදහස් විමසීමෙන් ඉවත් කර තිබේ. ඒ අතර යහපාලන දැන්වීමට සමාන බලය බෙදීම යන කාරණයද ඉස්මතු කරතීබීම විශේෂයකි. මෙයින් අප තේරුම් ගත යුතව ඇත්තේ ව්‍යවස්ථා චෞරයන්ට ජනතාව රවටා හිතු හිතූ දේ කරගන්නට අවස්ථාවක් ලැබී ඇති බවයි.මුස්ලිම් මන්ත්‍රීවරයෙකු වන අලි සබ්‍රි මහතා කොරොනා නිසා මිය යන මුස්ලිම් මිනිසුන් ගේ භූමදාන කටයුතු නීතියෙන් කරගන්නට විශේෂ උත්සාහයක් දරයි.පවිත්‍රා ඇමතිතුමිය ඒ ගැන සලකා බැලීමට කමිටුවක්ද පත් කර තිබේ.නමුත් සිංහල බෞද්ධයන්ගේ චන්දයෙත් පත් වූ මන්ත්‍රී වරු අඩු ගණනේ පාර්ලිමේන්තු වගකීම් වත් ඉටු කර නැති බව පෙනේ . ජාතික ආණ්ඩු වගන්තිය නැවත ඇතුලත් කරන විට මේ මන්ත්‍රිවරු එයට කිසිම අවධානයක් යොමුකර නැත.

 වන විට පළ වී තිබෙන හැන්සාඩ් වාර්තාව පවා කියවා ඇත්දැයි සැකයකි.මෙවැනි තත්වයක් තුළ අලුත් ව්‍යවස්ථාවක් ගෙනවුත් රටේ එකීය භාවයද බුද්ධාගමට තිබෙන ප්‍රමුඛස්ථානයද හිමින් සැරේ ඉවත් කරන්නට මේ චෞරයන්ට හැකිය.ව්‍යවස්ථා මර උගුලක් ගැන අපට නැවත කතා කරන්නට සිදුව තිබෙන්නේ   සෞභාග්‍ය  සඳහා යන ගමනට චෞරයන් ද සාභාගි කරගෙන ඇති බැවිනි.



Tuesday, November 3, 2020

කුරුණෑගල විස්තරය සහ පැරණි තැන් හඳුනා ගැනීමේ ප්‍රවේශය

 

 

 

                                

            ලංකාවේ පස්වන රාජධානිය වශයෙන් සැලකෙනුයේ කුරුණෑගල නොහොත් ඇතුගල් පුරයයි.මහා පර්වත තුනක් ආශ්‍රයෙන් ගොඩ නැගුණු කුරුණැගල රාජධානිය නිල වශයෙන් ආරම්භ වනුයේ වත්හිමි බුවනෙකබාහු නොහොත් දෙවන බුවනෙකබාහු රජුගේ මූලිකත්වයෙනි.පොළොන්රු රාජධානිය බිඳ වැටීමෙන් පසු කාලිංග මාඝ ආක්‍රමණ වලට මුහුණ දී ගත නොහී දළදා වහන්සේ කොත්මලේ පුසුල්පිටියේ සඟවා තැබූ කාලවකවානුවක තුන්වන විජයබාහු නොහොත් වත්හිමි විජයබාහු රජු විසින් දඹදෙණීය සිය රාජධානි කොට ගෙන ඇති කළ නවයුගය ලංකාවේ අනාගතයට බෙහෙවින්ම වැඩදායක විය. නමුත් ඉතා කෙටි කලක් දඹදෙණිය රාජධානිය පැවතුණි. ඉන්පසු යාපහුව බලකොටු නගරයේ ආරක්ෂක රැකවල් මැද සිටි අතර දලදා වහන්සේ පවා පැහැර ගන්නට යෙදිණ.පසුව මේ සියලු සතුරු කරදර ඉවත් කොට ගෙන නැවත දළදා වහන්සේ කුරණෑගලට වැඩමවා නව රාජධානියක් ස්ථාපිත කරන ලද්දේය.දළදා වහන්සේ කුරුණැගලට වැඩමවන අතරවාරයේ නගරයට ආසන්නයේ රත්කැරැව්වේ අනුරාධපුර යුගයට අයත් පැරණි පුදබිමකදී දළදා වහන්සේ ප්‍රාතිහාර්ය පෑම කුරුණෑගල ස්වර්ණයමය යුගය ගැන කියාපෑමක් විය. කුරුණෑගල ජනාවාසයට ඈත අතීතයක් තිබෙන බව නගරය අසල විල්බා දනව් පුවත් වලින් පැහැදිලිය.පර්වතයන්ගෙන් ලැබෙන ආරක්ෂාව හාත්පසින් ගලන සිසිල් දියදහරාවන් ගෙන් ඒවා හරස් කර බඳවාලූ වැව් සහ කුඹුර වල සශ්‍රීකත්වය මනරම් වන උයන් දැක සැනහුණූ ජනී ජනයා හට නායකත්වය දුන් ප්‍රභූ දනන් නිසා කුරුණැගල රාජධානිය ඉතිහාසයේ යම් සන්ධිස්ථානයක් බඳු විය.මේ රාජධානියේ පිහිටීම සහ සේවාවන් ගැන ලියැවුණු පැරණිතම විස්තරයක් වනුයේ කුරුණෑගල විස්තරයයි.මේ එහි දක්වා සිටින තොරතුරු සමුදායයි.

      හිරු නමස්කාර කරණ ගල පිට පහුරු සතරක් හා ගල උඩ මාලිගා සතරක් හා ගල පහළ පහුරු සතරක් නුවරට ආධාර බැම්මක් හා කුරුමිණියාගලට පහතින් අසූරියන් මහ ගබඩාවක් හා සැතපෙන මාලිගාවෙ සිට ඉබ්බාගලට පන්තිස් බඹයක් හා සැතපෙන මාලිගාවෙ සිට බස්නා අතට තිබෙන මහගල් තාප්පෙ විසි බඹයක් හා සැතපෙන මාලිගාවේ සිට දකුණු දිහාවට තිබෙන නිරාවිය දොලොස් බඹයක් හා ඌරාලින් තුන්සියයක් හා මහබල ඇමතියන්ගෙ ගෙවල් පන්සීයක් හා නළු නාටක ස්ත්‍රීන් වසන ගෙවල් පන්සීයක් හා රදා ගෙවල් අට සීයක් හා තුන්සියයක් බෙරවා ගෙවල් හා අටසීයක් බඩහැල ගෙවල් හා සත්සීයක් දඬුබඩු ගෙවල් හා නවසීයක් නවන්දන්න වූ ආචාරි ගෙවල් හා අස්පන්ති හතරක් හා ඇති පන්ති තුනක් හා දඩ මීගොන් පන්ති දෙකක් හා කුරුල්ලන් මඩුවක් හා කුක්කන් මඩුවක් මහවල කඩු හරමයන් සියයක් හා හස්තයට ගත් නෙලුම්මල සෙ නුවර සතර වීදි තැනී තිබෙන්නේය.

     දකුණු දිසාවට තිබෙන නිරාවියට පහලින් ගල් බැඳි ළිඳද උල්පැන් ළිඳද සැතපෙන මාලිගාවෙ සිට බස්නා අතට මහ දුනු සියයක් ගි තැන විල් තෙරක්ද ඒ විල වට සපු දුනුකෙ නා පනා සිහිනිද්ද බෝලිද්ද සමන් බදුවද පෙතන් ගිනිහිරිය කොබෝලීල කටරොලු පිච්චමල් ගැවසුනාය.මෙසේ මහදුනු සියයක් ගිය තැන දළදා මාළිගාවද ඒතැන සිට නැගෙනහිරට නව බඹයක් ගිය තැන කලු ගලෙන් සත් රියනක් කොටා විසි එක් දහසක් මසුරන් තබා උඳු  බිඳක් පමණ බිදලු ශරීර ධාතූන් වහන්සේද එතැන සිට අගලින් එගොඩ මහා දේවාලේද ඊට බස්නා අතින් හැට බඹයක් ගිය තැන නාථ දේවාලේද ඊට හැට බඹයක් ගිය තැන කතරගම දේවාලේද උඩවහල වත්තෙ ආරාධනා මලුවය.

 

 

  පල්ලෙ වාහල වත්තෙ වී ගුලය. උඩගන් පල්ලෙ ගන් පහ කටුබුරුල්ලෙ ගන් දහයද එ හස්ති පුර නුවර බස්නා අත බමුණු වීදියද උතුරු දිගට මහ වීදියද එ නුවරට පර්වත තුනක් ආධාරව තිබෙන්නාය. බස්නා අතින් අඟංගලය. නැගෙනහිරෙන් ලුනු කැටියා ගලය උතුර දිගින් ආඳාගලය. එනුවරට දකුණු දිගින් වීරබාහු ගමය.නැගෙනහිරට මිල්ලව යන ගමය. උතුරු දිගට කටගමුව යන ගමය. බස්නා අතින් තිත්තවැල් ගමය.එනුවර වැව් හතරක් ආධාරව තිබෙන්නේය බස්නා අතින් විල්ගොඩ වැවට හැතැක්මෙක්ද දකුණු දිග වෑනරුවැව හැතැක්ම දෙකක්ද බස්නා අතින් තිත්වැල්ලෙ වැව හැතැක්ම දෙකක්ද උඩවත්තෙ වැව නුවරට සමීපවය.කිඹුල් කොටුවට පහලින් ගල්පාලමද සැතපෙන මාලිගවෙ සිට දකුණු දිගට තිබෙන නීරා දොලසේ භාගයද ඊට බස්නාතින් ගල් බැඳි ළිඳද ඇතුගල පිට ගල බැඳි පොකුණද හුනු පලට මෙපිටින් ගල් බැඳි ළිඳද මෙතැන උනුපැන් පනිවුඩ තැනය.කරල්යාවලට පහළින් කයිකාවල කඩවත පීලිකඩ කඩවතද මරලුවාවෙ කඩවත ඌරුපාකඩේ කඩවතද කලහොගෙදර කඩවතද වදාකඩෙ කඩවතද තිබෙන්නේය.

       මෙම විස්තරයේ සඳහන් බොහෝ නම් ගම් අද මැකී ගොසින්ය. එයට හේතුව වී ඇත්තේ බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් ක්‍රමානුකූලව නගරයේ පවතින ඉඩම් වෙන්දේසි කිරීමයි.එසේම ඔවුන්ගේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානයක් වශයෙන් නගරය දියුණු කිරීමද කොළඹ අනුරාධපුර මාර්ගයත් දඹුලු මාර්ගය තැනවීමත් හේතු කොට ගෙන මෙය සිදු විය.ඉහතකී කුරුණෑගල විස්තරය අනුව රජුගේ මාළිගය පිහිටා තිබී ඇත්තේ ඇතුගල මුදුනේය.මාළිගා සතරක් ගැන මෙහි සඳහන්ය. නමුත් මාළිගාවන්හි නටබුන් ප්‍රමාණවත් පරිදි අද දක්නට නොහැකිය.මෙම විස්තරයේ සැතපෙන මාළිගය යනුවෙන් දැක්වෙන ස්ථානය ගල පාමුළ දැනට පැරණි කච්චේරිය පිහිටා තිබෙන භූමිය වන බවට නිසැකය. පැරණී බ්‍රිතාන්‍ය නිළධාරීන් ගේ සටහන් අනුව එය අපට තේරුම් ගත හැකිය.එම මාළිගයේ නටබුන්  පදනම් භාවිත කොට කච්චේරි ගොඩනැගිල්ල තනවා ඇති බව පැහැදිලිය.මාළිගයට නුදුරින් මහදුනු සියයක් ගිය තැන දළදා මාළිගය පවතින බව කියා තිබේ. 2011 දී දළදා මාළිගය යයි දැන් හඳුන්වන වයඹ පළාත් සභා ගොඩනැගිල්ල අසල තිබෙන ගල් උලුවස්ස වටා ගඩොල් බැමි විය. දැන් එය නැත. පඩිපෙළ වෙනම පවතී. මේ උලුවස්ස දළදා මාළිගයක කොටසක්ද යන්න තවදුරටත් විමර්ශනය කළ යුතුය.මෙම ස්ථානයට නුදුරින්වූ  ගල්තලාව මත කැපූ කුඩුම්බි වලවල් කීපයකි. ගල්පඩි කීපයකි.පැරණි මිනුම් ක්‍රම අනුව මහදුන්නක් යනු මහබඹ හතරකි. බඹයකට අඩි හයකි.එවිට මහදුනු සියයක් යනු අඩි හයසීයකි. මේවා පිළීබඳ ගවේශණාත්මක විමර්ශනයක් කිරීමට මේ මිනුම් ප්‍රයෝජනතවත්ය.දැනට පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මගින් ගල් උලුවස්ස සමීප භූමියේ කැණීම් ආරම්භ කර තිබේ.

      සතරවන පරාක්‍රමබාහු සමයේ දී කුරුණෑගලට සතුරු ආක්‍රමණයක් එල්ලවූ බව නාරන්බැද්ද සෙල් ලිපියෙන් දතහැකිය .එම අවස්ථාවේදී බොහෝ තැන් විනාශ වන්නට ඇත. අනතුරුව ගම්පළට රාජධානිය ගෙනයෑමෙන් පසු කුරුණැගල ශ්‍රී විභූතිය අවසන් වන්නට ඇත. පසුව බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේ දී උඩරට වැසියන් සහ සත් කෝරලේ වැසියන් ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුවට එදිරිව කල අරගලයේ දී ඒ කැරලි වලට මුහුණ දීමට බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාව සිය වාසස්ථාන වශයෙන් කුරුණැගල නගරය තෝරා ගෙන තිබේ. අනතුරව දහනවවන සියවසේ අග භාගයේ දී විශේෂයෙන්ම පළාත් පාලන ආයතන එනම් නගරසභා සහ ලෝකල්බෝඩ් නම් පාලන ආයතන වර්ෂ 1892 දී ඉංග්‍රීසින් විසින් බිහි කරන ලද්දේ නගරවල සනීපාරක්ෂක කටයුතු විධිමත් කරලීමටයි.ඒ අනුව කුරුණෑගල නගරයේ වරින් වර වැඩි දියුණු කිරීම් වලට ඉංග්‍රීසින් අත ගසා තිබේ. විශේෂයෙන්ම ඔවුන්ගේ පරිපාලන ගොඩනැගිලි සංවර්ධනය ට මුල් තැන ලැබී ඇත. රජුගේ සැතපෙන මාළිගයේ කොටස්   ගලවා දමා ඒ අසල කච්චේරි ගොඩනැගිල්ල තැනූ බව පැහැදිලි වන සාක්ෂි එමටය.එසේම පැරණී ගොඩ නැගිලි වල ගල් ගලවා නගරයේ කාණු පද්ධතිය සකස් කළ බවට හැඟවෙන ලියවිලි කීපයක් ලෝකල් බෝර්ඩ් වාර්තා වල දක්නට ඇත.

 

 


  ඉන්පසු නගරයට ජලය සැපයීම ගැන ඔවුන් උනන්දු වී තිබේ. ගල මුදුනේ සිට ගලන සිසිල් දිය ඇළි ගල පහළට දිය ඇල්ලක් මෙන් වැටී ගලා ගිය මනරම් පරිසරයක් කුරුණැගලට තිබුණි. හතරවටේ වැව් හතරකි.වේනරු වැවත් උඩවත්ත වැවත් තිත්ත වැල්ලවැවත්(සාරගම) අදටත් ජීවමානව තිබේ. නමුත් වීල් ගොඩ වැව මැදමීගහවැව මෙන්ම කොකටියාව යන වැව් විනාශ වී ඒ මත ගොඩ නැගිලි ඉඳිවී තිබෙන ආකාරය දැකිය හැකිය .විල්ගොඩ වැව සෑදී ඇත්තේ විල් පහක් එකතු වීමෙනි.වේනරු වැව ගැන අගනා පුරාවෘතයක් බ්‍රොහියර් මහතා දක්වා තිබේ. ඒ මෙසේය.පුරාණයේ එක් නියන් සමයක වැව් සියල්ල හිඳි ගිය නමුත් වේනරු වැව පමණක් ජලයෙන් පිරී තිබුණි. මේ නිසා අලි ඇතුන් සහ වන සීපාවුන් විශාල ප්‍රමාණයක් වතුර බීමට පැමිණෙන්නට පටන් ගෙන ඇත.මිනිසුන්ට වතුර හිඟ වන්නට පටන් ගැණුන හෙයින් එක්තරා මහලු කාන්තාවක් විසින් කොළ පැලැල්ලක් වියා වැව ආවරණය කරන ලදී. නමුත් මේ පැලැල්ලත් කඩා ගෙන පැමිණි අලි ඇතුන් නිසා කෝපයට පත් කාන්තාව ශාපයක් කලේලු. ඒ ශාපය නිසා අලි ඇතුන් ගල් වී ඇතුගල සැදුණු බවද කියයි. කොළ පැලැල්ලෙන් ආවරණය වූ ප්‍රදේශයේ පිහිට කන්ද අදටත් කොළ පැලලි කන්ද ලෙසට ව්‍යවහාර වෙයි.

   වර්තමාන කුරුණැගල නගරයේ පිහිටි වැව උඩවත්ත වැව ලෙසට කුරුණෑගල විස්තරයේ දක්වා තිබේ. පසු කාලයේ එයට රන්තලියේ වැව යයි කීවේ. වත්හිමි කුමරු ගේ කාලයේ දී රන්තලියක් මතුවීම නිසාවෙනි. මෑත කාලයේ මෙම වැව පිළිසකර කරන විට වසර 900 ක් පමණ පැරණි යැයි සැලකෙන අඩි 32 ක් දිග කුඹුක් දැවමය විශාල ඔරුවක් මතුවී ඇත. එය දැනට පුරාවිද්‍යා කාර්යාලය අසල තැන්පත් කර තිබේ.වැවේ වාන පිහිටා තිබී ඇත්තේ යන්තම්පලාව පැත්තෙනි. වානවීදිය යයි නාමයක් තවමත් දක්නට ඇත. පුරාණ රජපිහිල්ල රජුන් ස්නානය කළ තැනයි.එම ස්ථානයේද ඇත් කඳ විහාරය අසලද පැරණි ළින් දෙකක් තිබී ඇත. 1883 දී මෙය අලුත්වැඩියා කර ඇත. ඊට අමතරව 1895 දී අධිකරණ කාර්යාලය භූමියේ තිබූ ළිඳක් ඉංග්‍රීසීන් විසින් ප්‍රතිසංස්කරණය කර තිබේ.එසේම වසංගත රෝහල් භූමියේ තිබූ ළිඳක් ද පිළිසකර කර තිබේ.කුරුණැගල විස්තරයේ සඳහන් පැරණි ළින් රාශිය ගැන සාක්ෂි අදවන විට ඉතා අවමය.

         උඩවත්ත වැවෙන් ගලන ඇළ වාන් ඇළ වශයෙන්ද වේනරුවෙන් ගලන ඇළ බූ ඇළ වශයෙන් ද හඳුන්වන අතර ඒ ඇළවල් දෙකම එක්වී මගුරු ඔයට වැටේ.මල්කඩුවාව යයි ව්‍යවහාර වන පෙදෙස පැරණි විලකි.රජුට මල් නෙලා ගත් මේ විල දැන් දක්නට නැත. කොකටියාවත් මැදමීගහවැවත් මේ ආසන්නයෙ තිබෙන්නට ඇත. හකුරුකැටියාව නමින් වූ තවත් වැවක් තීබී පවතින බවට සක්ෂි හමුවෙයි.පැරණි නගරයට පිවිසෙන කඩවත් අතරින් නුවර පාරේ ඇළ ආසන්නයේ පවතින පීලිකඩ කඩවත මරලුවාවේ කඩවත සහ වදාකඩෙ  පමණක් අද නාමික වශයෙන් ජීවමානය. නුවර පැත්තට යන්නවුන් පිළී උනා ඇලෙන් එගොඩ වූයේ පිළී කඩවතේ දීය.

     1890 සිටම ඉංග්‍රීසීන් නගරය ගොඩ නැන් වීමට බොහෝ දේ කර ඇත. ඉඩම් වෙන්දේසි වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් මිලදී ගෙන ඇත්තේ මුස්ලිම් වානිජයන්ය. ඔවුහු පසු කාලයේ ලෝකල් බෝඩ් වල ප්‍රධාන සාමාජිකයන් වූහ.මෑතකදී කාඩා බිඳ දමන ලද පැරණි නගර ශාලා ගොඩනැගිල්ල ගැන අගනා ලිපියක් මීට පෙර ධනේෂ් වෙසුම්පෙරුම මහතා විසින් දිවයින බදාදා අතිරේකයට සපයා තිබුණි.

 

 

 මේ ගොඩනැගිල්ල ආසන්නයේ දඹුලු මාර්ගය පුලුල් කිරීමේ දී දැමූ කොන්ක්‍රීට් කාණුව හෑරීමේදී පැරණි ගල් කාණුවක කොටස් අසු විය.මේවා පැරණි ගල් තලාඳ බව පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව තහවුරු කර තිබේ.1892 සිට කළ නගර සංවර්ධන කටයූ වලදී ඉංග්‍රීසීන් සාදවන ලද කාණු පද්ධතියේ කොටසක් ලෙසට මෙය හැඳින්විය හැකිය. මෙවැනි කාණු රාශියක් නරගය පුරා 1907 දක්වා ම සාදවන ලද බව ලෝකල් බෝඩ් වාර්තා මෙන්ම කුරුණෑගල කච්චේරි වාර්තා විසින් පැහැදිලි කරදෙනු ලබයි. විශාල ඉතිහාසයක් තිබෙන නගරයක පැරණි ශ්‍රී විභූතිය මෙන්ම එහි නටබුන් වූ කොටස් ගැන විධිමත ගවේශනයක් මෙතෙක් සිදු කර නොතීබීම ඛේදජනකය.මෙම ලිපිය එවැනි විමර්ශනයකට මග පෙන්වීමක් වේවා.

මතුගම සෙනෙවිරුවන්

මූලාශ්‍ර -

(1). සැසි වාර්තා අංක  -1878

(2). PF 1106 ගොනුව (ශ්‍රී ලංකා ජාතික ලේඛනාගාරය)

(3). Administration Report of Kurunegala Local Board, 1890 -1907

 (4). PF 2007 ගොනුව (ශ්‍රී ලංකා ජාතික ලේඛනාගාරය)

(5) Ancient Irrigation Works in Ceylon –part 3 –R.L.Brohier

(6) හස්තිගිරිනගරය හෙවත් කුරුණෑගල් නුවර - රංගන කුරුවිට

(7) කුරුණැගල විස්තරය -පුෂ්පදේව හිමි -(ජාතික පුස්තකාලය අංක 15460)

Saturday, October 24, 2020

ග්‍රාමීය වැව් සහ පද්ධති යලි නගන්නේ කෙලෙසකද

                   

         රට පුරා පවතින විනාශයට පත් වැව් පන්දහසක් යළි ප්‍රතිසංසකරණය කිරීමට රජය තීරණයක් ගෙන තිබේ. සිරිලක පුරා කුඩා වැව් තිස්දහසකට අධික සංඛ්‍යාවක් පැවති බව පැරණියන් ගේ මතය වී තිබෙන අතර එයින් දැනට භාවිත වන්නේ වැව් පහලොස් දහසක් පමණකි.විශේෂයෙන්ම රජරට සහ රුහුණේ පැවති අධික වැව් ඝනත්වය පැරණි සිතියම් වලින් සනාථ වේ.මේ වැව්  යළි ගොඩ නැගීම ලෙහෙසි පහසු කටයුත්තක් නොවේ.ඒ සඳහා මේ වැව් යලි හඳුනාගත යුතුය. කැළයට යටවී පාරවල් මගින් දෙපලු වී නාගරික සංවර්ධනය නිසා විනාශ වී ගිය වැව් හඳුනාගන යළි සිතියම් ගත කිරීමේ අවශ්‍යතාවය දැඩිව තිබේ.එසේම වැව් යලි ගොඩ නැගීමට පළමු වැව් යනු කුමක්ද යන්න ගැනද අවබෝධයක් ඇති කර ගැනීම වඩා වැදගත්යයි සිතමි. චන්ද්‍රිකා බන්ඩාරනායක මැතිණිය ජනාධිපතිව සිටි සමයේ දී කළ දහසක් වැව් පුනරුත්ථාපන කටයුතු වලදී වැව යන්නෙහි තේරුම නොදැන කටයුතු කිරීම දක්නට ලැබීමට ඊට හේතුවයි.

      අප් යනු ජලයයි. ජලය උසුලා දරා ගැනීමට හැකි නිම්න භූමියට වාප් නොහොත් වාපීය යන්න යෙදෙයි.ජලය පුරාවා ගත් කුඹූරක ලියැද්දේ තිබෙන වක්කඩ නොහොත් වප්කඩ මගින් ජලය පිටතට නිකුත් කරන අතර එහිදී ලියැද්ද වාපියක් ලෙසට ක්‍රියා කරයි.මේ නිසා වාපී නොහොත් වැව ඉටු කරන්නේ සුලුපටු කාරියක් නොවේ.මහ පොළවේ භූගත ජලයත් වර්ෂා ජලයත් මැනවින් කළමනාකරණය කිරීම එහි වගකීමයි.වැව පොකුණක් නොවන්නේය.ජල තඩාගයක්ද නොවන්නේය. සොබාදහමේ පරිසර පද්ධතියකට ඇතුලත්ව වැව පිහිටා තිබීම නිසා එය හදවතක් බඳුව ක්‍රියාකරයි.

වැවේ පරිසර පද්ධතිය -

කඳු වැව් කුලු වැව් නොහොත් මූකලාන් වැව් නිවුන් වැව් ගම්වැව්  එල්ලංගා වැව් සහ මහ වැව් මෙරට පරිසර පද්ධති වල තිබෙන වැව් සුවිශේෂතා ලෙසට හඳුනාගත හැකිය.ඉහළ කදුකර නිම්නයක සකස්කළ හරස් වැටියකින් වර්ෂා ජලය එක් රැස් කර ගැනීම කඳු වැවක විශේෂතාවයයි. අහසේ සැරිසරන වැහි වළාකුලු වලින් ජලය ආකර්ෂණය කර ගැනීම මෙහි සමත්කමයි.ඉන්පසු වැවේ පැන්නුමකින් ජලය නිකුත් කරන අතර එම ජලය කඳු බෑවුමේ තිබෙන මහ කැළය දිගේ ජල උල්පත් බිහි කරමින් පහළට රූරා බසී.කුලු වැවෙන් හෝ මූකලාන් වැවෙන් සිර කර ගනු ලබන්නේ මේ ජලයයි.මහ කැළයද පෝෂණය කරමින් පහල නිම්න වලට ජලය නිදහස් කරන කුලු වැව මහවැසි වලින් පැමිණෙන සෝදා පාලුවද වළකයි.එසේම කැළයේ ජීවත්වන සතාසීපාවන් ගේ දියපවස නිවීමට ද කුලුවැව උපකාරි වෙයි. කුලු වැවෙන් නිදහස් වන ජලය ඇළදොල ඔස්සේ ගමේ වැවටත් නිවුන් වැවටත් එල්ලංගා වලටත් ගමන් කරයි.කදු වැවේ සිට ගම් වැව දක්වා වූ පරිසර පද්ධතියට ජලය හිඟ නොවන්නේ මේ සිද්දාන්තයන් මතයි.

වැවේ ආගාර -

අගාරපාරවල් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ වැවට ජලය කාන්දු කරන වැවත් හාත්පස පරිසර පද්ධතියත් සමතුලිත කරන ලවණ ජලය පාලන කරන කුඩා මසුන් ගේ පැටි පොළවල් බවට පත් කරන ජල නහර පද්ධතියයි. ආඬියා යනුවෙන් කියවෙන උල්පත් ආගාරය ගල් ආගාරය ඖෂධ ආගාරය ගෙඹි ආගාරය රැස් ආගාරය පෙණ ආගාරය කුඩුම්බා ආගාරය භූමිටි ආගාරය යනුවෙන් එය වර්ග කළ හැකිය. ගල් ආගාරය ජල පෙරනයකි. බෙහෙත් ආගාරය ඖෂධ පැලෑටි සංරක්ෂණය සඳහාය.එයින් පෙරී එනජලය වැවේ ජල තලය මෙන්ම වැවට හිතකර සතුන්ද ජීවත කරයි. ගෙඹී ආගාරය ජලජ ජීවින් ගේ පැවැත්මටයි. රැස් ආගාරය තිබෙන්නේ ජලය ජලය ගැටීමෙන් ඇති වන ශක්තිය ප්‍ර යෝජනයට ගැනීමටයි. පෙණ ආගාරය මගින් ජලයේ පිරිසිඳු බව තීරණය කෙරේ.කුඩුම්බා ආගාරය මගින් ජලය පිට කිරීම පාලනය කරයි. භූමිටු ආගාරය යනු උල්පත් පෝෂණයට උදව් දෙන ස්ථානයකි.නොහොත් භූගත ජලය උලුප්පන ස්ථානයකි.වැවක පරිසර පද්ධතිය තුළ පවතින පෝෂක ප්‍රදේශය ඉතා වැදගත්ය.වැවට ඉස්මත්තෙන් පවතින තැනිතලා භූමියක් හෝ වැව් බැම්මට යාවී තිබෙන කඳු වැටියක් මේ පෝෂක ප්‍රදේශයට අයත් විය හැකිය.මෙම කැළය තුළ පවතින ආවේණික ශාක ගහනය මගින් ජල උල්පත් පණ ගන්වන අතර වැහි කාලයේ දී ගස්වැල් වලින් උරා ගත් ජලය දීර්ඝ කාලයක් හිමින් හිමින්  වැවට නිදහස් කරයි.කුඹුක් වැනි වනස්පති වැව්බැම්ම ආසන්නයේ ද මී මයිල වීර මොර වැනි ශාක පෝෂක ප්‍රදේශය තුළද දක්නට ලැබේ.එයට අමතරව විශාල ඖෂධීය ශාක ප්‍රමාණයක් මේ කැලෑ ගහනය තුළ පවතී.

  ඇළ බැම්ම, වැව් බැම්ම සෑදීමේදී බැම්මේ පතුලට යොදන පස්‌ විශේෂයක්‌ ගැනද සඳහන් වෙයි. ඒවා හඳුන්වන්නේ මඩාර නමිනි. මේ පස නිසා ජලයෙහි ඇති අහිතකර විෂ ස්‌වභාවයක්‌ උරාගෙන ඇළ බැම්මෙන් පිටතට අප ද්‍රව්‍යයන් වශයෙන් ඉවත් කරයි. එම අපද්‍රව්‍ය තුළින් මිනිසාට තදබල හානියක්‌ නොවුණත්, ඇළ බැම්ම පාමුල ඒවා වර්ධනය වීම වැළැක්‌වීම උදෙසා මී. ඇටඹ, කුඹුක්‌, නබඩ වැනි ශාක රෝපණය කරයි. පැරණි යෝධ ඇළ බැම්මේද මේ ගස්‌ විශේෂ නොඅඩුව දක්‌නට ලැබේ. වැව් බැම්ම මීට වඩා වෙනස්‌ ස්‌වරූපයක්‌ ගනී. අප ද්‍රව්‍යය සහිත එම ජලය එකතුවීම සඳහා වැව් බැම්මට පහළන් විශාල දිය අගලක්‌ කපනු ලැබේ. බොහෝ දෙනකු සිතන්නේ වැව් බැම්මට පස්‌ ගැනීම සඳහා එවැනි අගලක්‌ කපන ලද බවයි. නමුත් මෙහි රහස නම් වැවේ විෂ සහිත ජලය එකතුවීම සඳහා සාදාගත් දිය අගලකි. මේ අගල හඳුන්වන්නේ පූවල නමිනි. මේ පූවලෙහි ජලය කිසි විටෙකත් කුඹුරට එකතු කර ගන්නේ නැත. මෙහි වැඩි ජලය පූ ඇලට කපා හරින අතර එම ජලය පිරිසිදු කිරීම සඳහා පෙර කී ගස්‌ වර්ග සිටුවන අතර විවිධ පන් වර්ග හා පොතු කොළ ආදිය වැවෙන්නට ඉඩහරී. පූ ඇළ අද හඳුන්වන්නේ කුණු ඇළ නමිනි. පූ වළෙහි ජලය කිසි විටෙකත් ප්‍රයෝජනයට නොගන්නා අතර කුඹුරු හාන විට කෙවිටෙන් පහර කා සුළු තුවාල ඇති මී හරක්‌ පූවලට මුදා හරිනු ලැබේ. කුර රෝග සහිත හරක්‌ මේ පූවලෙහි බඳිනු ලැබේ. අංගුට්‌ටන්, මගුරන්, හුංගන් කාවයියන් වැනි මාළු වර්ගද දිය කූඩැල්ලන් ද මේ වළවල් වල බහුලව දැකිය හැකිය. "මඩාර" නමින් හඳුන්වන මේ පස්‌ විශේෂය පස්‌ වර්ග කීපයක්‌ එකතු කර සකසා ගත් මිශ්‍රණයක්‌ද නැතිනම් විශේෂ පස්‌ වර්ගයක්‌ද යන්න සොයා බැලීම වැදගත් වෙයි.

වැවක නිර්මිතයන් -

ගම් වැවක නිර්මිතයන් වශයෙන් දැක්විය හැක්කේ සොරොව් පෝටා වැටි කෙත් ඇළමං රළපනා පැන්නුම් ආදියයි.සොරොව් වර්ග කීපයක් ඇති අතර මහ වැවේ සිට ග්‍රාමීය වැව් දක්වා ඒවායේ නිර්මිතයන් වෙනස් වේ. වෑ කන්දට පහළින් වැව පැත්තට වන්නට සොරෙව්ව සෑදීම කරත්. සෙරොව් වර්ග කීපයකි. මහ කොටුව යනුවෙන් පැරණියන් වහරට ගත්තේ මහ වැව් වල බිසෝකොටුවයි. හීරු කොටුව යනු මඩ හොරොව්වයි. වැව් පතුළ තෙක් ජලය හිඳුණු පසු ගවයන් ලවා වැව මඩ කරවා රොන් මඩ කන්දරාව වෙල් කරා ගෙන යෑමට මේ සොරොව්ව සාදා ඇත. තෙවැන්න නම් බූටිය නම් සොරොව්වයි. තුංගය නමින් භාවිතා කරන පැරණි සොරොව් වර්ගයක් තිබී ඇත. එය රහසිගතය. එය පොළව අභ්‍යන්තරයේ පවතී. වැව වාන් දමන්නට ආසන්නයේ මේ තුංගයෙන් පිටවන ජලය ආසන්නයේ තිබෙන පතහ උතුරන්නට පටන් ගනී. තුංගය මගින් පිට කරන ජල‌යේ පීඩනයෙන් වැව ආසන්නයේ තිබෙන වස්තුවක් කැරකැවීමට යන්ත්‍රයක් නිර්මාණය කර ගැනීමද පැරණියන් ගේ දස්කමකි.හොරොව්පොතාන වැවේ එවැනි යන්ත්‍රයක් ක්‍රියාකරවා තිබුණූ බවට සාක්ෂි හමුවෙයි.

 

වැව නැවත ගොඩ නැන්වීම -

කාලාන්තරයක් තිස්සේ පරිසර පද්ධති සමගම විනාශ වී ගිය වැව යළි ගොඩනැන්වීම පහසු කාරණයක් නොවේ.ඒ සඳහා ඉහතකී පාරම්පරික දැනුම මැනවින් යොදා ගත හැකිය.විශේෂයෙන්ම වැව් එල්ලංගා පද්ධතියක් ගොඩ නැන්වීමේදී මේ දැනුම ඉතා වැදගත්ය.මේ වන විට ග්‍රාමීය කුඹුරු හා ආශ්‍රිත වැව් ජලාශ හා වාරිමාර්ග සංවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යංශය මගින් වැව් එල්ලංගාපද්ධති තෝරා ගෙන නැවත ගොඩ නැන්වීමට ප්‍රතිපත්තිමය තීරණයක් ගෙන ඇත.කාලයක් තිස්සේ අත්හැර දමන ලද වැව් සහ නාගරික ජනගහනයට යටවුණු වැව් නැවත පුනරුත්ථාපනය ඉතා සෙවීමකින් බැලීමකින් කළ යුතු දෙයකි.එසේම වනසංරක්ෂණ කලාපයන්ට යටවුණු වැව් ගණනාවක්ද ඇත.මේ විෂය කරුණු ගැන විශේෂ සාකච්ඡාවක්ද ඇත. ඉඩම් ගෙවිජන කෘෂිකර්ම සහ වන සංරක්ෂණ අංශයන්හි සහයෝගය අවශ්‍ය වන්නේ මේ විෂය කරුණු බරපතල ලෙසට සාකච්ඡාවට ගනිමින් විසඳා ගැනීමටය.2004 වර්ෂයේ දී එවැනි බරපතල සංවාදයකට යෙදීමට පසුබිමක් සකස්ව තිබුණද භූමියෙහි ක්‍රියාත්මක වීමේදී බරපතල දුර්වලතා මතුවිය.වර්තමාන වැව් සංවර්ධන කටයතු වලදී එම අතීත අත්දැකීම් සලකා බැලීමේ වුවමනාවක් නිළධාරීන්ට තිබේ නම් මේ අගනා වෑයම සාර්ථක කර ගැනීමට හැකියාවක් ලැබෙනු නිසැකය.

     


Wednesday, October 14, 2020

ඉපැරණි ගෝකණ්න විහාරය අභිබවා නන්දි ගවයා මතුවීම

 



             නැගෙනහිර පළාතේ පැරණි ගෝකණ්න වරාය ඉස්මත්තේ මහසෙන් රජු විසින් ඉඳි කළ ගෝකණ්න විහාරය සිංහල බෞද්ධයන් ගේ ගෞරවාදාරයට පාත්‍ර වූ වැදගත් සිද්ධස්ථානයක් විය. මානවම්ම සහ පස්වන අග්බෝ රජවරුන් එම ස්ථානය වැඩි දියුණු කරමින් තපෝවනයක් ලෙසට සංවර්ධන කල බව පෙනේ. අග්බෝ රජු විසින් මෙම විහාරය අසල පධාන ඝරයක් සකස් කල ආකාරය මහාවංශයේ දැක්වෙයි. මෙම ගෝකණ්න විහාරය සාදවන ලද්දේ මෙම ස්ථානයේ පැවති ජෛන තීර්ථකාරාමයක් ඉවත් කිරීමෙන් බවද පැවසේ. පසු කාලයේ දී චෝල ආක්‍රමණ සමයේ ඉපැරණි වෙල්ගම් වෙහෙර මෙන්ම ත්‍රිකුණාමලයේ ගෝකණ්න විහාරයද හින්දු බලපෑමට නතු විය.ගෝකණ්න විහාරය අසබඩ හින්දු දේවාලයක් නිර්මාණය වන්නේ මේ යුගයේදීය.පරංගීන් ලංකාවට කඩා වැදුණු දහහතරවන සියවසේ දී ඔවුන්ගේ ආක්‍රමණයට ලක්වූ මුල්ම ස්ථානයක් ලෙසට ගෝකණ්නය සැලකේ.

     පරංගීන් මෙම විහාරය සහ දේවාලය සුණු විසුණු කර දැමූහ.බුදු පිළිම ගල් කණු කොරවක් ගල් සඳකඩ පහන් සියල්ල මුහුදට ඇද දැමූහ.ඉන්පසු වර්ෂ 1623 දී මෙම කඳු ගැටය ඔවුන් ගේ සුපුරුදු බල කඳවුරක් බවට පත් කරගත්හ.විහාරය සහ දේවාලය විනාශ කරලන්නට ප්‍රථම පරංගීන් විසින් මෙහි එකතු වන ධනයෙන් පණම් 1280 ක් කප්පම් ගත්හ.අනතුරුව දෙවන රාජසිංහයන් ලන්දේසීන් සමග එකතුවී ත්‍රිකුණාමල බලකොටුවට පහර දී අල්වා ගත්හ.

බලේ බලේ රාසිං දෙවියන්ගේ බලේ -ගලේ කොටුව බැන්දයි තිරිකුණාමලේ යයි ජන කවියා සඳහන් කලේ මේ වික්‍රමය දැක්වීමටයි. වර්ෂ 1766 දී ලන්දේසීන් සමග කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහයන් ගිවිසුමක් ඇති කර ගෙන මුහුදු වෙරළේ සිට ගව්වක ප්‍රමාණයක් අත් හරින තෙක් මේ බල කොටුව උඩරට රාජධානිය සතු විය. ඉන්පසු ලන්දේසීන් ගේ යුධ මධ්‍යස්ථානයක්ව පැවත පැමිණ 1796 න් පසු මෙම බල කොටුව වැඩි දියුණු කරගත් ඉංග්‍රීසීන් නැගෙනහිර පළාතේ මර්මස්ථානය එය බවට පත් කරගත්හ. මෙම පේද්‍රික් බලකොටුවේ ඉහළ අන්තයේ පැරණි බෝධීන් වහන්සේ නිරුපද්‍රිතව පැවති අතර බෞද්ධයන් එයට වන්දනාමාන කළහ. 1927 දී පමණ යලි මෙහි දේවාලයක් ගොඩ නැන්වෙන අතර  1964 වර්ෂයේ දී මෙහි පැවති ඉපැරණි බෝධින් වහන්සේ කෝවිල් කොමිටිය විසින් කපා දමා තිබේ. ඒ කාලයේ ත්‍රිකුණාමලයේ සිටි සිංහල බෞද්ධයන් නැවත බෝධි රෝපණයක් කරලීමට සැරසුනද ත්‍රිකුණාමලයේ හිටපු දිසාපති වරයෙක් වන එම්.බී.සේනානායක මහතා විසින් එය වළක්වා තිබේ.

          1980 වර්ෂයේ දී ආචාර්ය සද්ධාමංගල කරුණාරත්න මහතා මෙම භූමිය පුරාවිද්‍යා රක්ෂිතයක් ලෙසට ගැසට් කරන ලද්දේය. නමුත් 1987 න් පසු උපරිමයට පත් කොටි ත්‍රස්තවාදය හේතුවෙන් ත්‍රිකුණාමල නගරයේ බෞද්ධ බලය හීන විය. එසේම පුරාවිද්‍යා නිළධාරීන්ටද කලහැකි කිසිවක් නොවීය.මේ කලය තුළ බෞද්ධ නටබුන් තව තවත් විනාශ කරමින් කෝනේශ්වර කෝවිල වැඩි දියුණට පත් විට බෝධිය තිබූ ස්ථානයේ කොන්ක්‍රීට් දමා වේදිකාවක් තනා ඇති අතර විශාල ශිව පිළිමයක්ද සාදා ඇත. පුරාවස්තු ආඥපනතට අනුව  අවසර නොගෙනන කරන ලද ඉඳි කිරීම් සියල්ල නීති විරෝධීය.

 

 


  

   පසුගිය යහපාලන සමයේ මෙම ත්‍රිකුණාමලය දෙමළ ජාතික සන්ධානයට අවශ්‍ය ආකාරයට නැටවුණු නීතියක් සහිත කලාපයක් විය. කින්නියා ස්ථූපය සංරක්ෂණයට යන පුරාවිද්‍යා නිළධාරීන්ට තහනම් නියෝග ගැනීමද ගුරකන්ද විහාරයේ නාහිමියන් ගේ අදාහන ය සිදු කිරීමට විහාර භූමිය භාවිතා කීරීම තහනම් කරමින් උසාවි නියෝග ගැනීමද සිදුවන්නේ ඒ  සමයේ දිය.වෙඩිකිරිනා මලේ නොහොත් වඩ්ඩමාන පර්වතයේ ගල්ලෙන් වල කෝවිල් අටවනු වස් රංචු ගැසෙන්නේ එ සමයේ දීය.මුහුදු මහා විහාරයේ මායිම් කණු සිටවනු වස් යන පුරාවිද්‍යා නිළිධාරීන්ට මෙන්ම එහි වැඩ සිටින ස්වාමීන් වහන්සේට අඩන්තේට්ටම කරනුයේ එ සමයේ දීය. රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් වෙත නියෝග පනවමින් නැගෙනහිර පළාතේ ස්ථාන ගැසට් නොකරන ලෙස චක්‍රලේඛන එවන්නේ මේ කාලයේ දීය.ඉදින් සිංහල ජනතාව මේ ගැන කල්පනා කලහ. තුනෙන් දෙකක චන්දබලයක් ලබා දෙමින් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා බලයට පත් කරනුයේ සිංහල ජාතියට සහ සම්බුද්ධ ශාසනයට කළ කෙනෙහිලිකම් ඉවසනු නොහැකිවමය.

         වර්තමාන රජය බලයට පත් වූ පසු ඇතිවූ කොරෝනා වසංගත තත්ත්වය නිසා පුරාවිද්‍යා කටයුතු සඳහා පත් කරන ලද නැගෙනහිර කර්ය සාධක බලකාය විසින් දියත් කරගෙනයන වැඩ පිළිවෙල වරින්වර අඩපණ විය.නමුත් දෙමළ ජාතිවාදීන් ගේ අභිප්‍රායන් නැවතී නැත. කොනේශ්වරම් කෝවිල කේන්ද්‍ර කොට ඊනියා ඊළාම් දේශයේ මහා පූජා ස්ථානය ගොඩ නැගීම ඔවුන් ගේ අරමුණයි. මේ කෝවිල වටා අද්භූත පුවත් පුබන්ධ නිර්මාණය කරමින් දෙමළ ජනතාව මුලා කරමින් මුදල් ගරා ගැනීම ඔවුන්ගේ බලාපොරෙත්තුවයි. ඒ සඳහා ක්‍රියාත්මක වැඩ පිළිවෙලේ නවතම පියවර වන්නේ පැරණි ගෝකණ්න විහාර භූමියේ නොහොත් පේද්‍රික් බලකොටුව තිබූ පරිශ්‍රයේ නන්දි ගව රූපයක් තැන්පත් කිරීමයි. එය දැනටමත් ත්‍රිකූණාමලයට ගෙනවුත් තිබෙන අතර එය මෙම ස්ථානයේ ඇටවීම පිණිස ඔවුහු පුරාවිද්‍යා බලධාරීන් ගේ අවසර ඉල්ලා  ඇත. මේ සම්බන්ධව වාර්තාවක් සකස් කළ ත්‍රිකුණාමල සහකාර පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂවරයා පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් වෙත ලිපියක් යොමුකරනුයේ  2020 /7/ 23 දාතමිනි. නමුත් 2020 /8/23 දාතම සහිතව පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් විසින් නිකුත් කරන ලද ලිපියක් මගින් එයට අවසර ලබා දී නොමැත. එහෙත් ඔවුහු දැන් උද්ඝෝෂණයන්හි නිරත වෙති . නිළධාරීන්ට බලපෑම් ඇති කරති.මේ සඳහා වන දේශපාලනයක්ද ක්‍රියාත්මකවන බව නිසැකය.රුවන් මැලි සෑ මලුවේ දිවුරුම් දුන් ජනපති වරයා ගේ වගකීම නම් ගෝකණ්න විහාරය පමණක් නොව උතුර සහ නැගෙනහිර සෑම බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයකටම නිසි ආරක්ෂාව සලසා දී ඒවායේ අන්තවාදී ක්‍රියා ඉදිරියට යෑම වළක්වාලීමයි. එසේම ගෝකණ්න විහාරයේ පැරණි නටබුන් මුහුදු පත්ලෙන් ගොඩ ගෙන යලි තිබූ තැන්හි ස්ථාපිත කරමින් ඉතිහාසයට යලි පණදීමේ වගකීමක්ද පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවට ඇත.


Friday, September 18, 2020

ගුලවිට ආදි මානව ගල්ලෙන ගල් කොරියක් වේවිද

 

 

 


                               

            ලංකාවේ වැදි ජනතාව වරිග කීපයක එකමුතුවක් ලෙසට සලකන අතර ඔවුහු ආදි මානවයාගේ විකාශනයක් යැයිද සැලකීමක් ඇත. මොවුන්ගේ තොරතුරු සොයා මානව විද්‍යාඥයන් මහ ඝන කැලෑවල ඔවුන්ගේ චර්යා රටා අධ්‍යයනය කළහ.චායාරූපයට නැගූහ. සංස්කෘතික වටපිටාව සටහන් කොට තැබූහ. ගල් ගෙවල් සහ එළිමහන් ස්ථාන කැණීම් වලට ලක් කළහ. සැරසින්ස් පාකර් සෙලිග්මාන් හර්ට්ලි වේලන්ඩ් මෙන්ම පී.ඊ.පී. දැරණියගල මහතාද ඒ අතර විය. මේ ගවේෂණ මගින් පැහැදිලි වූයේ යුරෝපාදී රටවල වසර 12000 කට පමණ එහාදී දක්නා ලැබෙන ශිලා මෙවලම් වසර 28000 කට එහා සිට ලංකාවේදී හමු වීමයි. 1915 දී වේලන්ඩ් නම් විද්‍යාඥයා ඉරණමුඩු පස් ස්ථරවල වැදගත්කම පෙන්වා දී තිබුණු අතර 1972 දී ශිරාන් දැරණියගල මහතා විසින් කරන ලද පර්යේෂණ මගින් මෙම ක්ෂේත්‍රය පුළුල් කර ගැනීමට නව මාවතක් එළඹුණි. ඒ මග ගත් ආචාර්ය ඩබ්.එච්.විජේපාල මහාචාර්ය රාජ සෝමදේව ආචාර්ය නිමල් පෙරේරා  වැනි පුරා විද්‍යාඥයන් අතීතයේ පටන් ලංකාවේ හමුවන මානව ජනාවාස කරණයට නව අත්දැකීම් එකතු කර ඇත. මේ පර්යේෂණ අතර බලන්ගොඩ මානවයා නම් කිරීම පාහියන්ගල මානවයා විශිලේෂණය කිරීම සුවිශේෂි කඩයිම් දෙකකි. පාහියන්ගල පවතින වැදගත්කම ඉස්මතු වන්නේ එහි ගල් ඇන්ද හේතු කොට ගෙනය.වර්තමානයේ දී මහාචාර්ය නිමල් පෙරේරා මහතා විසින් මේ ගල් ඇන්ද පාමුළ කරන ලද පර්යෙෂණ මගින් සනාථවී තිබෙන්නේ පාහියන්ගල ජනාවාසයේ ඉතිහාසය වසර 48000 ඉක්මවා යන බවයි.. එලෙසම බෙලි ලෙන බටදොඹලෙන වැනි තැන් වලදීද එවැනි කාල වකවානුවක ඉතිහාසයක් හමුවන බව පෙන්වා දී තිබේ.

      ලංකාවේ වැඩිම වර්ෂාපතනයක් දක්නට ලැබෙන කලුතර සහ රත්නපුර දිස්ත්‍රික්ක සීමාවේ පවතින මේ ආදි මානව ජනාවාස රාශියක්ම පහුගිය කාලයේ දැන හඳුනාගන්නට ලැබී තිබේ.  පාහියන්ගල සිට පැතිරෙන මේ මධ්‍ය ශිලා යුග මිනිසා මතුගම ආසන්නයේ කළුපහන ගල උඩ කන්ද ප්‍රදේශයට පවා පැතිර  ඇති බවට කරුණු හෙළි වී තිබේ. මේ ප්‍රදේශයේ මැණික් පතල් වලින් ලැබෙන යුග ගණනාවක තොරතුරු මත වරින් වර නාය යමින් වැළලෙමින් ස්ථර වෙනස් වෙමින් පැවති සංස්කෘතියක තොරතුරු ද හෙළි වෙයි.

         2017 වසරේ දී බස්නාහිර පළාත් පුරාවිද්‍යා කාර්යාලයේ ගවේශණ කණ්ඩායම විසින් පාලින්ද නුවර ප්‍රදේශයේ කරන ලද අධ්‍යනයේ දී හෙළි වූ කරුණු ද මෙහි බහාලීම උචිත යයි සිතමි. බදුරලිය නගරයට ආසන්නයේ නමුත් වඩාත් පැතිරුණු කඳු ස්ථරයන්හි සැඟවුනු ගල් ගුහා රාශියක් තිබෙන බවට එහිදී කරුණු හෙළි විය.අත්වැල්තොට බොල්ලුන්න රුසිගල හැඩිල්ල තවාන යකුපිටිය කලුගල මූකලාන මිරිහාන්කන්ද කලුගල ආරණ්‍ය වවුලුගල පූජාලෙන ආරණ්‍ය  යන ස්ථානයන්හි ප්‍රාග් ඓතිහාසික ජනාවාස තිබුණු බව එහිදී පැහැදිලි වී ඇත. විශේෂයෙන්ම පාලින්ද නුවර ජලාශ්‍රිත භූමි කලාපයක් ලෙසට සැලකෙන අතර පානීය ජලය ලබා ගැනීමට පහසු වන පරිදි එම ජනාවාස සකස්ව ඇති බවද හෙළිදරව් විය.එම නිසා පාහියන්ගල මිනිසා සහ කලුපහන  මිනිසා  අතර ඇති සම්බන්ධය හෝ වෙනස් කම් හැදෑරීමට තවත් කාලයක් ගත වනු ඇතැයි මෙහිදී සඳහන් කළ යුතුය.ඒ සමගම පැවසිය යුතු වැදගත්ම කරුණ වන්නේ ඓතිහාසික යුගයන්ට එළඹීමට ප්‍රථම මේ ප්‍ර දේශයේ ජීවත් වූ ආදි මිනිසා සතුව වැදගත් සංස්කෘතියක්ද සොයා හෙළිදරව් කිරීමට හැකි බවයි.ක්‍රි.පූ. 3000 පමණ සිට ක්‍රි.පූ. පස්වන සියවස දක්වා කාලය තුළ මෙම මිනිසා ගේ පරිවර්තනය හැදෑරීමට දැන් අවස්ථාවක් පැමිණ තිබෙන බව සඳහන් කළ යුතුය.

 

         කලුතර දිස්ත්‍රික්කයේ නොහොත් පුරාණ පස්යොදුන් කෝරළයේ ආදි මානවයා ක්‍රමයෙන් සංවර්ධනයට ලක්  වෙමින් ගොවි ජීවන ක්‍රමකට හැඩ ගැසුණු ආකාරය ද මෙහිදී හමුවුණු ඇතැම් පුරාවස්තු වලින් ඉස්මතු කරගත හැකිය. පාලින්ද නුවර අවට මැණික් පතල් වල අඩි තිහක් පමණ යට ස්ථරයකින් හමු වුණු නගුල් තුන මෙයට හොඳ උදාහරණයකි. ලංකාව පුරා පැතිර සිටි ගොවි ජනතාව භාවිතා කළ නගුල් වලට වඩා ප්‍රාථමික බවක් මෙයින් හෙළි වේ.

   මේ කතාවේ ඊළඟ පරිඡේදය ලියැවෙන්නේ කලුතර වලල්ලාවිට ප්‍ර දේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් ගුලවිට කන්ද පෙදෙසේද පාහියන්ගල මෙන් විශාල ගල් ලෙනක් පිළිබඳ තොරතුරු හමුවීමෙනි.2009 වසරේ දී මෙම ගුලවිට කන්දේ පවතින සින්නකර ඉඩමක ගල් කොරියක් පවත්වාගෙන යෑම පිණිස පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අවසරයක් ලබා දී තිබුණේ එම ගල්පර්වතය පිහිටි ස්ථානය පරීක්ෂා කරලීමෙන් පසුවයි.ඉන්පසු 2009 සිට 2018 වසර දක්වාම එම පර්වතය කැණීමකට ලක්වුණු අතර 2020 වසරේ දී එම ගල්වලේ බලපත්‍රය යළි අලුත් කරලීම පිණිස ඉල්ලුම් කෙරිණ.මෙම කාරණය උදෙසා එම ස්ථානයට ළගාවූ පුරාවිද්‍යා කණ්ඩායමට දිස්වූයේ ගල් කොරියට ඉස්මත්තෙන් වූ විශාල ගල්ලෙනකි.දැනට පවත්නා ගල් වලට ආසන්නයේ මීටර විස්සක් පමණ ඉහළින් මේ ගල්ලෙන පිහිටා තිබුණි.  කාලාන්තරයක් තිස්සේ මහා වනයෙන් වැසී තිබූ  මේ ගල්ගෙය ප්‍රාග් ‌ෙඒතිහාසික මානවයාට වාසය සැලසූ ගල් ලෙනක් ලෙසට  මහාචාර්ය නිමල් පෙරෙරා මහතා විසින් හඳුනාගන්නට යෙදුණී.  මහාචාර්ය වරයා පවසන පරිදි පාහියන්ගල මෙන්ම විශාල ගල් ඇන්දක් මෙහි පවතී. පාහියන්ගල කැණීමේ දී ගල් ආයුධ ඇතුලු මානවයා පරිහරණය කල බොහෝ අවශේෂ හමු වූයේ ගල් ඇන්ද අසල කරන ලද කැණීම් වලිනි.මේ නිසා ගුලවිට ගල්ලෙන පාහියන්ගල මෙන්ම ඉතා වැදගත් මානව ජනාවාසයක් බව ඔහුගේ නිගමනය විය.මෙම ගුහාවේ මතු පිට ස්ථරයේ පවා විශේෂ ගල් ආයුධ එනම් සත්ව ඇටකටු වලින් තනන ලද ගල් ආයුධ රාශියක් දක්නට තිබෙන අතර කලු මැටි වළන් ද තිබිය හැකි බව නීරීක්ෂණය වී තිබේ.මෙම ගල් ලෙන සොයා ගැනීම පිළිබඳ පුවත්පත් වල පළ වීමෙන් පසු විශාල ජනකායක් මෙම ස්ථානයට ළඟා වෙමින් තිබෙන අතර ගල්ලෙනේ මතුපිට පස්තට්ටුව මේ ජනතාවට පෑගීමෙන් ඉදිරි පර්යේෂණ කටයුතු වලට බාධාවක්  ඇතිවන බව පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ මතයයි.

    මේ වන විට මෙම ගල්ලෙන ආසන්නයේ පවතින ගල්වල තාවකාලිකව අත්හිටුවා තිබේ.සැබවින්ම ගුලවිට කන්ද මෙන්ම කලුතර දිස්ත්‍රික්කයේ තිබෙන මෙවැනි ගල්පර්වත රාශියකම ජල උල්පත් බහුලව පවතී. ගල් ඇන්දෙන් මෙන්ම ගල යටින්ද ජල උල්පත් ගලා යෑම දක්නට ලැබේ. ඒවායේ ආගාර පාරවල් මගින් පහළ නිම්නය පෝෂණය කරයි. මෙවැනි ගල්පර්වත කැඩීම නිසා ජල උලපත් හිඳී යෑමේ තර්ජනයයක් ද ඇත. මේ නිසා භූවිද්‍යා හා පතල් කැණීම් කාර්යංශය මෙවැනි ස්ථාන වලට බලපත්‍ර දීමේ දී වඩාත් සැලකිලලක් දැක්විය යුතු බව පරිසර වේදීන් ගේ පවසයි.

මතුගම සෙනෙවිරුවන්

    

 

Saturday, September 12, 2020

හරක් මැරීම නැවැත්වීම පරලොවට සෙතසලසන පින්කමකි

 

 

 

                          

           ගල් සපා කමින් රතු ලේ බොමින් සිටි පෘතුගීසීන් ගැන රාජාවලියේ සඳහන්ව ඇත.ඒ  අතර ඔවුන්   ගෙරි මස්ද අනුභව කළහ. මේ ක්‍රියාවලිය පිළිකුලෙන් හෙලා දුටු සිංහලයන් පරංගින් දුටු තැන පන්නා දැමූහ. එහෙත් අපගේ රජ වරුන්ගේ දුර්වලකම් නිසා පරංගින්ට ගෙරි හම් කඩක බිම දුන්දා සිටම සිංහල සිරිත අකා මාකා ගියහ. 1817 ජාතික විමුක්ති සටනේදී ඉංග්‍රීසීන් ඌව වෙල්ලස්සේ දී මේ ගවයන් මරා  පළාතේ ළිං වලට දැමූහ. සිංහලයා විනාශ කරන්නට මෙන්ම කොන් කරන්නට හැකි සෑම දෙයක්ම කළහ. මේ සටනෙන් පසු රදළවරු අත් අඩංගුවට ගෙන පිටිවහල් කොට දේශයේ විනාශය සඳහා මුල් පියවර තැබූහ. ඒ සඳහා දේශිය හරකා විනාශ කළ යුතු යයි ඉංග්‍රීසින් ඉවෙන් මෙන් වටහා ගෙන සිටියහ. 1820 වර්ෂයේ රජයේ ගැසට් පත්‍රයේ මෙයට ගත් පියවර සෘජුව සඳහන් වෙයි. එහි සඳහන්ව ඇත්තේ මෙවැනි දැන්වීමකි.

        මහා රාජෝත්තමයානන් වහන්සේ ගේ නැව් යාත්‍රා වලට ත්‍රිකුණාමල වරායේ දී අමු හරක් මස් සපයා දෙන ටැන්ඩර් නොහොත් පොරොන්දු ලියමන් ඒ ඒ කාලවලට හරියන්ඩ පුලුවන් පලා කොල ජාති ඇතුලුව දෙන හැටියට සාදා ගෙනත් දුන්නාම මෙහි පහත සඳහන් කල උන්නාන්සේ ගේ කන්තෝරුවේ දී නොවැබ්‍ර මස තිස් වෙනි දින වෙනතුරු භාර ගනිමින් ඊට උත්‍ර ලබන දෙසැබ්‍ර පහලොස් වෙනි දින වෙන තෙක් දෙන්ඩ යෙදෙනවා ඇත. ඒ ටැන්ඩර් නොහොත් පොරොන්දු ලියමන් වල ඉංග්‍රීසි ගණනෙන් නොහොත් හන්ඩ්‍රඩ් වීට් නොහොත් සියේක කිරුන් බර ඉහත කී දේවලින් කෙපමණ මුදල් ගණනකට දෙනවාද යන බව සඳහන් කොට එක එක පාර්ෂ අය විසින් තම තමන්ගේ ඒ පොරොන්දු වල් හොඳ කර ඉෂ්ට කර දීමට පනාහර දෙදෙහසක් දඩ නියම ව පොරොන්දු වී බැඳී තිබෙඬ ඕනෑය. මෙම වාරයේ දී හොඳ තර බාරු කම් ඇති ගවයින් සපයා දීමට වෙන පොරොන්දු වල්ද හොඳින් සොයා බලා ඒත්තුවට ගන්ඩත් යෙදේය. මෙම පෙරොන්දු වලට බැඳෙන්ඩ මනාප අයවල් වලට ලේසියෙන් දැන ගන්නා පිණිස දන්වනවා  පසුගිය ජූනි මාසේ තිස් වෙනි දින වෙනතුරු අවුරුද්දට නැවු වලට සපයා දුනොත් ( හන්ඩ්‍රඩ් වීට් කිරුන් බරින් ) අමු හරක් මස් හත්සිය හැටයි එසේම පලාකොළ ජාති හයසිය පණහයි. වෂ එක්දාස් අටසිය විස්සක් වූ ඔක්තොබ්‍ර මස පළමු වැනි දින ත්‍රිකුණාමලේ නැවු වලට කෑම වියදම් දෙන්ඩ පෙරොන්දු වෙන උන්නාන්සේ ගෙ කන්තෝරුවේ දීය. අත්සන් කලේ තෝමස් කින් උන්නාන්සේ.

      අමු හරක් මස් සපයා දීම උනන්දු කරවීමට දැමූ මෙම දැන්වීම නිසා ඉංග්‍රීසින් අනුගමනය කළ රදළයන් වෙසෙසින්ම රටේ මහත්වරු වැනි අය ටැන්ඩර් ලබා ගැනීමට උත්සාහ කළහ. මෙහි ප්‍රතිඵලය වූයේ ගම් වල සිටි කුලු හරක්  හා සමාන කම් ඇතිව සිටි ගවයන් ඝාතනය කිරීමට පටන් ගැනීමයි. එහිදී එළ ගවයින් මෙන්ම මීගවයින්ද එක විට ඝාතනය කළහ. මේ ක්‍රියාවලිය සිංහලයින් පිළිකුල් කළ බැවින් ගම් ගානේ වෙළෙදාම් කරමින් තැනින් තැන සංක්‍රමණය වී සිට මුස්ලිම් පිරිස මේ කාරිය පිණිස මහා මාර්ග අයිනේ හරක්මස් කඩ විවෘත කළහ.මේ කාරිය ටෙන්ඩර මගින් ලබා දීමට ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුව මෙන්ම 1948 න් පසු පත් වූ සිංහල ආණ්ඩුද කටයුතු කරතිබේ.වර්තමානය වන විට සෑම නගරසභාවකම ප්‍රාදේශීය සභාවකම හරක් මස කඩයක්  වෙන්දේසි කරයි. මේ කඩ ලබා ගන්නා මුස්ලිම් වෙළනේදන් බලපත්‍ර සහිතව සහ බලපත්‍ර රහිතව හරක් මරා මස් කරන බව රහසක් නොවේ.පසුගිය කාලයේ දී ‌තොරතුරු දැන ගැනීමේ පනත භාවිතා කොට ගව ඝාතනය පිළිබඳ සංඛ්‍යා ලේඛන ලබා ගතිමි.එහිදී තහවුරු වූයේ මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂක වරුන් විසින් ලබා දෙන බලපත්‍ර වල අඩංගු ප්‍රමාණයකට වඩා හරකුන් ඝාතනය වන බවයි.

 

      විශේෂයෙන්ම කුඩා පැටවුන් එළදෙනුන් සහ මීගවයන් මැරීම තහනම්ය. නමුත් ගම්වල සිටින මේ ගවයන් හොරෙන් දක්කාගෙන මස් කඩයට ගෙන ඒමට තැරැව් කාරයන් පිරිසක්ද සිටිති. කුඩා පැටවුන් පටවා ගෙන පැමිණෙන්නේ ත්‍රි රෝද රථවලිනි. වරක් මෙම ලියුම් කරු යතුරු පැදියෙන් ගමන් කරද්දී ඉදිරියෙන් ගිය ත්‍රිරෝද රථයේ සිටි වසු පැටියෙක් අත්අඩංගුවෙන් මිදීපාරෙන් ඉවතට පැන වෙල දිගේ දිව ගියේය.හරක් වෙළෙන්දා වැටි වැටී වසු පැටියා පස්සේ පන්නා ගියේය. මේ පිළිබඳ ක්ෂණයකින් අසල තිබෙන පොලිසියට පැමිණිලි කළද ගත් කිසිම ක්‍රියා මාර්ගයක් නොවීය.

   1957 වර්ෂයේ(1988 සංශෝධනය කර ඇත.) නිකුත් කරන ලද ගව ඝාතකයෝ පනතේ හැටියට එහි 12 17 සහ 21 වන වගන්ති වල ප්‍රකාරව ගේඝාතකාගාර පවත්වාගෙන යෑමට නීතියක් ඇත. ගවයෙකු ඝාතන කිරීමට ප්‍රථම එම සත්වයා පැය විසිහතරක් මහාජනතාවට ප්‍රදර්ශනය කළ යුතුය.ගෝඝාතකාගාර බලපත්‍ර සහිත ස්ථාන විය යුතු අතර හරක් මස් කඩ ලබා ගන්නා වෙළෙන්දන් මාසිකව විකුණණ ලද මස් ප්‍රමාණය සහ මරන  ලද ගවයන් සංඛ්‍යාව ප්‍රාදේශීය  සභාවට හෝ නගර සභාවට දැන්විය යුතුය.නමුත් නීති ප්‍රකාරව මේ කිසිවක් සිදු වන්නේ නැත. ගව ඝාතකයා විසින් නීත්‍යානුකූල නොවන මාර්ගයෙන් ගවයන් ප්‍රවානය කරනු ලබන අතර අදාල පනතේ නීති රීති ප්‍රකාරව ගවයා ප්‍රදර්ශනය කිරීමක් සිදු නොකරයි. ඝාතනය කරන ලද ගවයා ගේ මස්  විකිණිම පිණිස මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂක වරයා විසින් මුද්‍රාවා තබන අතර එලෙස මුද්‍රා තබන මස් ප්‍රමාණයට අමතර මස් ප්‍රමාණයක්ද හරක් මස් කඩයේ දක්නට ලැබේ ඊට හේතුව විවිධ තැන්වල අනවසරයෙන් මරන ලද හරක් මස් ද  මස් කඩයට ගෙනෙන බැවිනි.අධීවේගී මාර්ගය විවෘත වූවායින් පසුව කලුවීදුරු සවි කළ වාහන වල පටවන ලද හරක් මස් පළාතේ හරක් මස් කඩ වලට ප්‍රවාහනය කරනු ලබත් . මේවා කිසිවක් පරීක්ෂාවට බඳුන් නොවේ.

      සැබවින්ම ගව ඝාතනය නතර කිරීම පිණිස අප අනුගමනය කළ යුතු ප්‍රථම පියවර වනුයේ නීති ප්‍රකාරව ගව ඝාතක ස්ථාන පවක්වා ගෙන යෑමට දිරිදීමයි. පසුගිය කාලයේ දී ඇතැම් ප්‍රාදේශීය සභා මගින් හරක් මස් කඩ වෙන්දේසි කිරීම නවත්වනු ලැබූහ. පූජ්‍ය බෝවත්තේ ඉන්ද්‍රරත්න හිමියන් දළදා මාළිගය ඉදිරිපස දී කළ ජීවිත පූජාවෙන් පසු රට පුරා ඇති වූ මහජන මතය ක්‍රියාත්මක වූයේ එලෙසිනි. නමුත් එම පියවර සෑම ප්‍රාදේශීය සභාවක් මගින්ම අනුගමනය නොකලහ. ගව ඝාතන ආඥා පනත අනුව  ගවයා මරන්නා විසින් අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රියාමාර්ග නිසි පරිදි අනුගමනය කළහොත් හරක් මැරීම බෙහෙවින්ම පාලනයට යටත් වෙයි.හින්දූන් මෙන්ම බෞද්ධයන්ද හරක් මැරීමට විරුද්ධ වෙති ගෙරිමස් කෑම පීළිකුල් කරති. නමුත් මත් පැන් ශාලා වැඩි වශයෙන් ප්‍රචලිත වීමත් බෞද්ධ සාරධර්ම ගිලිහී යෑමත් නිසා මස් කෑමේ ගිජුතාවය ඉතා ඉහළය.මුස්ලිම් සහ ක්‍රිස්තියානි අය පමණක් නොව වැඩි වශයෙන් බෞද්ධයන්ද හරක් මස් අනුභව කරති. වත්මන් අගමැති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා මහත් බලයකින් සිටි අවදියේ මේ ගව ඝාතන තහනමට ඔහුගෙන අවසර පැතූ බව මෙහිදී මතක් කළ යුතුය. පූජ්‍ය බෝවත්තේ ඉන්ද්‍රරතන හිමියන් සිය සිරුරට ගිනි තබා ගත්තේ මේ ඉල්ලීම නොසලකා හැරි බැවිනි. මෙවැනි තත්වයක් උදා වුවද ඒකල මේ ඉල්ලීම් වලට කන් දීමට ඔහුට ඉස්පාසුවක් ලැබුණෙ නැත. දැන් 2020 වසර වන විට එවැනි හිතක් හදිසියේ පහළ වීම අපට විමතියට කරුණක් නොවේ මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා  ගේ දෙශපාලන ජීවිතයේ උච්චතම අවස්ථාව දැන් ගෙවී යමින් පවතින අතර ගව ඝාතනය තහනම් කිරීමට සිතක් පළ වීමම මහත් පින්කමක් ලෙසට සැලකිය යුතුය . එය පරලොව සුගතියට හේතුවක් වන්නේ රාජ්‍ය නායකයෙකු විසින්  ඊට නායකත්වය දීමෙනි.පෙර රජවරුන්ද එසේ කළහ.ඒ මගින් ජනිතවන පුණ්‍ය මහිමය මුලු රටේම සෞභාග්‍යට ද හේතු වනවා නිසැකය.

මතුගම සෙනෙවිරුවන්