පිවිසිය

ආයුබෝවන්!
තෙරුවන් සරණයි,

වරින් වර පුවත් පත් වල සහ වාර ප්‍රකාශනයන් හි පළ වූ මාගේ ලිපි සමුච්චය මෙම බ්ලොග් අඩවියෙහි ඇතුලත්ය. ඉතිහාසය පුරාවිද්‍යාව සිංහල ගොවිතැන වාස්තු විද්‍යාව වැනි විෂයන් අරභයා සංග්‍රහ කරන ලද මෙම ලිපි එක් තැනක ගොනු කොට තැබීමෙන් පාඨකයා හට පහසුවක් සැලසීම මෙහි අරමුණය. එයට අමතරව විවිධ කේෂ්ත්‍රයන් හි කරුණු ඇතුලත් නව ලිපි ද මෙයට එක් කරමි.
වසර දෙදහස් පන්සීයයකට වඩා එහා දිව යන ඉතිහාසයක් ඇති ජාතියක් වශයෙන් අපගේ පාරම්පරික උරුමයන් හි සුරැකියාව මුල් කොට මෙම සියලු ලිපි සම්පාදනය වේ. මෙහි අඩංගු කරුණු සහ පාරම්පරික දැනුම උපුටා ගැනීමට අවසර ඇත. එහෙත් එය ජාතියේ උන්නතිය වෙනුවෙන් පරිහරණය කරන්නේ නම් මාගේ ව්‍යායාමය සඵල වූවා වෙයි.
ඉතිහාසයේ ජාතිය හමුවේ පැවති අභියෝග රැසකි. ඒවා සියල්ලටම අප සාර්ථකව මුහුණ දුන්නෙමු. අද දින ද එය එසේ විය යුතුය. සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතියෙහි හරය මැනවින් වටහා ගෙන නැවතත් ඒ අභිමානවත් මහා සම්ප්‍රදාය තහවුරු කරලීමට සැවොම ‍එක්වෙමු.

Monday, July 27, 2020

කෝමාරිකා වගාව පරිසරය සහ ඉඩම් ගැටළුව





                              
         කුමරි නැතිනම් කෝමාරිකා යන නාමයෙන් හඳුන්වන පලෑටිය දේශීය බෙහෙත් හේත් වලට යොදා ගැනෙන බලගතු ඖෂධයකි.පිලිස්සුම් තුවාල සඳහා සම මතු පිට ගෑම ට මෙන්ම තෙල් බෙහෙත් සිඳ ගැනීමටද යොදා ගන්නා කෝමාරිකා ඌව පළාතේ ජනප්‍රිය ඖසධීය ආහාරයකි.සිංහල ජනතාව මෙම අගනා ඔෂධ පැලෑටිය සිය ගෙවතු වල වගා කොට රැක බලාගන්නේ ඉතාමත් ආදරයෙනි.මෑත කාලයේ දී කෝමාරිකා පැලෑටිය විවිධ රූප ලාවන්‍ය අලේප වලට යොදා ගැනීමට කරන ලද පර්යේෂණ නිසා ලෝකයේ ජනප්‍රියතම ආර්ථික භෝගයක් බවට පත් වී තිබේ.කොමාරිකා වගාවට අවශ්‍ය පස දේශගුණය ආදිය තීරණයකරනු ලබන්නේ ද ස්වභාව ධර්මය විසිනි.එයට හේතුව ඖෂධයක් වශයෙන් එහි පවතින ගුණ ඉස්මතු වීමට මේ පරිසර සාධක උපයෝගී වන බැවිනි.ඖෂධයක් වහයෙන් වගා කරන වෙද කෝමාරිකා ඇරුණු කොට මස් කෝමාරිකා සහ මල් කෝමාරිකා නමින්ද තවත් වර්ග දෙකක් තිබේ. කෙසේ වෙතත් ගෙවත්තට නැතිවම බැරි පැලෑටීයක් වන කෝමාරිකා වානිජ වගාවක් ලෙසට පැතිරවීමේ  ව්‍යාපෘතියක්  නිසා බරපතල පාරිසරික ගැටළු කීපයක් මතු වී තිබෙන ආකාරය  වර්තමානයේ දී සාකච්ඡාවට ගෙන තිබේ.
         2019 වසරේ සිට විල්පත්තු වන රක්ෂිතය ආසන්නයේ රාජාංගනය යාය 18  මෙන්ම අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ ගලෙන් බිඳුණු වැව කැබිතිගොල්ලෑව සහ තවත් ගම්වල මෙම ව්‍යාපෘතිය මහා පරිමාණයෙන්ආරම්භ කිරීමට තැත් කරන බව දැන ගන්නට තිබේ. මේ වගාව පරිපාලන කරනු ලබන සමාගම් අටක් පමණ මේ වන විට සිය ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කරමින් ඇත. ප්‍රසිද්ධ ආයුර්වේද සමාගමක් ඔවුන්ට අයත් කතරගම ප්‍ර දෙශයේ අක්කර 80 ක පමණ වපසරියකද මෙම වගාව සාර්ථක ලෙසට පවත්වාගෙන යයි.  මෙකී සමාගම් ගොවීන් ගේ ඉඩම් යායවල් පිටින් ලබා ගෙන ගිවිසුම් ගතව ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීම අරමුණු වශයෙන් තබා ගෙන ඇත. ඇතැම් පිරිස් පවසනුයේ ගොවීන් ගේ ඉඩම් බැංකුවකට හෝ මූල්‍ය ආයතනයකට තබා  ණය ලබාගෙන සමාගම සන්තකයේ තබාගෙන වගාවට වියදම් කරන බවයි. නමුත් දැනට භූමියේ ගනුදෙනු කරන සමාගම් කීපය එලෙස කරන බවට තහවුරු වූ තොරතුරු   නැත. එහෙත් කෝමාරිකා වෙළඳ පළ සක්‍රීය වන විට ජාවාරම් කාරයන් එවැනි තැනකට තල්ලු වීමට තිබෙන ඉඩකඩද නැතිවා නොවේ. කෙසේ වෙතත් සමාගම විසින් වගාව පිළිබඳව අනුගමනය කළ යුතු කොන්දෙසි ලබා දෙන අතර අක්කර කාලේ සිට වැඩි ප්‍රමාණයකට යෑමට ගොවීන්ට නිදහස හිමිවේ. ගොවියා විසින් කල යුතු වන්නේ සමාගම විසින් දෙන උපදෙස් මත වගාව නඩත්තු කිරීම සහ පවත්වාගෙන යෑමයි.ඒ සඳහා ඉඩම් යාය ‌ඩෝසර කොට සමතලා කරන අතර වගාව ලොකු මහත් වූ පසු මාස අටක සිට වසර දොළහක් දක්වා කාලයක් තුළ  ලක්ෂ දෙකක පමණ ආදායමක් ගොවීන් හට ලබා ගත හැකි බවද දක්වා ඇත.
         හරි හමන් ආදායමක් නොමැතිව අතැම් විට ජලය ද නොමැතිව ණය වී ගොවිතැන් කරන ගොවීන් සමාගමේ පැකේජය ඉදිරියේ දණ නමන්නේ තමන්ට ලැබෙන ආර්ථික ප්‍රතිලාබ නමැති මස්කට්ටට ලොබ කරමිනි.ගොවියාගේ ඉඩම බැංකුවට ඇපයට තබා සමාගම සූදූකෙළීමට සැරසෙන්නේනම් එය ඛෙදවාචකයකි.  සමාගම වෙත තැන්පත් කරනු ලබන මුදල වෙනත් දේට ආයෝජනය කිරීම මහා පරිමාණ සමාගකට එතරම් කජ්ජක් නොවේ.පැළ පොහොර සහ වතුර සහ ගොවියාගේ ශ්‍රමයට වෙන්


කරන ලක්ෂ විස්ස ට වඩා මුදලක් ඉතාමත් ලස්සනට සමාගමට හරි හම්බ කිරීමට ඉඩ ප්‍රස්ථා ලබා දීමට කැස කවනුයේ  වර්තමාන ඉඩම් ඇමතිවරයා බවද දැන ගන්නට ඇත. රජරට බොහොමයක්ම ඉඩම් බලපත්‍ර ඉඩම්ය. පරවේණී ඉඩම්ද මේ අතර තැනින් තැන තිබේ.මේඉඩම් වලට අදාල නීති සමාගම් වලට මහත් හිස රදයකි. විශේෂයෙන්ම 2001 වසරේ දී ගැසට් කරන ලද අවශේෂ කැලෑ යනුවෙන් තිබූ වන ලැහැබ් වන සංරක්ෂණයට ගැසට් කිරීම මහත් හිසරදයකි.ඒ නිසාම ඉඩම් ඇමතිවරයා විසින් 2001 චක්‍රලේඛනය අවලංගු වන ලෙස කැබිනට් අනුමැතියක් ලබා ගන්නට උත්සාහ කරතිබේ..වන සංරක්ෂණ නීති ලිහිල් වූ කල්හි සුපුරුදු පරිදි ඉඩම් මංකොල්ල කෑමට ලැබෙන ඉඩ ප්‍රස්ථා සීඝ්‍රයෙන් විවර වන බව  ඇමතිවරයා හොඳින් දනී.මීට පෙර ඔහු හොරොව්පතාන ප්‍රදේශයේ රණ විරු ගම්මානයක් සෑදීම සඳහා විශාල වන විනාශයකට මුල පිරීය.අවසානයේ එම ගම්මානයද සැදුණේ නැත.     
      2001 චක්‍රලේඛනය අනුව වන ලැහැබ් පවරා ගැනීම තුළ ප්‍රා යෝගික ගැටළු තිබෙන බව ඇත්තකි.  මේ පවරා ගැනීමේ දී කිසිම වග විභාගයක් කර නොමැත. ජල පෝෂක ප්‍රදේශ වැව් කුඹූරු මෙන්ම ජල උල්පත් සහිත ප්‍රදේශ ගැන අවබෝධයක් නොමැතිව සියල්ල ඇතුලත් කොට ගැසට් කිරීම ඊට හේතුවයි. රජරට පාරම්පරික ගැමියන් සතුව තිබූ පරව්ණි ඉඩම් නිරවුල් කිරීමේ ආඥා පනත මගින් බොහෝ කාලයකට පෙර ඉංග්‍රීසීන් අතින් රජසන්තක වූවා සේම 1968 අංක 30 නින්දගම් ආඥාපනත යටතේ ද රාජසන්තක කරගෙන තිබේ. හේන් ඉඩම් වැව් පිටි පිල්ලෑවන් ආදී සියල්ලම ඒ නම් වලින්ම ගැසට්ටුවට ඇතුලත් වී තිබෙන්නේ ඒ නිසාය.මේ ඉඩම් වල පරිසර විවිධත්වය ගැන කිසිම සැලකීමක් නොමැතිව වන සංරක්ෂණය විසින්ම සමාගම් වලට බැහැර කළ අවස්ථා බොහෙමයකි.වර්තමාන කෝමාරිකා ව්‍යාපෘතිය මගින් මුල් අවස්ථාවේ ලබා ගනු ඇත්තේ ගොවීන් ගේ ඉඩම් වුවද අවසානයේ සිදු වන්නේ වනයට යට කර ඇති ළඳු කැලෑද ලබා ගන්නට කැස කැවීමයි.ඉන් පසු සිදු වන්නේ මෙම ඉඩ කඩම් එක යායට තබා ඩෝසර කිරීමයි. කෝමාරිකා වගාවේ නිර්දේශ වල තිබෙන අහිතකර පැත්ත එයයි.බිංදු ජල සම්පාදන කිරීමට මෙන්ම ඒකාකාර වගාවක් නඩත්තු කිරීමට මෙවැනි දේ කරන බව සමාගම් පැවසුවද ඩෝසර කිරීම මහා විනාශයක ඇරඹුමකි.මින් පෙර බඩ ඉරිඟු සඳහා සමාගම් විසින් කළ විනාශයට එය දෙවනි නැත. මෙයින් අහිමි වන්නේ වනය පමණක් නොව ජල පෝෂක වැව් පිටි සහ වන ජීවීන් ගේ බිම්කඩවල්ය.කොළඹ සිට කාරිය කරවන නිළධාරීන්ද දේශපාලකයන්ද මහා අන්ද මන්ද ගමනක් යන අතර ගොවීන් සිය දරිද්‍රතාවය මත තමා ගේ සන්තකය උගස් කරති.වත්ත බද්දට දී ඇස්සට දත නියවන ජාතියක් ඉදිරියේ දී නිර්මාණය වීමට තිබෙන ඉඩකඩ බොහෝ වන්නේ එහෙයිනි.
       ලෝක වෙළඳ පලේ කෝමාරිකා නිෂ්පාදන වලින් සියයට පහළොවක් දැනට අත්පත් කරගෙන තිබෙන්නේ ඉන්දියාව හා චීනයයි.විදේශ විනිමය උපයන හොඳ වගාවක් ලෙසට එයට අනාගතයක් හිමිය.නමුත් ගැටළුව පවතින්නේ කෝමාරිකා වගාව ලංකාවේ පාරිසරික තත්වයන් යටතේ හැඩ ගස්වා ගැනීමට තිබෙන අභියෝගයයි.සැබවින්ම මේ ශාකය ගෙවතු මට්ටමින් වුවද වගා කළ හැකිය.මෙහි පිති කිලෝවක් රුපියල් 35 සිට 70 දක්වා මිලකට අලෙවි වන අතර සමාගම් වල ප්‍රමිතිය අනුව ලබා දිය හැකි වුවහොත් ගෘහ ආර්ථිකය නන්වා ගැනීමේ හැකියාව වැඩි වන බව කිව යුතුය. යායන් වශයෙන් වානිජ මට්ටමින් කරන වගාවකදී පොළව ‌ඩෝසර නොකොට අඹ නෙල්ලි කොච්චි ආදී ආර්ථික වටිනාකමින් යුතු භෝග සමග මිශ්‍ර වගාවක් ලෙසට පවත්වාගෙන යෑමේ දී ගොවියාට ලැබෙන ප්‍රතිලාභ ඉහළය.යම්කිසි වගා හානියකදී වුව ආරක්ෂණයක් ලැබෙන්නේ එවිටය.එසේම2001 වන ලැහැබ් පිළිබඳ චක්‍රලේඛනය අවලංගු කිරීම මෙවැනි ඉලක්ක මත නොකළ යුතු බව මගේ හැඟීමයි. චක්‍ර ලේඛණය මගින් ඇති කර

තිබෙන  ප්‍රායෝගික ගැටළු විසඳීමට අන්තර් අමාත්‍යංශ කමිටුවක් පරිසරවේදීන් ගේ සාභාගිත්වය ඇතිව පත් කොට මෙම ගැටළු විසඳා ගැනීමට කාලය ලබා දිය යුතුය.මැතිවරණයෙන් පසුව එට ඉඩකඩ විවෘත වනු ඇත.

  



Sunday, July 5, 2020

වැලි එකයි ජරාව හතයි නීති පොත නම් මල් හතයි


                              
              දහනවවන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය යනු මෙරට පාර්ලිමේන්තුවක් විසින් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව අමු අමුවේ උල්ලංඝණය කරමින් කොළේ වසා ගැසූ කූඨ ලියවිල්ලක් බව ඔප්පු වී අවසන්ය.ජනපතිවරයාගේ බලතල කප්පාදු කොට විධායක බලය අගමැති අතට ගැනීමට කළ මේ ප්‍රෝඩාව හිටපු අගමැති රනිල් වික්‍රමසිංහ සුමන්තිරන් මංගල සමරවීර වැන්නවුන් ගේ දීර්ඝ කාලීන න්‍යාය පත්‍රයකට අනුව ක්‍රියාත්මක වූවකි. කොටි ත්‍රස්තවාදය අවසන් කොට රට එක් සේසත් කළ මහින්ද රාජපක්ෂ හිටපු ජනාධිපතිවරායද මෙම කුමන්ත්‍රණයට අසුවූයේ කෙලෙසකදැයි සිතා බැලිය යුතුය.
     ජයවර්ධන ජනාධිපති වරයා 1978 ව්‍යවස්ථාව සම්පාදනය කරන කල්හි ඒකීය රටක පැවතිය යුතු ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිපාදන ගණනාවක් පිළිබඳව අවධානය යොමු කලේය.නමුත් ඔහු කොටි ත්‍රස්තවාදීන් මෙන්ම ඉන්දීය ආක්‍රමණ හමුවේ සිරවුණු කල්හි බලය බෙදා හැරීම නමැති ඊනියා බෙදුම්වාදී න්‍යාය පත්‍රය ට ඒකීය ස්වභාවය වෙනස් නොකරන තත්වයට සුදුසු ප්‍රතිපාදනයක් ඇතුල්ත කලේය.බෙදුම්වාදය යුධ පිටියේ දී පරාජයට පත් කළද මතවාදී තලයේ පරාජයට පත් කිරීමට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික අනුබලය නොලැබුණ බැවින් යළි බලවත් වූ බෙදුම්වාදීන් මහින්ද රාජපක්ෂ උගුලේ සිරකර පරාජයට පත් කොට රනිල් සමග ජාතික ආණ්ඩුවක් අටවා ගත්හ. රනිල් වික්‍රමසිංහට අවශ්‍ය වූයේ ජාතික ආණ්ඩුව නාමයෙන් අගමැති තනතුරට බලය ලබා ගෙන ජගත් තලයේ පුම්බන ලද නායකයෙක් වන්නටයි. එසේම ලංකාවේ ආර්ථිකය ඝාතනය කොට ඇමරිකාවට යටත් රාජ්‍යයක් බවට පත් කර එහි ආණ්ඩුකාරයා බවට පත් වීමටයි. ඒ සඳහා ඔහු විසින්  සුප්‍රකට බැඳුම්කර මංකොල්ලය මෙහෙයවන ලදහ. ප්‍රභාකරන් අතින් ගිලිහී ගිය බෙදුම්වාදී න්‍යාය පත්‍රය සුමන්තිරන් සම්බන්ධන්  විසින් රනිල් මගින් ඉටු කර ගැනීමට පෙළ ගැසුණ බව අප තේරුම් ගත යුතුය.ජයවර්ධන මහතාගේ ඒකීය සංකල්පය හලා පළත්සභා වෙත් ස්වයං පාලනයක් ලබා ගත හැකි ව්‍යවස්ථාවක් සම්මත කර ගැනීම ඔවුන් ගේ අභිප්‍රාය විය. යහපාලන අවුරුදු හතරහමාර තුළ මේ වැඩ පිළිවෙල දිගින් දිගටම ක්‍රියාත්මක විය.ලාල් විජේනායක ගේ ව්‍යවස්ථාසම්පාදක මණ්ඩලයේ වාර්තා ඊට සාක්ෂි සපයනු ඇත. ඒ අතර රනිල් ගේ න්‍යාය පත්‍රය තුළ ජනපති ගේ විධායක බලය කපා හැරීම සඳහා වන දහනවය ගෙන ඒම වෙනුවෙන්ද බෙදුම්වාදී කල්ලි දහදිය හෙලූහ.ජනමත විචාරණයකින් පමණක් වෙනස් කළ යුතු 1978 ව්‍යවස්ථාවේ  වගන්ති ගණනාවක්ම හොර පාරෙන් සම්මත කර ගැනීම එහි අඩංගු විය.වසර හතරහමාරක් ගත වන තෙක් පාර්ලිමේන්තුව විසිරුවා හැරීමට නොහැකි වීම මහමැතිවරණයක්  ජනපතිවරයාගෙන් ඉල්ලා පාර්ලිමේන්තුව විසින් ගෙන එන යෝජනාව තුනෙන් දෙකක බහුතරයකින් සම්මත කළ යුතු වීම ජාතික ආණ්ඩුවක ඇමතිධූර සහ නියෝජ්‍ය ඇමති ධූර සීමාවකින් තොරව හෑත්තෑවකින් එපිටට වැඩිකර  ගැනීමටහැකි ප්‍රතිපාදන ඇතුල් කිරීම යම්තාක් ඇමතිමණ්ඩලය පවතින්නේද ඒතාක් අගමැතිධූරය පවතින්නේය යන්න හොර පාරෙන්ම ව්‍යවස්ථාවට ඇතුල් කිරීම මූල්‍ය කොමිසමට වාර්ගවාදී ලෙස නියෝජනයන් ඇතුල් කිරීම ආදී නීති විරෝධී කරුණු ගණනනාවක්ම එයට ඒක් කළහ.
       මහින්ද රජපක්ෂයන් මීට කැමති වූයේ මන්ද. පැරදී මැදමුලනට ගිය මහින්ද ගේ ජන ආකර්ෂණය ඔහු හැර නොගියේය. නුගේගොඩින් ඇරඹි ඒ සුළඟ මැදමුලනට පැමිණි කුණාටුවක් බවට පත් වී මහින්ද යලි විපක්ෂ නායක ධූරය දක්වා ඔසවා තැබීය. 2014 කාල වකවානුව වන විට මහින්ද මහත්මයා සිටියේ රාජ ඌෂ්ණය ගසා උමතුවෙන්ය. ඔහුට ඉහළින් කිසිවෙකුට පියෑඹීය නොහැකි විය.රාජ්‍ය නායකයෙකු විසින් නොකල යුතු මරි මෝඩකම් කීපයක් ඔහු අතින් සිදු විය.මෙරට සම්‍යක් දෘෂ්ටික බලවේග ඔහුට පිටුපානු ලබන්නේ මේ මිථ්‍යා වැඩ නසයි. අසන්නතම උදහරණය නම් පාප් තුමා කැඳවා ගෙන කරගත් විගඩමයි.කෙසේ වෙතත් විපක්ෂ නායක ධූරය යළි හිමිකරගත් මහින්ද මහත්මයා ජනතා අභිලාශයන් තේරුම් ගත්තාදැයි නොදනිමි.රනිල් වික්‍රමසිංහ සහ බෙදුම්වාදී බලවේග විසින් දියත් කරන ලද මෙහෙයිම් වටහා දීම පිණීස ජාතික බලවේග විසින් නිරන්තරව කැපවී සිටියද  මහින්ද මහතා එය සළකන ලද්දේ තමන් නැවත රජ පුටුවේ ඔසවා තබන්නට කරන ලද වෑයමක් ලෙසටය. මේ නිසා ඔහු ඇතුලු පාර්ලිමේන්තු කණ්ඩායම දහනව සම්මත කර ගැනීමට උදව් කළහ. මෛත්‍රීපාල ජනපතිවරයා ට තිබූ විධායක බලතල අඩු වී අගමැතිට විධායක බලය ලැබීම තුළින් යලිත් ජනපති නොවිය හැකි මහින්ද සතුටු කර ඇති බව තේරුම් ගත යුතුය.සරත් වීරසේකර මහතා මෙම ව්‍යවස්ථා විරෝධී ප්‍රතිපාදන ගැන හොඳ අධ්‍යනයකින් යුතුව එයට විරුධධව චන්දය පාවිච්චි කල අතර ජානක බණ්ඩාර මහතා එයට පුද්ගලිකව විරෝධය පළ කොට පාර්ලිමේන්තුවෙන් පිටවී ගියේය. සම්මත වූ දහනවය ජනමත විචාරණයකට යොමු කල යුතුව තිබුණි ඊට හේතුව 1978 ව්‍යවස්ථාවේ සඳහන් වගන්ති කීපයක්ම වෙනස් කරන්නට නම් එසේ කළ යුතු බව ශ්‍රේෂ්ඨාධීකරණය විසින් දැනුම් දීමයි. නමුත් හිටපු කතානායක චමල් රාජපක්ෂ මහතා එසේ නොකොට තමන්ගේ අත්සන පමණක් යෙදීමෙන් දහනවය අසම්පූර්ණ ලෙස සම්මත කිරීමට දායක විය. නමුත් නීතිය ඉදිරියේ අදටත් 19 බලරහිතය.
      දහනව වන සංශෝධනය මුලින්ම පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණියේ 2002 වසරේ දීය.නමුත් එයට විරුද්ධව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පැමිණිලි කලෙන් ලබා දුන් තීන්දුව වූයේ ජනමත විචාරණයකින් තොරව ඒය සම්මත කර ගත නොහැකි බවයි.යලි 2015 දී මෙම සංශෝධනයම පාර්ලිමෙන්තුවේ සම්මත කලානම් ජනමත විචාරණය අනිවාර්යය විය යුතුව තිබුණි. නමුත් කතානායක වරයා ඒ ගැන සැලකිල්ලක් දක්වා නොතිබුණි. ආරංචි වල හැටියට එසේ කරන ලද්දේ රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාගේ උපදෙස් පරිදිය. 2015 ජනවාරි ජනපතිවරණයෙන් මෛත්‍රීපාල සසිරිසේන මහතාට විශිෂ්ඨ ජයග්‍රහණයක් අත් වී ඇති හෙයින් එලෙස ජනමත විචාරණයකට යෑම අනවශ්‍ය බව ඔහුගේ උපදෙස් විය. හිටපු කතානායක චමල් රාජපක්ෂ මහතා රනිල් වික්‍රමසිංහයන්ගේ සාටෝප කතා නිසා රැවටීමට පත් වී ඇත. එසේම ඔහු ඇතුලු පාර්ලිමේන්තුවේ වැඩි කොටසක් රැවටීමකට ලක් කර ඇත්තේය. දැන් 19 සම්මතවූවාක් මෙන් ක්‍රියාත්මක වෙයි.ස්වාධින කොමිසම් සභා  වලින් යම් සේවයක් ලබා ගත හැකිවුවද  ඒවා ක්‍රියාත්මක වනුයේ ඉතාමත් හිතුවක්කාර අන්දමිනි.මැතිවරණ කොමිසම මානව හිමිකම් කොමිසම ක්‍රියාකරන ආකාරය මෙයට උදහරණ සපයයි.එසේම ව්‍යවස්ථාදායක සභාව ට ඒකාධිකරබලයක් ඇති ලෙසට ක්‍රියාකරමින් වර්ගවාදී නියෝජනයන් නිළධාරි තන්ත්‍රය තුළ වපුරමින් සිටී.
     වත්මන් මැතිවරණයට එරෙහිව සුමන්තිරන් මෑතකදී උසාවියට ගියේය.මාර්තු මාසයේ දී පාර්ලිමේන්තුව විසිරුවා හැරීම නීති විරෝධී යැයි කියමින් එම ගැසට්ටුව අවලංගු කරන ලෙසටද ඉල්ලා සිටියේය.ජනපතිවරයා මෙම ගැසට්ටුව පළ කරන ලද්දේ 19 ව්‍යවස්ථාවට අනුකූලව එහි 70(2) වගන්තිය ප්‍රකරවයි.19ට අනුව නම් මෙම විසිරුවා හැරීම නීති විරෝධී නොවෙයි.2018  වසරේ අවසාන කාර්තුවේදී මෛත්‍රීපාල ජනපතිවරයාද මෙලෙස පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරියේය.එයද 19ට අනුවය.එදා එම තීරණය වැරදි බවට අර්ථකතණයක් ලැබුණි.අප දන්නා පරිදි 1978 වළුස්ථාවේ 83 වගන්තියෙන් කියැවෙන්නේ පාර්ලිමේන්තුව විසිරුවා හැරීම ගැනය.මෛත්‍රීපාල මහතාට උපදෙස් දුන් පිරිස එය මතක් කර දුන්නේ නැත.ඔහු එම වගන්තිය යටතේ පාර්ලිමේනුතව විසිරුවා හැරියේ නම් අධිකරණය පසුබසින්නට ඉඩ තිබුණී.හේතුව නම් 19 නීති විරෝධීව පාර්ලිමේන්තුව තුළ පමණක් සම්මත වී ඇතිබවට එහිදී සාකච්ඡා කෙරෙන් බැවිනි. 2020 මාර්තු මාසයේ දීත් ජනපතිවරයාට උපදෙස් දුන් කේවට්ටයන් අතින් ඒ වැරැද්ද සිදු වී තිබේ.මෙවරද 1978 ව්‍යවස්ථාව අනුව පාර්ලිමෙන්තුව විසිරුවා හැරියේ නම් සුමන්තිරන් ගේ නඩුවේ දී එම කරුණු සාකච්ඡා කිරීමට අවස්ථාව සැලසෙනු ඇත.එය සූක්ෂම ලෙසට මග හැරීමට මේ කේවට්ටයන් කටයුතු කර තිබේ.එසේම 2002 දී 19ට එරෙහිව ශ්‍රේෂ්ඨාධීකරණ තීන්දු දුන් විනිසුරුවරුන් කීප පළක්ම වත්මන් විනිසුරු මඩුල්ලේදසිටිය නමුත් ඔවුහුද 19ට දුන් පෙර තීන්දු ගැන මෙහිදී සාකච්ඡා නොකිරීමට වග බලා ගත්හ.එලෙස සාකච්ඡා කලේ නම් 19 නොසලකා හැර කටයුතු කිරීමට වත්මන් ජනපතිවරයාට හැකියාව ලැබෙනු ඇත.
මේ වන විට මැතිවරණ ව්‍යාපාරය තුළ මහින්ද ඉල්ලා සිටින්නේ 19 අහෝසි කරලීමට තුනෙන් දෙකකි.19ට අත උස්සා එයම අහෝසි කරලීමට චන්දය ඉල්ලීම විලි ලැජ්ජා නැති කමකි.යම් විදියකින් වත්මන් ආණ්ඩුවට තුනෙන් දෙකක් ලැබුනහොත් එසේත් නැතිනම් බහුතරයක් ලබා විපක්ෂයෙන් කොටසක් එකතු කරගෙන තුනෙන් දෙක සාදා ගත්හොත් ව්‍යවසථාව නීතිවිරෝධීව කාරක සභා අවස්ථාවේ දී පමණක් සම්මත කර ගැනීමට ඔවුන්ට යලි හැකිවනු ඇත.විශේෂයෙන්ම 13 වන ව්‍යවස්තාව මගින් කර ඇති බලය බෙදීම තව දුරටත් ඉදිරියට ගෙන යෑමට හැකි වනු ඇත. මහින්ද ජනතාවාදී වුවත් ඔහු තුළ කකියන බලලෝභය නිසා මෙවැනි තත්වයන් කෙරෙහි කිසිලෙසකින්වත් විශවාසය තැබිය නොහැකිය.එක වැලි ගොඩකින් ජරා ගොඩක් වැසිය හැකි නමුත් ජරා ගොඩවල් කීපයක් එක් වැලි ගොඩකින් වැසිය නොහැකිය. යථාර්ථය එයයි.


Monday, June 29, 2020

කලු සුද්දන්ට පාඩමක් කියා දුන් ගුණරුවන් වාර්තාව


                         
            සහස්‍රක අභියෝගතා සංයුක්ත යෝජනාව නොහොත් එම්.සී.සී.සඳහා ප්‍රවේශය ගත් ඇමරිකාව සහ හිටපු යහපාලන ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානීන් මහත් අසීරුතාවයක්ට පත් වන වාර්ථාවක් දැන් ප්‍රසිද්ධියට පත් වී තිබේ.මේ වාර්තාව පළ වී තිබෙන්නේ සිංහල භාෂාවෙනි.දැනට එය අන්තර්ජාලයට මුදාහැර තිබේ.මේ නිසා පොදු මහජනතාවට පහසුවෙන් කියැවිය හැකි තත්වයක් උදා වී ඇති බව දැක්විය යුතුය.කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ  හිටපු ආර්ථික විද්‍යා ආචාර්ය ලලිතසිරි ගුණරුවන් මහතා ඇතුලු විද්වතුන් කණ්ඩායම ඒ අතින් කර ඇත්තේ විප්ලවයක් යැයි සිතමි. වර්ෂ 1948 දී ලංකාව බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයෙන් නිදහස ලැබීමෙන් පසුව සහ 1972 ලංකාව ස්වාධීන ජනරජයක් බවට පත් වූ පසු පළකරන වාර්ථා කිසිවක් මේ ආකාරයට ජනතාව ඉදිරියේ විවර වන්නට කටයුතු යොදුණේ නැතැයි මම සිතමි.පසුගිය යහපාලන රජය විසින් නිකුත් කල බැඳුම්කර වාර්තාව පවා නිකුත්කරන ලද්දේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙනි.එලෙස ඉංග්‍රීසි බසින් පල කරන ලද වාර්තාවක සිංහල පරිවර්තනය මහජනතාවට  හෙළිදරව් වන්නේ සෑහෙන කාලයක් ඉකුත් වූ පසුවයි.
       අපට නිදහස ලැබුණු මුල් කාලයේ පාර්ලිමේන්තුවේ සිංහල බසින් අමතන ලද්දේ ඉතාමත් සීමිත මන්ත්‍රීන් සංඛ්‍යාවකි.පසුව 1972 දී එම තත්වය වෙනස් වුවද ඉංග්‍රිසි බසින් පනත් කෙටුම්පත් ඉදිරිපත් කරලීමද ඒවාට නිර්දේශ ඉදිරිපත් කරලීමද සුලභ විය.ඇමතිවරයෙකුට විසින්  අමාත්‍ය මන්ඩල සංදේශයක් බොහෝ විට ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ ඉංග්‍රීසි බසිනි.මේ නිසා 1956 රටේ රජ්‍ය භාෂාව කරන ලද සිංහලබස තවමත් දෙවනි ස්ථානයක පවතින බව කිව යුතුය .රටේ පරිපාලනය හොබවන පිරිස ඉග්‍රීසි බසින් කටයුතු කරලීමට ඇති කැමැත්ත මේ මගින් නිතරම ප්‍රකාශයට පත් වේ. විශේෂයෙන්ම රටේ ප්‍රතිපත්ති පිළීබඳ තීරණ ගැනීමේ දී සකස් කරන ලියැවිලි ඉංග්‍රීසි බසින් අර්ථ ගැන්වීම කෙරෙහි දක්වන මනාපය පුදුම එළවන සුළුය.රටේ ග්‍රාමීය ජනතාවගේ ගැටළුවක් පීළිබඳ ඉංග්‍රීසි බසින් විස්තර කරනවාට වඩා සිංහල බසින් විස්තර කිරීමෙන් දැනෙන සිතුවිලිවලිය ඉංග්‍රීසි බසින් සකස් කරන ලියැවිල්ලකින් ලැබෙන්නේ නැත. අපි දන්නා පරිදි සිංහල භාෂාව සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ විවිධ ජාතීන් ගේ වචන කෝෂයන් ගෙන් පෝෂණය ට පත් වී වර්ධනය වි තිබෙන ශක්තිමත් භාෂාවකි .ප්‍රකාශන මානයකි.එහි මිහිරි ලෙන්ගතු  බව මෙන්ම ගැඹුරුබවද බරසාර කමද අභිබවන්නට බොහෝ භාෂාවන්ට නොහැකිය.
        මහනුවර යුගයේ රජ්‍ය ලියැවිලි සකස් කරන ලද භාෂා ව්‍යවහාරයත් අද පවතින භාෂා ව්‍යවහාරයත් තුළ විශාල වෙනසක් ඇතිවී තිබේ.මහනුවර යුගයේ තිබූ සංස්කෘත මිශ්‍ර ගාම්භීර ශෛලියත් ගැමි කතා ව්‍යවහාරයත් දෙකම රජ්‍ය ලියැවිලි වලට අන්තර්ගතව තිබුණී. ලන්දේසීන් මෙන්ම ඉංග්‍රීසීන් සකස් කරන ලද තෝම්බු ගැසට් නිවේදන ආදියෙහි භාෂා විලාශය පරීක්ෂා කර බලන කල්හි.ඒ බැව් පසක් කරගත හැකිය.විදෙස් බසින් ගත් මෙම පරිවර්තන නිසා එකල භාෂා විලාශය ගැන ආදරයක් අපට දැනුණේ නැත. නමුත් මහනුවර සහ කෝට්ටේ යුගයට පෙර ලියැවුණු බොහෝ සාහිත්‍ය කෘති වල භාෂාව වැළඳ ගැනීමේ සහ අර්ථ ගැන්වීමේ බාධාවක් තිබුණේ නැත. නමුත් ලංකාව නිදහස ලැබීමෙන් පසු රජ්‍ය භාෂා දෙපාර්තමේන්තුව පිහිටුවා කළ කැප කිරීම මධ්‍යයේ සිංහල භාෂාව වර්තමාන තත්වයට නැවත පරිවර්තනය වී තිබේ.එහි පැරණී රමණීයත්වයද ගැඹුරු බවද යළිත් මතුවී තිබේ.එවැනි තත්වයක් මත රාජ්‍ය ලියැවිලි තවමත් ඉංග්‍රීසි බසින්ම ලියවා පසුව වෙනත් භාෂාවන්ට පරිවර්තනය කිරීම මහත් අපරාධයකි.පසුගිය කාලයේ දී මෙරට තාක්ෂණීක ප්‍රතිපත්තිය සකස් කිරීමේ කමිටු වාර ගණනාවකටම සාභාගි වීමට අවස්ථාව ලදිමි.එහිදී මෙරටේ පාරම්පරික දැනුම පිළීබදවද සාකච්ඡා කළෙමු.පාරම්පරික දැනුම ඉංග්‍රීසියෙන් විග්‍රහ කළ නොහැකිය. ගැමියන්ට ආවේණික භාෂා විලාශයෙන් එම තාක්ෂණික දැනුම විග්‍රහ කළ යුතුය.(පේෂකර්මය යකඩ තාක්ෂණය ආදී මානයන්) නමුත් අප ඉදිරියේ තිබුණේ ඉංග්‍රීසි බසින් සකස් කරනලද මග පෙන්වීමේ රාමුවකි. අපගේ විද්වතුන් අතින් සිදු වූයේ එම රාමුවට අවශ්‍ය පිරවීම සඳහා අපගෙන් අදහස් ලබා ගැනීම පමණකි. නමුත් එහිදී මා විසින් භාවිතා කළ අතැම් වචන සහ යෙදුම් නිසා මේ විද්වතුන් අසීරුතාවයට පත් ආකාරය මැනවින් දිටිමි.හේතුව එවැනි වදන් විග්‍රහ කිරීමට ඉංග්‍රිසි වචන නොතිබීමයි.බොහෝ අමාරුවෙන් ඉංග්‍රීසි වචන කීපයක් ගලපා වාක්‍ය සම්පූර්ණ කරලන්නට උත්සාහ කළද අවසානයේ ඉදිරිපත් වූයේ විකාරයක් බව තේරුම් ගන්නට ඇත්තේ මා පමණක්ම බව පසුව දැන ගන්නට ලැබිණ. මෙරට නිදහස් අධ්‍යාපනයෙන් හික්මවන ලද  බොහෝ පිරිස අද පත්ව තිබෙන අභාග්‍ය සම්පන්න තත්වය නම් දේශීයව සහ ජාත්‍යන්තරව තමන්ගේ භාෂාවෙන් ඇමතීමට සහ ලිවීමට නොහැකිවීමයි.එම නිසා ඉතා අවාසනාවන්ත ලෙස මෙ රටේ ජන ජීවිතයට අවශ්‍ය බොහෝ දේ රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති වලින් ගිලිහී යති.එම් .සී.සී. යෝජනාවට පසුබිම් වූ රජයේ භෞතික සැලැස්ම දකින කල්හි පෙර සඳහන් කළ විකාරය හොඳින් බලා ගන්නට හැකිය.
       යම් රාජ්‍ය ගැටළුවකදී කමිටුවක් හෝ කොමිසමක් මාර්ගයෙන් ඉදිරිපත්වන වාර්තාවක තත්වය මීටත් වඩා බැරෑරුම්ය.ජනතාව වසින් සාක්ෂි ලබා දෙන විට ඔවුන් දැක්වූ අදහස් සම්පිණ්ඩනයේ දී විකෘති කිරීමක් සිදු වේ යැයි සිතමි.ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙහි බර සාර වචන වලින් එය හැඩගස්වන්ට දරන තැත නිසා වාර්තාව කියවා තේරුම් ගත හැක්කේ කීයෙන් කී දෙනාටදැයි නොදනිමි. විශේෂයෙන්ම පාර්ලිමේන්තුවේ දී මෙවැනි වාර්තාවක් ගැන කරන විවාද අරුත්සුන් වන අවස්ථා බොහෝය. ආණ්ඩු පක්ෂයට හෝ විරුද්ධ පක්ෂයට පුද්ගලයන්ට බැණ අඩ ගැසීම හැරුණු කොට වාර්ථාවක හරය සියුම් ලෙසට විවේචනය කරලීමට බොහෝ මන්ත්‍රීවරුන්ට නොහැකිය.අමාත්‍ය මණ්ඩලයට ඉරිපත් වන නොයෙකුත් සංදේශ වලට නිර්දේශ ඉදිරිපත් නොවන්නේද මේ හේතුව නිසාවෙනි.( උදා-මද්‍රසා කෙටුම්පත)පසුගිය කාලයේ කරනු ලැබූ ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයන් විග්‍රහ කර ගැනීමට පක්ෂ විපක්ෂ සැම දෙනාටම නොහැකි විය.කාගෙත් ඇස් වසා රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාට 19 සම්මත කර ගැනීමට හැකි වූයේ එනිසයි.(සභා මේසයේ පරිවර්තනද විකාරයක් යැයි සිතමි )
    අධිකරණයේ තත්වය තවත් බැරූරුම්ය.ශ්‍රේෂ්ඨධීකරයේ නඩු තීන්දු සියල්ල ප්‍රකාශයට පත්වන්නේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙනි.එලෙසම සුදදන්ගේ කාලයේ සිට පැවතෙන නඩු තීන්දු මෙන් ජාත්‍යන්තර අධීකරණ වල සාකච්ඡා කරනු ලැබූ නඩු තීන්දු ඉංග්‍රීසි බසින්ම තලු මැරීමට නීතිඥයන් දක්වනුයේ මහත්ම රුචියෙකි.අධීකරණ භාෂාව සිංහල නමුත් නඩු තීන්දුවක් සිංහල බසින් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට තිබෙන ඉඩකඩ අද අහුරා තිබේ. එසේම උතුර සහ නැගෙනහිර අධීකරණ භාෂාව දෙමළ වන බැවින් සිංහල නීතඥයන්ට එහි ගොස් කතාකරන්නට සිදුවන්නේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙනි.එවැනි අවස්ථාවන්හිදී දෙමළ බසින් කරන විග්‍රහයන් වැරදියට තේරුම් ගැනීමද ඉංග්‍රීසි බසින් කරන විග්‍රහයන් දෙමල බසින් වැරදියට විග්‍රහ කරන ආකාරය ගැන අමුතුවෙන් කියන්නට වුවමනාන නැත. දිස්ත්‍රික් උසාවි වල නඩු ඇසීමෙහි දී භාවිතා කරන නඩු තීන්දු වල සිංහල පිටපත් මෙතෙක් ලබා ගැනීමට හැකියාවක් තිබුණේ නැත.  නීතිඥ අරුණ ලක්සිරි උණවටුන මහතා  තමන්ගේ සේවාදයකයෙකු ගේ නඩුවකදී සිංහල භාෂාවෙන් පිටපත් ඉල්ලා ඇත. මේ පිළීබඳ තීන්දුව ප්‍රකාශයට පත් කිරීම ජූලි 15 දිනට යෙදී තිබේ. කෙසේ වෙතත් එම්.සී.සී. ගිවිසුම හොරට අත්සන් ගැසීමේ වෑයම සහ එයට මුදල් ලබාගෙන ගිණුම් වාර්තා ප්‍රසිද්ධ නොකිරීම සාකච්ඡා කරනවාටත් වඩා ගුණරුවන් මහතාගේ වාර්ථාව සිංහල බසින්ම මූලිකව නිකුත්ව තිබීම සාකච්ඡාවට ගැනීම අපට මනරම් අවසථාවකි. මන්ද මේ ගිවිසුම ගැසීමට එරෙහිව විශේෂයෙන්ම ඉඩම් පරිහරණය ගැන මා විසින් ද අදහස් කීපයක්  අදාළ කමිටුවට ඉදිරපත් කිරීමයි. මෙයට සාක්ෂි දුන් 181 දෙනා අතරින් සියයට හැත්තෑපහක් ගිවිසුමට විරද්ධත්වය ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ.ඔවුන් ගේ විරුද්ධත්වය සිංහල බසින්ම තියා ඇද්දැයි තවමත් මම නොදනිමි.නමුත් ගුණරුවන් මහතා ඇතුලු කණ්ඩායම මෙහි හරය ගෙන අපගේ විරුද්ධත්වය යම් කිසි ආකරයකින් නිර්දෙශ තුළ බහා තිබේ.කලුසුද්දන්ගේ බස ඉක්මවා යමින් පළ කල මේ වෑයම අපතේ නොයන්නට නම් සැබවින්ම එම්.සී.සී.ය සහමුලින්ම අහෝසි කල යුතුය.1951 දී කොඩි කාරක සභාව ට සාක්ෂි දුන් බහුතර පිරිසකගේ මතය වූයේත් පැරණි සිංහලේ ධජය ඒඅයුරින්ම තබා ගැනීම වුවද කලු සුද්දන් එයට බෙදුම්වාදී පටි ගැසූහ.මෙම වාර්ථාවෙන් පැණ නගින ජාතියට  විශේෂයෙන්ම බලපාන කරුණු පිළිබඳ එවැනි ඛේදවාචයක් නිර්මාණය නොවනු ඇතැයි යන්න අපගේ විශ්වාසයයි.


Saturday, June 6, 2020

තොන්ඩා ගියා බණ්ඩලාගේ කල දසාව කුමක් වේවිද


                              
           මහනුවර යුගයේ මෙන්ම කෝට්ටේ යුගයේ රදළයන්  බණ්ඩාර නාමය භාවිත කළ හෙයින් ලක තුළ බණ්ඩාරවලියක් ඇති වී යයි කියති. ඉංග්‍රීසීන්ට රට භාර දුන් පසු කාලයේ දී උඩරට බණ්ඩාරලා බණ්ඩා බවට පත් වී කොළඹ කුරුඳුවත්තේ බංගලාවල වැඩට පැමිණියහ.බන්ඩලා මෙන්ම මැණීකේලාද මෙලෙස කොළඹ බංගලාවල මෙන්ම සුද්දන්ගේ වතු බංගලාවලද සේවයට යෑමට සිදු වූයේ උඩරට ඔවුන්ගේ ඉඩම් වතු සමාගම් වලට යටවී සිදුවුණු නස්පැත්තිය හේතු කොට ගෙනයි.බණ්ඩලාට උපන් බිම අහිමි වුවද බණ්ඩාරනායකලාට  රටේ ඉහළ තැනක් හිමි වූයේ ගමේ බණ්ඩාගෙන් වෙන්වී ආගම් මාරු කොට තානාන්තර රැගෙන කවුන්සලයට යෑමට කෙටි පාරවල් සොයා ගත් බැවිනි.කෙසේ වෙතත් ගමේ බණ්ඩලාගේ ඉඩම් දකුණු ඉන්දියාවෙන් ගෙනා දෙමළ වතු කම්කරුවන් හට බුක්තියට සවිකරවන්නට ගමෙන් නගරයට පැමිණි බණ්ඩාරනායකලා සේනානායකලා මෙන්ම ජයවර්ධනලාත් කළ සේවය ඉහළය.පුරවැසි පණත අනුව ලියාපදිංචියෙන් ඔවුනට මෙරට පුරවැසිකම් හිමි වූහ.ජයවර්ධන ගේ කාලයේ දී දිව්රුම් පෙත්සමකින් මේ අයට පුරවැසිකම දෙනු ලැබූයේ අත්තා මුත්තා පමණක් නොව කිරි කෑමුත්තා ගෙන් ඉහළට පාරම්පරිකව මෙරට සිටි සිංහලයන් හා ලියාපදිංචියෙන් පුරවැසිකම ලබන අය ව්‍යවස්ථාවෙන් එක සමාන යයි සම්මත කරගනෙය. මේ නිසා ගමේ බණ්ඩාගේ අයිතිය නොලැබී කන්ගානිලාට මුට්ට කාසි කාරයන්ට උඩරට ගම් බිම් අයිතිය ලැබුණී.
         1960 සිට නුවරඑළිය ආසනය නියෝජනය කළ විලියම් ප්‍රනාන්දු මහතා 1964 දී පාර්ලිමේන්තුවේ දී කළ කතාව හැන්සාඩ් වාර්තාවේ සඳහන් වීඇත. එය මෙසේය.ලාංකික ජනතාව අතර විශාල මුදල් අඩු නිසා වතුකරයේ ඉන්දියානු කන්ගානිලාත් අසරණ කම්කරුවන් සූරා කමින් වතුකරයේ ජීවත්වන ඉන්දියානු ව්‍යාපාරිකයනුත් ඒ වතු මිලදී ගන්නට පිළිවනි. එම වතු එයින් බේරා ගැනමටත් යම් කිසි සැලැස්මක් වහාම පිළයෙල කරන්නට ඕනෑ. ඒ සඳහා අප දැන් පිළියම් නොකළෙහොත් අපේ රටේ වටිනා දේපොළ විදේශිකයන් සතු වන්නට ඉඩ තිබෙනවා. එම නිසා එදත්අදත් කවදත් මේ විදේශිකයන් සතු දේපොළ රජය සතු කළ යුතුය. යන හඬ මා කීප විටක්ම ඇති කර තිබෙනවා. ගරු කතානායක තුමනි. අද ලංකා කර්මාන්ත සියල්ලක්මපාහේ අත්පත්කර ගෙන තිබෙන්නේ සම්මාන පුර වැසි කම් ලැබූ ලංකාව සූරා කෑ ධනේශවර විජාතිකයන්. සමහර කර්මාන්ත සම්බන්ධයෙන් දැනට ඒකාධිකාරයක් පවත්වාගෙන යනවා. එක පුද්ගලයෙකුට නැත්නම් එක සමාගමකට පමණක් මේ රටේ සුළු කර්මාන්ත කීපයක් කරගෙන යෑමට පුළුවන්කම ලැබී තිබෙනවා. ඔවුන් පමණක් ඒ සඳහා ලියාපදිංචිව සිටිනවා.
     බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයන් විසින් රටට කරන ලද මහා වරදක් හරිගැස්සීමට තබන ලද පළමු පියවර විලියම් ප්‍රනාන්දු මහතා විසින් දියත් කරන ලදී.එනම් ශාන්තිපුරය නම් ජනපදයක් නුවරඑළියේ මීපිළීමානේ බිහි කිරීමයි. පසුව මහගස්තොට ගැමුණු පුර ධර්මපාල පුර සේන පුර සිරිසඟබෝපුර ආදී ගම්මාන බිහිකරන ලදී. මෙම ශාන්ති පුරයට සහ පසුව විවෘත කරන ලද කලාපුරයට පැමිණි ගමනේදී අග්‍රාමාත්‍ය සිරිමා බණ්ඩාරනායක මහත්මිය තබා තිබෙන්නේ මෙවැනි සටහනකි. කන්ද උඩරට ප්‍රදේශයේ සිංහල ජනතාවගේ අනාගතය අන්ධකාරවීමට තරම් හේතු වූයේ එම ප්‍රදේශයේ ඉඩකඩම් වැඩි හරියක් විදේශිකයන් අත්පත් කොට සිටි බැවිනි. එහෙත් එම භයානක උවදුරෙන් උඩරට ප්‍රදේශය ගලවා ගැනීමට නුවරඑළිය මහජන මන්ත්‍රී ටී.විලියම් ප්‍රනාන්දු මහතා විසින් ආරම්භ කරන්නට යෙදුනු සිංහල ගොවි ජනපද ව්‍යාපාරය සමත්වන බව අද ශාන්තිපුර උත්සවයට සාභාගි වූ මගේ එකම හැඟීමයි. මේ වෙනුවෙන් සෑම සිංහල දේශප්‍රේමියෙකුගේම සහය නොඅඩුව ලැබෙනු ඇතැයි මාගේ එකම බලාපොරොත්තුවයි
          නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කය හඟුරන්කෙත වලපනේ කොත්මලේ සහ නුවරඑළිය මස්කෙළිය වශයෙන් මැතිවරණ ආසන කීපයකින් සමන්විතය. 1947 වර්ෂයේදී එහි පළමු මැතිවරණය පවත්වා තිබේ . ඉන්පසු 1977 වසර වන තෙක්ම නුවරඑළිය තනි මැති වරණ ආසනයක් විය. 1977 න් පසු නුවරඑළිය මස්කෙළිය නමින් බහුආසනයක් බවට පත් කළ පසු ගාමිනී දිසානායක අනුර බණ්ඩාරනායක මෙන්ම එස් .තොන්ඩමන් මහතා ද ජනතාව නියෝජනයට පත් විය. 1977 ට පෙර යටත් විජිත සමයේ නුවර එළිය යනු වතු කාර සුද්දන් සහ වතු කරයේ දෙමළ කම්කරුවන් බහුතරය විසූ කලාපයක් විය. නුවර එළියට සිංහලයන් ගේ ආකර්ශනය සිදු වූයේ එහි පැවති වෙළෙදාමත් ඉන්පසුව සිදු වූ වානිජ වැවිලි ක්ෂේත්‍රයේ දියුණුවත් සමගින්ය.නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ මැතිවරණ සිතියම ගත් කල්හි එය 1947 සිටම ඉහළ ධනපති පංතියේ දේශපාලනඥයන් ගේ පොරපිටියකි. මෙය පොදු ජනතාව අතරට මාරු වූයේ 1960 මැතිවරණයේදී සිරිමා බණ්ඩාරනායක මැතිණියගේ නායකත්වයෙන් යුත් රජයක් පත් වීමෙන් පසුවයි. එහිදී නුවරඑළියේ වතුකරයට මැකනික් වැඩට පැමිණි දකුණේ පුද්ගලයකු වූ ටී.විලියම් ප්‍රනාන්දු මහතා එම ආසනයේ මන්ත්‍රීවරයා බවට පත් විය. 1960 -65 කාලය තුළ නුවරඑළි ආසනය විශාල පරිවර්තනයකට ලක් විය.. සිරිමා රජය 1965 දී පරාජයට පත් වූ පසු විලියම් ප්‍රනාන්දු මහතාටද ආසනය අහිමි විය. නමුත් ඔහු 1970 නගර සභා මැතිවරණයෙන් ජයග්‍රහණය ලැබ සිය පළමු අභිලාශයන් ව්‍යාප්ත කරමින් නුවරඑළිය තුළ සිංහල ජනතාවගේ උරුමය තහවුරු කරවීය.ඒ පියවර මගින් මුඩුබිම් පණතෙන් ඉඩම් අහිමි වූ උඩරට සිංහලයන්ගේ අයිතිවාසිකම් යම් පමණකින් හෝ ස්ථාවර විය. 1960 දී නුවරඑළිය ආසනයේ තිබූ සමස්ත චන්ද දායක සංඛ්‍යාව දෙගුණයක් වන්නේ ඔහු විසින් පදිංචි කරන ලද සිංහල ජනතාව නිසාවෙනි. ඒ නිසාම ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයට නුවර එළි ආසනයේ වැඩි බලයක් හිමි කරගත්හ.
        1977 වර්ෂයෙන් පසුව නුවර එළිය දිස්ත්‍රික්කය එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ ප්‍රධාන බල කඳවුරක් බවට පත් කරවන ලදී. දිව්රුම් පෙත්සමට පවා වතු දෙමළ කම්කරුවන්ට පුරවැසි කම ප්‍රදානය කළ එක්සත් ජාතික පක්ෂය ලංකා කම්කරු කොන්ග්‍රසය මත සිය චන්ද පදනම ශක්තිමත් කරගන්නා ලදී.මේ නිසා කම්කරු කොන්ග්‍රසය සතු දෙමළ චන්ද  වෙන්දේසි කරමින් ජාතික දේශපාලනයට පවා අභියෝග කරන්නට තොන්ඩමන් මහතා සමත් විය. පසුව කම්කරු කොන්ග්‍රසයෙන් කැඩී ගිය තරුණ කොටස් කොටි සංවිධානය සමග සබඳතා පවත්වමින් 1999 දී පමණ කඳුරට ජනතා පෙරමුණ බිහිකළහ. වර්තමානය වන විට උඩරට වතු කරයේ මෙම දේශපාලන බලවේගය ඉදිරියට පැමිණ තිබේ. නමුත් ඔවුහු කණ්ඩායමක් ලෙසට දිගින් දිගටම අසාර්ථක විය. මෙම කරුණු නිසා කවදත් එ.ජාප. යට පිටින් යන බලවේගයකට නුවර එළිය දිස්ත්‍රික්කය ජය ගැනීම පහසු කරුණක් නොවීය. එම බල කඳවුර යම් තරමකින් දෙදරුම් කෑවේ 1994 සහ 1999 ජනාධිපතිවරණ වලදී චන්ද්‍රිකා මැතිණිය ලබා ගත් මනාප හේතු කොට ගෙනයි. විජය කුමරතුංග මහතාගේ ජනප්‍රියත්වයත් කොටි බෝම්බයෙන් ලද පීඩනයෙන් ලද ජනතා අනුකම්පාවත් නිසා චන්ද්‍රිකා මැතිණිය අනෙක් අය අභිබවා ඉදිරියට පැමිණියේය. ඉන්පසු මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා රටේ ප්‍රධාන දේශපාලන චරිතය බවට පත් විය. මහින්ද රජපක්ෂ මහතා 2005 ජනාධිපතිවරණ චන්දය ජයග්‍රහණය කරන කල්හි ඔහුට එම දිස්ත්‍රික්කයෙන් ලබා ගත හැකි වූයේ චන්ද 99550  ක් පමණකි. නමුත් ඔහුගේ ප්‍රතිවාදියා වූ රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා චන්ද 250428 ක් ලබා ගෙන තිබුණි. පසුව මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා යුධ ජයග්‍රණයද ලබා ඔහුට ලබා ගත හැකි වූ චන්ද ප්‍රමාණය 2010 දී 151 604 ක් විය නමුත් ඔහුගේ ප්‍රතිවාදයා වූ සරත් ෆොන්සේකා මහතා චන්ද 180604 ක ගේ කැමැත්ත දිනා ගෙන තිබුණි. මහින්ද රජපක්ෂ මහාතා 2015 වසරේ පරාජයට පත් වන විට ඔහුගේ චන්ද ප්‍රමණය 145 339 දක්වා අඩුවී තිබුණි. නමුත් මෛත්‍රී පාල සිරිසේන මහතා චන්ද 272 600 ලබා ගනිමින් නුවර එළිය දිස්ත්‍රික්කයේ ඉහළම ප්‍රතිශතය වාර්තා කර ගෙන තිබුණි.
         සමස්ත නුවර එළිය දිස්ත්‍රික්කය තුළ වතුදෙමළ ජනගහනය 355830 කි.එයට ලංකා දෙමළ ජනතාවද එක්වූ කල්හි 401896 ක් දක්වා එය වර්ධනය වේ. නමුත් සිංහල ජනගහනය 282621 ක් පමණකි. පැවති යහ පාලන රජයද වතමන් පොහොට්ටු කඳවුරද තේරුම් ගෙන තිබෙන්නේ මෙම යථාර්ථයයි.එම නිසා යහපාලන රජය පත්වූ පසු නව කඳුකර ගම්මාන අමාත්‍යංශයක් ඇතිකර වතු දෙමළ ජනතාවට පමණක් ඉඩම් හා නිවාස පිරි නැමීමේ ජාතිවාදී ක්‍රියාදාමය දියත් කරන ලදී.එයින් වතුකරයේ දෙමළ ජාතිවාදී නායකයන් අත්පත් කරගත් පහසුකම් බොහෝය.මේ වන විට තොන්ඩමන් මහතා නික්ම ගොසිනි. ඔවුන් පසුපසින් පැමිණි දිගම්බරන්ලා දෙමළ චන්ද මගින් සිංහල පක්ෂ තුළ බලය කේවල් කර ගැනීම දිගින් දිගටම කරති. යහපාලන සමයේ දී අඹගමුව ප්‍රාදේශීය සභාව නීති විරෝධීව තුනකට කඩා දෙමළ ජනතාව වැඩි වශයෙන් ගැවසෙන ප්‍රදේශ වල ජාතිවාදී පළාත් පාලන අයතන පිහිටුවා ගන්නා ලද්දේ රනිල් වික්‍රමසිංහ ගෙ පූර්ණ අනුග්‍රහයෙනි.ඒ අවස්ථාවේ දී මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා පවා එයට විරුද්ධ නොවීය.තොන්ඩමන් නික්ම යන දවසේ මහින්ද රජපක්ෂ මහතා නැටූ නාඩගම තුළින් අප තේරුම් ගත යුතවන්නේ පැරදී ගෙදර ගිය මහින්ද සිංහල බහුතරයකගේ කරපිටින් නැවත කරළියට පැමිණියද වෙනස් වී නැති ආකාරයයි.තොණ්ඩමන් වෙනුවට ඔහුගේ පුතා ආදේහ කරමින් දෙමළ චන්ද වලට කෙළ හැලීම මගින් සිදු වන්නේ දෙමළ චන්ද පදනම දිනෙන් දින වර්ධනය වීමයි.එලෙස වන්නට වන්නට සිංහලයාගේ බලය හීන වන අතර පාර්ලිමේන්තුවේ තීරක බලය බවට මේ නායකයන් පත්වේ. 2019 දී හැටනව ලක්ෂයක බහුතර සිංහල චන්ද කෙරෙහි වත්මන් ජනපතිවරයා විශ්වාසය තැබුවේය.2010 දී මහින්ද නුවර එළියෙන් ලබා ගත් වැඩි චන්ද ප්‍රමාණයෙන් සහතික වන්නේ උඩරට වතුකරය තුළද එලෙසම කළ හැකි බවයි.ඒ සඳහා තොණඩමන් පරපුර ඔසවා තැබීමට වඩා උඩරට භූමි පුත්‍රයන් වන බණ්ඩාරලා ගේ උරුමය තහවුරු කර දීම වටනේය. උඩරට ගැමි පුනරුත්ථාපන කොමිසම පිහිටුවන ලද්‌දේ ඒ සඳහාය. නමුත් තව වෙනතුරු එහි අරමුණු සාර්ථක වී නැත. ගමේ සිටින බණ්ඩාරලා ගම කුඹූරු වතු පිටි අතහැර ආසන්නතම නගරයට හෝ කොළඹට සංක්‍රමණය වන්නේ දෙමළ වතුකරය තමන්ව වට කරමින් සිටින බැවිනි.මේ තත්වය වහා වෙනස් කිරීමට නම් සාම්ප්‍රදායික දේශපාලන තන්ත්‍රයෙන් ඔබ්බට වන පෙරළීයක් වහා සිදු විය යුතුය.

     .




Friday, May 29, 2020

දෙවනගල කලබල ආණ්ඩුව හැරිල බල


                                               


              ‌‌ෙඑතිහාසික දෙවනගල රජමහා විහාර සන්තක දේපළ කොල්ල කෑම සම්බන්ධව නැවතත් ජනමාධ්‍ය වල අවධානය යොමුව පවතී.මේ කලබල ඇති කරනු ලබන්නේ දෙවනගල ගලවටේ ඉඩම් ආක්‍රමණය කර සිටින මුස්ලිම් අන්තවාදීන් බව නොරහසකි.  1941 වර්ෂයේ  දෙසැම්බර් දොලොස් වනදා නිකුත් කරන ලද ගැසට් පත්‍රයක් මගින් දෙවනගල විහාර සන්තක ප්‍රදේශය පුරා විද්‍යා ස්මාරක ලැයිස්තුවට ඇතුලත් කර ඇත. නමුත් රජ වරුන් පූජා කරන ලද ගම් බිම් සහිත සම්පූර්ණ විහාරගම ඇතුලත් බිම් මැනුම සකස් කර ඇත්තේ 1876 වසරේ දීය. කැකිරි ගොඩ ලියන රාළ නැමැත්තෙක් හේන් කෙටීම සඳහා දෙවනගල විහාරස්ථානයෙන් අවසර ලබා ගෙන ඇත්තේ ඉන් බොහෝ කලකට පසුවය. ඒ අනුව ගල පාමුළ කැලේ කොටා හේන් පැල් ඇටවිණ. කලක් යද්දී ස්වාමීන් වහන්සේ අපවත් වූ පසු මේ ඉඩම් වලට බලපත්‍ර ලබා ගත් ඔවුහු ස්ථිර නිවාස ද ඉඳි කළහ. අනතුරව වරින් වර රුපියල් එකසිය පණහක් වැනි සුලු මුදලකට මේ ඉඩ කඩම් මුස්ලිම් වරුන්ට විකුණා දමා ඇති බව දැන ගන්නට තිබේ. විහාරස්ථානයත් ගමත් අතර සම්බන්ධය බිඳ වැටෙද්දී මුස්ලිම් අන්තවාදය ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වන අවස්ථාවන් හිදී  දෙවනගල ගලවටේඅනවසරඉඳිකිරීම්රාශියක්සිදුවන්නේමෙලෙසය.
            ධාතුසේන රජ දවස මෙම පවුවෙහි විහාරයක් සෑදවූ බව ජනප්‍රවාද ගත ව තිබේ.
දිලේ දිලේ රැස් බුදු සසුන ලක තුලේ- විලේ ජලේ නොසිඳේ සැදුන හැම කලේ
කලේ නිරිඳු දාසෙන් වෙහෙර මන කලේ -ගලේ දෙවන නැග ගොස් වඳිමු සිතු ලොලේ

        දෙව් නැගි ගල දෙවනගල වූ බවද ජනප්‍රවාද ගතය.මාවනැල්ලේ සිට හෙම්මාතගම පාරේ ගොස් කටුගහවත්ත කඩ මණ්ඩියෙන් මෙන්ම අයගම හන්දියේ ඉදිරිපිට මාර්ගයෙන්ද උඩපමුණුව මාර්ගයෙන් ද දෙවනගලට පිවිසිය හැකි වන අතර එහි මස්තකයට දර්ශනය වන්නේ සතර කොරළයේ දර්ශනීය කඩයිම් බව කිව යුතුය. ජූනි මාසයේ දී සමකයට ආසන්න ව ගමන් කරන හිරු ලංකාවට මුදුන් වන්නේ අප්‍රියෙල් මාසයේ දීය. දෙවුන්දර දේවාලය ඉහළින් මුදුන් වන හිරු සමනොල කන්ද පසුකර දෙවනගලටද මුදුන් වෙයි. අනතුරුව අනුරාධපුරයේ ඉසුරුමුණි යෙන්ද නික්ම ඉරුමියන්කුලම හරහා පැදුම් දොර නොහොත් පේදුරු තුඩුවෙන් ලංකාවෙන් නික්ම යයි.දෙවනගල ට නැගි කල්හි මේ අතීත සූර්ය දේවාලයේ නටබුන් යැයි කැව හැකි පැරණි ඉඳි කිම් අපට දක්නට හැකිය. එවැනිම ගල් දෙවොලක් දෙවිනුවර ද වෙයි. පොලොන්නරු යුගයේ කිත් නුවර ගල් සෙනෙවියාගේ ක්‍රියාන්විතයක් ගැන ලියැවෙන සෙල් ලිපියක් මගින් ගම් බිම් පූජා කළ බව මෙම පවුවේ සටහන්ව ඇත.
      සීතාවක රාජසිංහයන් භික්ෂූන් වහන්සේලාට විරුද්ධව ආඬි පක්ෂය ගෙන කටයුතු කරන අවස්ථාවේ දී සෙංකඩගලින් යුග පුරුෂයෙකු බිහි විය. ඔහු නමින් කොනප්පු බන්ඩාර විය. කලක් පරංගි යටතේ යුධ සෙනෙවි කම් කළ හෙතෙම උඩරට භික්ෂූන් වහන්සේලා සමග සම්බන්ධකම් ඇති කරගෙන රට නිදහස් කර ගැනීමේ සූක්ෂම ව්‍යාපාරයක නිරත විය. මල්වතු විහාරයට අයත් භික්ෂු පරම්පරාවේ දෙවනගල රතනාලංකාර හිමි මේ කටයුත්තේ දී දුන්සහාය නිසා උඩරට ජය ගැනීම මෙන්ම රාජ උරුමය ඇති කුසුමාසන දේවියද තමන් ළඟට ගැනීමට කොනප්පු බණ්ඩාරයන්ට හැකි විය. පළමුවන විමලධර්ම සූරිය නමින් රජ වූ කොනප්පු බණ්ඩාර උඩරට රාජධානියට නව ජීවයක් එක් කොට නැති ව තිබූ උපසම්පදාව යලි ඇති කොට ශ්‍රී පාදය නැවත ආඬින් ගෙන් පවරා ගෙන බෞද්ධයින් සතු කොට තමන්ට උපකාර කළ දෙවනගල රතනාලංකාර ස්වාමීන්ට ද පුද සත්කාර කලේය ඒ වෙනුවෙන් ගම් බිම් පුදා දෙවනගල ගලේ කරන ලද ශිලා ලිපියක් වෙයි. මේ සියල්ල මෙහි උරුමය කියාපාන වැදගත් මූලාශ්‍රයන්ය.
          අනූව දශකයේ සිටම මේ විහාරය ආරාජිකව පැවතුණි.මුස්ලිම් වරුන්ගේ මෙහෙයවීම මත විහාරයේ බොහෝ විනාශකාරී සිදු වීම් දියත් වූ බව පැවසේ.විමලධර්මසූරිය රජු කෙටවූ ශිලා ලේඛනය මතට ඇසිඩ් වත්කර විනාශ කරන්නටද චෛත්‍ය ගර්භය බිඳ නිදන් වස්තු කොල්ල කෑමටද උත්සාහයක නිරත විය. විමරධර්ම රජු කරවූ පිළිමගෙයි වැඩ සිටින පිළිම වහන්සේ ගේ කුස යවුලෙන් ඇණ හාරා කරන ලද විනාශය අති මහත්ය. මල්වතු මහා විහාරයේ කාරක සංඝ සභාව විසින් මේ ස්ථානයේ භාර කාරත්වයට ස්වාමීන් වහන්සේලා පත්කළද වරින් වර උන්වහන්සේලාද අපවත් වීම නිසා තව දුරටත් නායකත්වයක් නොමැති ස්ථානයක් බවට පත් ව තිබුණි. පසු ගිය කාලයේ දී යවුලෙන් ඇණ කඩා බිඳ දැමූ පිළිම වහන්සේලා නැවත ප්‍රතිස්ඨාපනය කිරීමේ වගකීම ඉටු කරන ලද්දේ පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ නිලධාරින් පිරිස විසිනි. එහෙත් දෙවනගල ගල පාමුළ වටයක් තුළ විහාරගමට අයත් ඉඩ කඩම් කිසිවක් තවමත් නිදහස්ව නොමැත. පුද බිම පාමුළ උඩ පමුණුව පැත්තෙන් ගලේ කොටසක් කැඩීමට දමන ලද මුතුකෙලියාව නම් ගල් වලකි. කටු ගහවත්ත හා අයගම මාර්ගයන්ට මැදිව තිබෙන්නේ මුසල්මානුවන්ගේ ගවමස්කඩහාකුකුලුකොටුය.

            මුල් වරට මා හට එහි යෑමට අවස්ථාව ලැබුණේ 2000 වසරේදීය.වාරියපොළ සුමංගල විදුහලේ සිසුන් පිරිසක් සමග එහි ගිය පසු වත්මන් ඛේදවාචකය ඇසින්ම දැක ගන්නට ලැබුණි. පසුව 2009 වසරේ දී සපරගමුව පළාත් හිටපු ආණ්ඩුකාරවර ජානක ප්‍රියන්ත බණ්ඩාර මහතා සමග එහි ගියේ පුරාවිද්‍යා ස්මාරකයෙන් ඔබ්බට ගොස් ගල වටේ මායිම් කණු සිටුවීමට උත්සාහ කළ පුරාවිද්‍යා නිළධාරීන් හට සහාය වීමටයි.නමුත් එම අවස්ථාවේදී එතැනට කඩා වැදුණු අමාත්‍ය ආතාවුද සෙනෙවිරත්න ( කාති උසාවි පනත ගෙනාවේ මොහු විසිනි) කළ කලබලය නිසා එම කටයුත්ත එතනින් නවතාලන්නට සිදු විය.පසුව දිස්ත්‍රික් ලේකම් පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් මූලිකව පැවතී රැස්වීමකදී මෙම ඇමතිවරයා පුරාවිද්‍යා නීළධාරිණයකට බැණි වැදුණි. ඒ සම්බන්ධව පූජ්‍ය බෙංගමුවේ නාලක හිමියන් විසින්  එම ඇමතිට 2013 වසරේ දී යැවූ ලිපියෙන් කියැවුණේ වග කිව යුතු ඇමතිවරයෙකු විසින් මෙවැනි දෑ නොකළ යුතු බවයි.
         දැන් මේ ගත වන්නේ 2020 වසරයි.දේශපාලකයන් ගේ අනුග්‍රහය මත 1876 ගැසට් කරන ලද විහාරගමෙන් විශාල කොටසක් මුස්ලිම් අන්තවාදීන් විසින් අල්වා ගෙන තිබේ. මෑතකදී හරන්කහ උල්ල නම් කුඹුර ගොඩ කර ලීමට ගත් උත්සාහයක්ද විය. මෙහි වර්තමාන විහාරාධීපති වශයෙන් පත් කරන ලද පූජ්‍ය මැදිරිගිරියේ පුඤ්ඤසාර හිමියන් ගේ අප්‍රතිහත ධෛර්ය නිසා මේ වන විට මේ මුස්ලිම් අක්‍රමණයට එරෙහිව ප්‍රමාණවත් බලවේගයක් ගොඩ නැගී තිබේ. කුඩා ඉඩක් දුන් විට කන වටේ ගොස් සන්තකයම අල්ලා ගන්නා මුසල්මානුවන් සැබවින්ම රටටම පිළීලයකි.දෙවනගල ප්‍රශ්ණයේ දී අන් බොහෝ දේට වඩා සංකීර්ණව වැඩ කරන්නට සිදු වී ඇත. පුරාණ විහාරගම් නීතිය අනුවද වැඩ වසම් ආඥාපනත අනුවද කෙතරම් කාලයක් වුවද විහාරගමක බදු වශයෙන් හෝ වෙනත් ක්‍රමයකින් ඉඳි කිරීම් පවත්වා ගෙන යනු ලබන පුද්ගලයෙකුට අයිතිය හිමි වන්නේ නැත.සැලව රජ මහා විහර සන්තක දේපළ නිරවුල් කරලීමේ දී මෙම නීතිමය තර්කයන් පෙරට ගැනීම නිසා 2016 වසරේ දී එම රජ මහා විහාරයට අයත් ඉඩකඩම් නිරවුල් විය.එසේ තිබියදී දාසෙන් පවුව නොහෙත් දෙවනගග ගල පමණක් පුරාවිද්‍යා රක්ෂිතයක් කරලීමෙන් සෑහීමකට පත් විය යුතු නැත. බෞද්ධ කටයුතු කොමසාරිස් වරයාට මේ සම්බන්ධව බරපතල වගකීමක් පැවරී තිබේ. පුරාවිද්‍යා ස්මාරක වහයෙන් සැලකෙන දේ ආරකෂිත කරන අතර වාරයේ ‌‌ෙඑතිහාසික දෙවනගල විහාරගම් දේපල නිරවුල් කර දීමේ වගකීම ඔවුන්ට කිසිලෙසකින් වත පැහැර හැරිය නොහැකිය.
         අතීතයේ දී නම් මේ රටේ පාරම්පරික උරුම කරුවන් හට පීඩා කරන දෙමළුන් ඇතුළු විදේශිකයන් මාවටු තොටින් පිටුවහල් කළහ. එසේත් නැතිනම්  කලබලකාරී විදෙශිකයන් හට ඌලියම් නම් බද්දක් පණවා පාලනය කළහ.පාලකයන් ගේ වගකීම විය යුත්තේ දෙවනගල කලබලයන් වහා සංසිඳවීමට ක්‍රියාකිරීමයි. මාසයකට වරක් මහා සංඝ රත්නය සමග සතුටු සාමිචියේ යෙදී ප්‍රශ්ණ යට ගැසීම රජෙක් ගේ යුතුකම නොවේ

Sunday, May 17, 2020

මුහුදු මහා විහාරයට සාධාරණය ඉටු කරමු




        සෑහෙන කාලවකවානුවක් තිස්සේ පොතුවිල් මුහුදු මහා විහාරය ට මුස්ලිම් අන්තවාදීන් ගෙන් වන ගැහැට පිළීබඳ ජන මාධ්‍ය ඔස්සේ එළි දක්වනු ලැබූ පුවත් රාශියකි.මාගේ මතකයේ හැටියට අවස්ථා පහකදී පමණ මා විසින්ද ලියන ලද ලිපි කීපයක්ම පුවත්පත් වල පළ විය. නමුත් එහි පවතින මුස්ලිම් ආක්‍රමණය පාලනය කරලීමට පාලකයන්ට හැකි නොවීය. පසුගිය යහපාලන සමයේ දී පොතුවිල් පමණක් නොව නැගෙනහිර සහ උතුරේ සියලු බෞද්ධ පුරාවිද්‍යා ස්ථානයන්ට මුස්ලිම් සහ දෙමළ අන්තවාදීන් ගෙන් බලවත් පීඩාවන් ඇති විය.සැබවින්ම මුස්ලිම් අන්තවාදීන් බෙහෙවින්ම බලවත් වන්නට ආරම්භ වූයේ ආර්. ප්‍රේමදාස සහ චන්ද්‍රිකා මැතිණීය ජනපති පදවිය දැරූ අවදියේ දීය. ඉන් පසු සෑම ආණ්ඩුවකදීම ඔවුන්ට වෙසෙසි සැලකිලි හිමි විය.වෙසෙසි ඇමති පට්ටම් හිමි විය. ඒවා පදනම් කොට ගෙන අන්තවාදී ක්‍රියාවන්ට නීත්‍යානුකූල බව හිමි විය.
          1951 දී මුහුදු මහා විහාරය අවට තිබූ පුරා වස්තු හඳුනා ගෙන එම භූමිය අක්කර 72 රූඩ් 03 පර්චර්ස් 13 ක් වශයෙන් ගැසට් කරනු ලැබිණ. පුරා විද්‍යා චක්‍රවර්තී පූජ්‍ය එල්ලාවල මේධානන්ද හිමියන් පවසන පරිදි එම ස්ථානය පිළීබඳව මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතාට දැනුම් දී ඇත්තේ උන්වහන්සේ විසිනි.ඉන් පසුව 1964 දී මෙම භූමිය නැවත මැනීමකට ලක් කොට අක්කර 30 රූඩ් 03 පර්චර්ස් 02 ක් වශයෙන් හඳුනාගෙන ගැසට් කර තිබේ. 1951 මැනුමේ දී බිම් සැලැස්මක් දැනට දක්නට නොලැබුණද දෙවනි මැනුමේ බිම් සැලැස්ම අනුව අක්කර 30 රූඩ් 03 පර්චර්ස් 02 යනු නව පුරාවිද්‍යා ආරක්ෂිත බිමයි. අක්කර 33 රූඩ් 03 පර්චර්ස් 14 ක් (විසරමුනෙයි කොටස - හේන් ) ගමකට වෙන් කරනු ලැබ ඇත. ඉතිරි අක්කර 09 රූඩ් 01 පර්චර්ස් 21 වෙරළ ට වෙන් කර ඇත.
       1951 දී වෙන් කරන ලද පුරාවිද්‍යා රක්ෂිතයේ හඳුනා ගැනීම නිවැරදිය. එහි සැම තැනකම මතුපිට පුරාවස්තු තිබෙන්නට ඇත. නමුත් පොතුවිල් පාලනය කළ මුස්ලිම් උප දිසාපතිවරු මෙම ඉඩම් නොයෙකුත් ආකාරයෙන් නීති විරෝධී ලෙස මුස්ලිම් ජනතාවට බැහැර කරන්නට ඇත.විසඳුමක් නැති කළ 1965 දී නැවත ගැසට් කරන්නට යෙදුණේ එලෙස බැහැර කරන්නට යෙදුණු භූමිය අත්හැර බව පැහැදිලිය. එසේම එහි එම භුමිය ගම්මානයකට වෙන් කරන ලද බවද දක්වා ඇත.මුල් ගැසට්ටුව පළ කරන අවදියේ එවැනි තීරණයක් ගෙන තිබුණේ නම් එම භූමිය පුරාවිද්‍යා රක්ෂිතයක් කරන්නේ නැත. කෙසේවෙතත් 1965 න් පසු චන්ද්‍රිකා මැතිණියගේ යුගයේ දී නැවතත් පෙර කී අක්කර 30 රූඩ් 03 පර්චර්ස් 02 ( වෙල්ලාඩුවක්කඩු -වනය )ක පුරාවිද්‍යා රක්ෂිතයේ ඉඩම් ගණනාවක් නැවත ජය භූමි ඔප්පු මගින් මුස්ලිම් ජනතාවට බෙදා දී ඇත.නමුත් ඒ සම්බන්ධව පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මගින් හෝ එකල සිටි සංස්කෘතික ඇමතිවරුන් විසින් විරෝධය පළ කර නොමැත.1975 වර්ෂයේ දී මෙම ස්ථානයේ පුරාවිදු කැණීම්ද ආරම්භ කොට එහි දැනට තිබෙන පිළීම ගෙය මතුකොට සංරක්ෂණය කළ අතර ස්ථූප දෙකක්ද හඳුනාගෙන ඇත.නමුත් එම කැණීම් 1978 දී නවතා දමා ඇත. කොටි ත්‍රස්තවාදයේ නැගීම ඊට හේතු වන්නට ඇත.
        මුහුදු මහා විහාරයේ නටබුන් ආසන්නයේ 1980 දී නව විහාරස්ථානයක් ඉඳි විය.මෙම පුරාවිදු රක්ෂිතයේ ඉඩම් භුක්ති විඳින මුස්ලිම් ජනතාව සහ පන්සල අතර ගැටුම් ආරම්භ වන්නේ ඉන්පසුවයි.පුරාවිද්‍යා වැඩ බිම භාරව මජීඩ් නම් මුස්ලිම් මුරකරුවකු පත් කිරීම නිසා සොයා ගත් පුරාවස්තු නිවෙස් වල ලිප්ගල් වලට ද යොදා ගත් බව පැවසේ. ඒ තත්වය මත පුරා විද්‍යා බලධාරීන්ගෙන් සහ පාලකයෙන් ගෙන් විසඳුමක් නොලැබුණු අතර 2006 වසරේදී මෙම ස්ථානය නැවත මැනීමකට ලක් කර පුරාවිද්‍යා රක්ෂිතයට අක්කර 59 රූඩ් 03 පර්චර්ස් 19 ක්ද පන්සලට රූඩ් 03 පර්චර්ස් 04 ක්ද වෙන් කරන ලදී.ඒ මතුපිට භූමියේ කළ හැදෑරීමකට අනුවයි. සියලුම බිම් ප්‍රමාණය අක්කර 60 රූඩ් 02 පර්චර්ස් 22.69 ක් විය.නමුත් මෙම මැනීමේ දී 1951 දි සහ 1964 දී හඳුනා ගත් ස්ථාන බැහැර කරවා ඇති බව පෙනේ. මෙම ගැසට් දෙක සම්බන්ධව හිටපු වැඩ බලන පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් මණ්ඩාවල මහතා නීතිපතිට දන්වනු ලදුව ඔහු විසින් එවන ලද ලිපියද මෙහි දක්වා ඇත. එහි සඳහන් කර ඇති ආකාරයට 1951 ගැසට්ටුව අවලංගු කර නැත.නමුත් ඔහු සඳහන් කර ඇත්තේ පවත්නා නීතිය අනුව දෙවනි ගැසට්ටුව වලංගු වන බවයි. රජයේ ඉඩම් සම්බන්ධව නීතිමය තත්වය එලෙස වුවත් පුරාවස්තු සහිත භුමියක් එලෙස වර්ග කිරීම ප්‍රායෝගික නැත. එයට හේතුව කලින් ගැසට් කළ භූමියේ පුරාවස්තු තිබිය හැකි නිසයි.

      දැන් මේ මාතෘකාව යළිත් කළ එළි බැස ඇත. දෙශපාලකයන් මෙහිදී රඟනු දැකිය හැකිය. මහින්ද රාජපක්ෂ අගමැති වරයා සංස්කෘතික ඇමති වශයෙන් මුහුදු මහා විහාරය සතු භූමිය නැවත ගැසට් කිරීමට උත්සාහ කරන බව දක්වා ඇත.නමුත් ඒ 2006 මැනීම අනුව බව පෙනේ.ඉහත සඳහන් භූමි වල නම් බලන්න.( වෙල්ලාඩුවක්ඩ්ඩු -
B) යනු විහාරය අවට තිබෙන හේන් සහිත උස්බිමයි.(විසරමුනෙයි -A-C) යනු හේන් වලයටව තිබුණු   පහත්බිම් කැළයයි. විහාරය අසල වැවක්ද ඇත. පසුකාලයේ දී නැගෙනහිර මුස්ලිම් ව්‍යාප්තිය අනුව මේ හේන් භූමි ජනාවාස වන්නට ඇත. පොල් වගා කළ බව ඡායාරූප වලින් පැහැදිලිය. එසේම 2014 දී කළ ගවේශනයකින්සහ කැණීමකින් වෙරළ ආසන්නයේ තවත් පුරාවස්තු රාශීයක් හඳුනාගන්නට යෙදී ඇත.
    කෙසේ වෙතත් ආණ්ඩුව යළිත් මේ ගැටළුව අනා ගන්නට නොගොස් 1951 දී වෙන් කරන ලද භූමියන් හි සහ අලුතින් හඳුනාගන්නට යෙදුණු පුරාවස්තු සහිත භූමි වල පූර්ණ ගවේශනයක් කොට පුරාවිද්‍යාවට සහ විහාරයට ඉඩම් නිවැරදිව හඳුනාගෙන  නිදහස් කල යුතුය.ඒ  සඳහා මතුපිට ගවේශණයක් පමණක් නොව පර්යේෂණ කැණීම් වලවල්ද හෑරීම සුදුසුය. එසේම මුහුදු කෑම නිසා මුහුදේ යටව තිබෙන පුරාවස්තුද හඳුනාගත යුතුය. අනතුරුව වෙරළ සංරක්ෂණය පිණිස පනාබැමි යොදා වැලි ගොඩබිමට ඒම වැළැක්වීමද කළ යුතුය. රජයේ සන්තකය ආපසු පවරා ගැනීමේ නීතිය යටතේ මුස්ලිම් අන්තවාදීන් විසින් අල්වා ගත් භූමි නිදහස් කොට ඔවුනට විකල්ප ඉඩම් ලබා දීම කළ හැකිය. මුස්ලිම් අන්තවාදය පාලනය කොට සාධාරණය ඉටු කර දිය යුත්තේ එලෙසයි.එසේ නැතිව දෙමල සන්ධානයට අක්කර 500 ක් නිදහස් කර අතර වාරයේ සිංහල බෞද්ධයන් චූන් කිරීමට පෙට්ටගම් අස්සේ ඇති මැනුම් සැලසුම් ඉදිරියට දමා ඒ මත තීරණ ගෙන ප්‍රශ්ණය යට ගැසීම සුදුසු වන්නේ නැත.




Sunday, May 10, 2020

ලංකා මුදල් ඒකකය ශක්තිමත් කිරීමට වෙනසක් අවශ්‍යයි


                     
        ලංකාවේ භාවිත සම්මත මුදල කාලයක් තිස්සේ අව ප්‍රමාණය වීම නිසා රටේ ආර්ථිකය බරපතල ලෙසට කඩා වැටී ඇත.වර්තමාන වසංගත තත්වය හමුවේ ඇතිවී තිබෙන ආර්ථික අවපාතය ගණනය කළ නොහැකි තරම්ය.බොහෝ දේ වෙළෙඳ පලෙන් මිළට ගන්නා ජනතාවට සිය එදිනෙදා වියදම් කළමනාකරණය කරගන්නටවත් අවස්ථාවක් නොදී රුපියල කඩා වැටෙයි.වසංගත තත්වය මර්දනය කර ගැනීමෙන් පසුව  රුපියල පාලනය කිරීමටවත් විකල්පයක් සෙවීමට පාලකයන් උනන්දු වේ දැයි සිතන්නට නොහැකිය. අතීත වර්තමාන සංඛ්‍යා ලේඛන සහ ලෝක ප්‍රවණතා ගැන කතා කරනවා විනා නව අදහසක් කියන්නට සමත් පුද්ගලයෙක් මේ ආර්ථික ක්ෂේත්‍රය තුළින් හමු නොවේ.නමුත් වර්තමාන  අමාතය බන්දුල ගණවර්ධන මහතා වසංගත තත්වය හමුවේ පවතින අර්බුදය ගැන පැවති සාකච්ඡාවකදී ඩොලරයෙන් වෙන්වීම පිළිබඳ අදහසක් පැවසූ බව මෙහිදී මතක් කරන්නට හැකිය.
        1949 අංක 58 දරණ මුදල් නීති පණතට අනුව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව පිහිටුවන ලද්දේ ප්‍රධාන අරමුණු කීපයක් සඳහාය.ලංකා රුපියලේ ස්ථාවර භාවය සුරැකීම ජාත්‍යන්තර ගනු දෙනු සඳහා රුපියල නිදහස් කිරීමට පසුබිම සැලසීම එහි ප්‍රධාන අරමුණු අතර වෙයි.අද රුපියලේ අගය තීරණය කරනු ලබන්නේ ඇමරිකානු ඩොලරයට සාපේක්ෂකවයි.මහ බැංකුව සතු විදේශ විනිමය සංචිත ප්‍රමාණයත් දළ ජාතික නිෂ්පාදනයත් පදනම් කර ගෙන ඩොලරයට  සමගාමීව මෙම අගය තීරණය කෙරේ.මහ බැංකුව විසින් විදේශ සංචිත ප්‍රමාණයක් පවත්වාගෙන යනුයේ කීප ආකාරයකිනි. විදේශ බැංකුවල තැන්පතු විදේශ රාජ්‍ය බැඳුම්කර විදේශ රාජ්‍ය සහතික කළ සුරුකුම් පත් රත්තරන් සහ ජගත් මූල්‍ය අරමුදල භාවිතා කළ හැකි විශේෂ ගැනුම් හිමිකම් එම අවස්ථාවන්ය.ජාත්‍යන්තර ගනුදෙනු වලදී අතර මැදි මුදල ලෙස භාවිතා කරන ඇමරිකානු ඩොලරයේ ගැනුම් මිළ  සහ විකුණුම් මිළ මහ බැංකුව මගින් තීරණය කරයි.එසේ කරනු ලබන්නේ රුපියලේ පරිවර්ත්‍ය භාවය රැක ගැනීමටත් ලංකාව තුළ ක්‍රමානුකූල විදේශ මුදල් වෙළෙදපළක් ඇති කරලීම සඳහාත්ය.මෙහිදී වානිජ බැංකු ක්‍රමය ඉතා දියුණු නම් මහ බැංකුව මුදල් වෙළෙඳ පලෙන් ඉවත් වී සිටී.
       විදේශ විනිමය කළමනාකරණයේදී විනිමය අනුපාතය  ඉතා වැදගත්ය.මහ බැංකුව විසින්  රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති වලට අනුව  මුදල අව ප්‍රමාණ සහ අධිප්‍රමාණ කරනු ලැබේ.අපනයනය වැඩිකර ගැනීම පිණිසත් මුදල අව ප්‍රමාණ කරනු ලැබේ. 1967 දී එවකට පැවති රජය මුදල අව ප්‍රමාණ කරනු ලැබීය පසුව විවෘත ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති අනුව ස්ථාවර විදේශ විනිමය අනුපාත ක්‍රමය වෙනුවට පාලිත පාවෙන විදේශ විනිමය අනුපාත ක්‍රමය ආදේශ කරන ලදී.මෙතැන් සිට ඇමරිකානු ඩොලරයට සමගාමීව මූලක වශයෙන්ම ණය ගැනීම අරමුණු කොට ගෙන මුදල් වරින් වර අව ප්‍රමාණ කර තිබේ.1977 දී ඩොලරයේ විටිනාකම රුපියල් අටක් විය. විනිමය අනුපාතය පාවෙන්නට සැලැස්වීම නිසා 1978 වන විට එය රුපියල් 15.61 දක්වා වර්ධනය විය.2001 වර්ෂය වන විට එය රුපියල් 89.36 දක්වා ඉහළට එසැවී ගොස් තිබුණි. 2001 වර්ෂයේදී ජගත් මූල්‍ය අරමුදල මගින් ඇමරිකානු ඩොලර 253 ක් ණය වශයෙන් ලබා දීමට තීරණය කරන ලදී.මේ මුදල් ලබා දීමත් සමගම මෙම අරමුදල මගින් රජයට කොන්දේසි ද දමනු ලැබීය . නමුත් ජී.එල්.පීරිස් ඇමති වරයා සහ මහ බැංකු අධිපති ව සිටි ඒ.එස්.ජයවර්ධනත් ප්‍රකාශ කර සිටියේ එවකට පැවති පොදු පෙරමුණ රජයේ ප්‍රතිපත්තිය අනුව 21 වන සියවස සඳහා දර්ශනය නමැති ජනාධිපතිනිය ගේ වැඩපිළීවෙලට මේ මුදල් ලබා දී ඇති බවයි.රුපියල 70 සිට 100 දක්වා වැඩි වූයේ මේ මුදල් ලබාදීමත් සමගමයි. පසුව එය 90 දක්වා අඩු කෙරිණ. රුපියල අව ප්‍රමාණය වීම නිසා අප ගෙවිය යුතු ණය සහ පොළිය ඩොලර වලින් වැඩි වෙන හැටි මේ කාලයේ අත් දකින්නට ලැබුණි.
        මෙයින් සිදු වූයේ කුමක්ද 2001 දී ජගත් මූල්‍ය අරමුදල්  වාර්තාවේ නව වන පිටුවේ සඳහන් පරිදි වෙළෙඳ පළ බලවේගයන්ට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට රුපියලට ඉඩ ලබා දෙන පරිදි නම්‍ය ශීලී විනිමය අනුපාතයක් පවාත්වාගෙන යා යුතු බවයි. ඒ අනුව සිදු වූයේ අපනයනයන් අභිබවා ආනයනයන් සීඝ්‍රයෙන් වැඩිවීමයි. ඉඳි කිරීම් කර්මාන්තය  සංචාරක කර්මාන්තය ප්‍රවාහනය ආදී තැන්වලට ආනයනයන් බහුලව අවශ්‍ය බැවින් එහි යහපත් පැත්තක් තිබෙන බවට කෙනෙකුට තර්ක කළ හැකි නමුත් ලෝකයේ හදිසි අවස්ථාවකදී රුපියල පාලනය කර ගැනීම ලෙහෙසි පහසු නොවේ. අනෙක දේශීය භාණ්ඩ වලට වඩා විදේශීය භාණ්ඩ කෙරෙහි වැඩි රුචිකත්වයක් නැඹුරුතාවයක් ඇති සමාජයකට සිය ආශාවන් පාලනය කර ගත හැකි නොවේ. එවිට කෙසේ වත් නවොත්පාදන මගින් දේශීය කර්මාන්ත දියුණට පත් නොවේ.ජගත් විශේෂඥයන් තර්ක කරන පරිදි අපනයනයන්ට වැඩි අවස්ථා මේ මගින් උදා වී නැත.ඒවා ඇතැම් විට සීමා කිරීම් වලට යටත් වේ.දුප්පත් කම අඩු කිරීමේ ව්‍යුහාත්මක යොජනා ඉටු කිරීම පෞද්ගලීකරණය බෙදුම්වාදී යෝජනා වලට රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති තුළ තැනක් ලබා දීම වැනි කොන්දෙසි වලට රජයට යටක් වීමට සිදු වේ.දැනටමත් අසීමාන්තික ලෙසට යටත් වී ඇත. 1954 දී ජගත් මූල්‍ය අරමුදලට සම්බන්ධ වීමෙන් අප රටක් වශයෙන් විශාල ණය උගුලකට අසුවී ඇති වව පැහැදිලිය.ඇමරිකානු කොටස් වෙළෙඳ පළ ඉහළ නැන්වෙන විට ලංකාවේ සිටින කොටස් හිමියන් මෙහි මුදල් එහි ආයෝජනය කිරීම වැඩි වීමෙන් මෙවර වේගයෙන් රුපියල අව ප්‍රමාණය වී යයි හිටපු  අගමැති පවසා ඇත. එහි තේරුම නම් මහ බැංකුව මැදිහත් වීමක් නොකර බලා සිට ඇති බවයි.දැන් ඒ සඳහා මැදිහත් වන බව මහ බැංකුවේ ඉහළ නිළධාරීන් පැවසුවද විනාශය සිදුව හමාරය. බැඳුම්කර මගඩිය නිසාද පසු ගිය කාලයේදී මෙවැනි තත්ත්වයක් උදා විය.
              ලංකාවේ මුදල් භාවිතයට ඉතා දිගු අතීතයක් ඇත.ක්‍රි.පූ. දෙවන සියවසේ පමණ සිට ලංකාවෙන් හමුවන හස් එබූ කාසි ඊට නිදසුන්ය.සැබවින්ම හස් එබූ කාසි වල උප්පත්තිය ඉන්දු දේශයෙහි සිදුව ඇත්තේ ක්‍රි.පූ. හයවන සියවසේ දී පමණය. ග්‍රික කාසි නිසා ඉන්දු කාසියෙහි ප්‍රවර්ධනයක් සිදුව ඇති බව පැහැදිලිය.වෙළෙඳ සමාගම් සිය වත්කම් පෙන්වීම පිණිස මේ කාසි භාවිත කළහ. වෙසෙසින්ම  විදේශීය ගනුදෙනු වලදී මෙම කාසි භාවිතයේ පැතිරීම නිසා ලංකාවෙන්ද මේ කාසි හමුවන්නට ඇත. එහෙත් ලංකාව වෙළෙඳ ගනුදෙනු සිදු කරන්නට ඇත්තේ පූර්ව ‌ෙඒතිහාසික යුගයේ පටන් බව නිසැකය. රට තුළ ගනුදෙනු වලදී භාණ්ඩ හුවමාරුකම් සිදු වුවද දූපතක් වශයෙන් මෙන්ම ජනප්‍රිය තොටමුණු බහුල රටක් වශයෙන් වෙළඳ ගනුදෙනු වලට ඉඩකඩ රාශියක් විය.යාපන අර්ධද්වීපයේ ආනකොට්ටේ කැනීම් වලින් සොයා ගත් මුද්‍රාව එවැන්නකට භාවිත කරන ලද්දකි.ඒ අතර යම් මැටි කැබලි භාවිත කර සලාක මගින් ගනුදෙනු කිරීමක්ද සිදුව ඇත.
       පසු කාලයේ දී තඹ රත්තරන් රිදී ආදී ලෝහ වලින් තැනූ මෙරට මුදල් නිකුත් කිරීමේ අධිකාරිය නොයෙක් යුග වල අධිපතියන් බවට පත් වූ රජවරුන් සතු විය.ඔවුන් ගේ නමින්ම ඇතැම් විට මේ කාසි නිකුත් කරන ලදී.පළමුවන විජයබාහු එලෙස කාසි නිකුත් කළ  නරපතියෙකි. එකල මේ ලෝහ වල පැවති බර සහ සුලභතාවය මත මුදලේ අගය තීරණය කර තිබේ. ලංකාවෙන් හමු වූ රන් සහ තඹ එකල ලෝකයේ වෙනත් රටවලද හමු වුවද ලෝකයට සාපේක්ෂකව මෙහි හමු වීම් ඉහළ අගයක් ගත්හ. රුවන් මැලි සෑය ගොඩ නගන අවදියේ දී  ඒ උතුම් කාර්යයේ ශ්‍රද්ධා භක්තිය නිසා රටේ විවිධ ප්‍රදේශ වලින් රන් රිදී මැණික් මතු වූ හැටි මහා වංශයේ ඇතුලත්ව තිබේ. නගරයෙන් ඊසාන දිග තුන් යොදුන් තන්හි ආචාරවිට්ටි නම් ගමෙහි නානාවිධ රත්තරන් පහල විය. එයින් ලොකුම ඒවා වියතක් පමණද කුඩා ඒවා අඟලක් පමණද විය. වරින් දකුණු දිග අම්බට්ටකොල නම් ජනපදයෙහි ලෙනක රිදී පහළ විය.පුරයෙන් නැගෙනහිර දිග සත් යොදුනකින් එපිට ගෙඟන් එතෙර පිහිටි තඹ විට නම් ගමෙහි තඹ ලෝහ පහළ විය. ලංකා පුරා වෘත්ත සහ කඩයිම් පොත් වල දක්නට ඇති පරිදි සතරක් රිදී ආකාර ගම්ද සොළසක් රන් ආකාර ගම්ද සියයක් රුවන් ආකරගම්ද ලංකාව පුරා තිබී ඇත.යටත් විජිත සමයෙන් පසු ප්‍රථම වරට ලංකාවේ ඛනිජ සම්පත් ගවේශණයට ආයතනයක් පිහිටුවන ලදහ. යකඩ රන් රිදී ආදී ලෝහ වර්ග මෙන්ම මැණික් ගැනද ඔවුහු ගවේශණය කළහ.විසිවන සියවසේ මුල් භාගයේදී ලංකාවට පැමිණී ජී.ජී.ඩික්සන් නම් රන් ආකර පිළිබඳ විශේෂඥයකු සහ ප්‍රකට ගවේශකයෙකු වූ ආනන්ද කුමාරස්වාමී මහතා විසින් මෙම ඛනිජ සම්පත් ගැන වැදගත් වාර්තාවන් පළ කරනු ලැබ ඇත.මෙම ඉතිහාසයෙන් අපට පැහැදිලි වන්නේ විදේශ වෙළඳාම මත කාසි භාවිතය දියුණූ වූ ආකාරයත් රට තුළ පවතින භාණ්ඩ වල වටිනාකම් තීරණය කරලීමට වෙළෙඳම හේතු සාධක වූ බවත්ය. රන් සහ රිදී මිශ‍්‍ර කොට ද රාජ්‍ය යෙහි මුදල් සඳහා කාසි නිපදවනු ලැබූහ. ඒවා කහවණු අඩ කහවණු සහ මසුරන් යන නමින් හඳුන්වන ලදහ.          පසු කාලයේදී තඹ මස්සටද මසුරන් යන නාමය භාවිත කොට ඇත. පළවන විජයබාහු රජු මේ තඹ මස්ස නිකුත් කිරීම අරඹන ලදී. සහස්ස මල් රජු විසින් නිකුත් කළ කාසි රටේ නොයෙකුත් තැන්වලනි හමුවේ. එයට හේතුව කාසි පිළිබඳ වෙනසක් කරලීමට එතුමාට තිබූ අවශ්‍යතාවයයි.කාසි බහුල කිරීම් මත අභ්‍යන්තර වෙළෙඳාමද දියුණු කරලීමට හැකියාව ලැබෙනු ඇති බවට කල්පනාවක් එහිදී ඇති වන්නට ඇත. උඩරට රාජධානිය ගිවිසුමකින් ඉංග්‍රීසීන් හට භාරදීමෙන් පසු එවකට ලන්දේසීන් විසින් භාවිත කළ රික්ස්ඩොලරය ඉවත් කර 1825 දී රන් පවුම හඳුන්වා දෙන ලදී. ඒ අනුව රන් පවුමක් රික්ස් ඩොලර් 1   ක් විය. ඉන්පසු 1836 වසරේ දී ඉන්දියානු රුපියල ලංකාවේ භාවිතයට හඳුන්වා දී ඇත. එසේම පවුම් සිලිං සහ පැන්ස ආදී බ්‍රිතානය සම්මත මුදල් භාවිතයන්ද හදුන්වාදී ඇත.සිලිං දෙකක් රුපියලක් වශයෙනි. එසේම රුපියල් දහයක් පවුමක් ලෙසටද සැළකුණි.ඉන්පසු ලංකා බැංකුව 1844 දී පිහිටුවීමෙන් පසුව භාණ්ඩාගාර බිල්පත් සහ බැංකු විනිමය පත් නිකුත් කිරීම අරඹන ලදී.1869 දී ඉන්දියන් රුපියල සීමාවකින් තොර ටෙන්ඩර ක්‍රියාවලිය සඳහා උපයෝගී කර ගත අතර 1871 වන විට රුපියලක් යනු ශත 100 ක් බවට නිර්වචනය කර ඇත. ඉන්පසු ලංකා රුපියල නිකුත් කිරීම ආරම්භ කර ඇති අතර රුපියල යනු සිළිං 2 පැන්ස හයක් ලෙසට නිර්වනය කර තිබේ.
     වර්ෂ 1815 ට පෙර ලංකාව යටත් විජිතක් නොවේ. එ නිසා විදේශිකයන් විසින් ලංකාවේ මුදල ගැන තීරණ නොගත්හ. නමුත් පරංගින් සහ ලන්දේසීන් ගේ කාලයේ ලංකාවේ මුහුදු බඩ පළාත් ඔවුන් ගේ පාලනය යටතේ තිබූ බැවින් ඔවුන් ගේ මුදල් ඒකක වලින් ගනුදෙනු කරනු ලැබිණ.මහනුවර රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරය වෙතද ඔවුන් ගේ මුදල් සංස්සරණය වූයේ එම නිසාය.පෙර සඳහන් කළ පරිදි 1827 න් පසු බ්‍රිතාන්‍ය පාලන විසින් ලංකාවට ස්ථීර මුදල් ඒකකයක් හඳුන්වා දී රන් පවුම සමග ගලප්පා ලීම නිසා රටේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වයද වෙනස් විය. විසිවන සියවසේ අග භාගය වන විට රන් පවුම වෙනුවට ඇමරිකන් ඩොලරය මුල් තැන් ගනු ලැබූවේ ඇමරිකාව ආර්ථික බලවතා බවට පත් වීමෙනි.මේ තත්වය මත ලෝකයේ කුඩා රටවලට  ආර්ථික  ස්වාධීනත්වය ළඟා කර ගැනීම ඉතාමත් අසීරු වේ.ආනයනයන් දිනෙන් දින වැඩි කිරීම මීට හේතුවකි. ආනයනය යම් ආකාරයකට පාලනය කර ගැන්මට අපට මේ වසංගත තත්වය යටතේ අවස්ථාව ලැබී තිබේ.ඒසේ නම් අපනයනය දිරිමත් කරමින් ලංකාවේ මුදල් ඒකකය ශක්තිමත කරලීමේ අදියරකට අප පැමිණීය යුතුය.
            කලක් ලෝකයේ පිළිගත් මුදල් ඒකකය වූයේ රත්තරන්ය.1914 දක්වාම එය එසේ විය.ඉන් පසු 1971 දක්වාම රන් සම්මතයේ පිළිගැනීම් අඩු වැඩි වශයෙන් තිබුණද දැන් එවැනි සම්මතයක් නොමැත. නමුත් බොහෝ රටවල් රන් සංචිත  පවත්වාගෙන යන්නේ තම වත්කම් ප්‍රවර්ධනය කර ගැනීමටයි. ලංකාවේ මහ බැංකුව සතුවද ඩොලර මිලියන 786.60 වටිනා රන් සංචිතයක් තිබෙන බවට වාර්තා වෙයි. ඒවා ක්ෂණිකව මුදල් කළ නොහැකියි. නමුත් රටේ වත්කම් තීරණය කර ගැන්මට එය සාධකයක් වේ. මෙම තත්ත්වය තුළ රන් සංචිත තව දුරටත් වර්ධනය කර ගැනීම මගින් ලෝක ආර්ථික අවපාත  සහ වෙනස්කම්  සිදුවන අවස්ථාවලදී යම් පිළිසරණක් අත් වේ යැයි සිතිය හැකිය.අවාසනාවකට ලංකාවේ සොයා ගෙන තිබෙන රන් සහ මිනිරන් ඉල්ලම් වල අයිතිය භූවිද්‍යා සමීක්ෂණ හා පතල් කාර්යංශය විසින් ඔස්ට්‍රේලියා සමාගමකට බදු දී ඇත. ඔවුහු ඒවායේ රන් නොසොයා කොටස් වෙළෙද පළ තුළ ආයෝජනය කරමින් රන් මිශ්‍ර පස් පිටරට පටවන බවටද පසුගියදා වාර්තා විය. කෙසේ වෙතත් ඛනිජ වර්ග රන් සහ වෙනත් භූ සම්පත් වලින් පොහොසත් රටක් වශයෙන් තිබුණද අප අද ලෝක බැංකුවේ හිඟමනේ යයි. මේ ආර්ථික අර්බුදයෙන් සහ ණය උගුලෙන් ගැලවීමට නම් අප ගේ ආර්ථික ආකල්ප සහ ගතානුගතික පුරුදු වෙනස් විය  යුතුය.අපගේ රන් ඉල්ලම් වලින් රතතරන් ගොඩ ගෙන ඒවා වලින් අපට නැවතත් මසුරන් කාසිය නිෂ්පාදනය කර ගත හැකිය. මේ මසුරන් කාසියේ වටිනාකම තීරණය කර ගත හැක්කේ රට තුළ සිදුවන නිෂ්පාදනයන් අනුවයි.රත්තරන් වල බරට ලැබෙන මිලත් රයේ දේශිය නිෂ්පාදනයන්හි මිලත් එක්කාසු කරන විට මසුරන් කාසියේ මිළී තීරණ කළ හැකිය. දේශීය නිෂ්පාදන වලින් ලැබෙන අගය කර්මාන්ත මෙන්ම කෘෂීකර්මයෙන් ලැබෙන වටිනාකම්ද මත තීරණය කරන්නක් විය යුතුය.සෑම පුද්ගලයෙකුම නිෂ්පාදනය කරන ආහාර ගෙවත්තක තිබෙන ගස් වලින් ලැබෙන ආදායම් ආදී සියල්ල මෙයට ඇතුල් විය යුතුය. එවිට නිවරදිව රටේ වත් පොහොසත් කම් තීරණය කරගත හැකිය.රජය විසින් නිකුත් කරන ලද  මසුරන් කාසිය විදේශ බැංකු වල තැන්පත් කිරීමෙන් විදේශ සංචිත යම් පමණකින් ඉහල නංවාගත හැකිය.ඉන්පසු විශේෂ ගනුදෙනු වලදී හුවමාර කර ගැනීමෙන් ලංකා මුදලේ අව ප්‍රමාණය වීම් පාලනය කර ගැනීමට අවස්ථාව ලැබේ.මෙහිදී වැදගත්ම කරණය වන්නේ අපනයනය වැඩි කර ආනයනය පාලනය කර ගැනීමයි.